Yüksek mevduat faizinin sunduğu getiri, yılın ilk aylarından bu yana yatırımcıların ilgisini çekiyor. Son 7,5 aylık dönemde mevduat faizleri yüzde 40'ın üzerinde seyretti. Yılın başında parasını faizde değerlendirenler yüzde 26-27 civarında getiri elde etti.Bu dönemde 1 milyon lirasını mevduata veya para piyasası fonlarına yatıranların yaklaşık 260 bin lira brüt kazanç elde ettiği hesaplanıyor.
Mevduat tarafındaki bu yüksek getiri, konut almak isteyenlerin kararlarını da etkiliyor.Konut fiyatlarının yaklaşık 30 aydır enflasyonun altında artması nedeniyle birçok kişi elindeki nakdi konuta bağlamak yerine mevduat ve para piyasası fonlarında değerlendirmeyi tercih ediyor.5 MİLYON LİRA 32 GÜNDE NE KADAR KAZANDIRIYOR?Merkez Bankası verilerine göre Türkiye genelinde ortalama konut fiyatı yaklaşık 5 milyon 188 bin lira seviyesinde bulunuyor. İstanbul'da ise bu tutar yaklaşık 8 milyon 730 bin liraya çıkıyor.Konut alabilecek durumda olan bir kişinin 5 milyon lirayı yıllık yüzde 41 faizle mevduata yatırması halinde 32 günde yaklaşık 148 bin lira net gelir elde edebildiği belirtiliyor. 8 milyon liranın aynı faiz oranıyla 32 günlük net getirisi ise yaklaşık 237 bin lira seviyesinde bulunuyor.Konut fiyatlarının aynı dönemde bu seviyede bir artış göstermemesi, özellikle acil konut ihtiyacı bulunmayan kişilerin satın alma kararını ertelemesine neden oluyor.YÜKSEK KREDİ FAİZLERİ KONUT ALIMINI ZORLAŞTIRIYORKonut almak isteyen ancak satın alma bedelinin tamamını karşılayamayanlar açısından kredi maliyetleri de önemli bir engel oluşturuyor.
Birçok bankada 10 yıl vadeli konut kredisi faizleri yüzde 3'ün üzerinde bulunuyor.Yüzde 3,19 faiz oranıyla 3 milyon lira konut kredisi kullanmak isteyen bir kişinin aylık taksiti yaklaşık 98 bin liraya ulaşıyor. 5 milyon liralık kredide ise aylık ödeme yaklaşık 163 bin liraya çıkıyor.Yüksek taksitler, gelir seviyesi yeterli olmayan kişilerin konut kredisi kullanmasını zorlaştırırken, bazı alıcıların satın alma kararından vazgeçmesine neden oluyor.GÖZLER 10 EYLÜL'DEKİ FAİZ KARARINDAMevduat faizlerinde son dönemde sınırlı bir gevşeme görülmeye başladı. Piyasaların gözü ise Merkez Bankası'nın 10 Eylül'de gerçekleştireceği faiz toplantısına çevrildi.Faiz indiriminin başlayabileceğine yönelik beklentiler bulunurken, İran kaynaklı gelişmeler ve bunların petrol fiyatlarına etkisi de faiz politikasının yönü açısından önem taşıyor.Faiz indirimlerinin başlaması halinde bunun hızlı değil, kontrollü şekilde gerçekleşmesi bekleniyor.
Bu durum mevduat ve para piyasası fonlarının yüksek getirilerinin bir süre daha devam edebileceğine işaret ederken, konut fiyatlarında da kısa sürede sert bir yükseliş beklentisini sınırlıyor.MEVDUAT İLE KONUT ARASINDAKİ FARK DİKKAT ÇEKİYORMevduat ve fonların yıllık bileşik getirisi yüzde 47-48 seviyesinde bulunurken, son bir yılda konut fiyatlarındaki artış yüzde 24,5 olarak hesaplanıyor.İki yatırım aracındaki getiri farkı, mevduat sahiplerinin ortalama yüzde 20-25 oranında daha avantajlı bir konuma gelmesine neden oluyor. Bu farkın kalıcı olması beklenmese de mevduatın önümüzdeki 7-8 aylık dönemde konuta kıyasla avantajını koruyabileceği tahmin ediliyor.Konutun yalnızca yatırım değil aynı zamanda barınma aracı olması ise özellikle kirada yaşayanlar açısından hesaplamayı farklılaştırıyor.İNŞAAT MALİYETLERİ DE HESABA KATILIYORKonut fiyatlarını yalnızca arz ve talep dengesi belirlemiyor. İnşaat maliyetlerindeki yükseliş de satış fiyatları üzerinde etkili oluyor.Yüksek faiz oranları hem konut talebini hem de yeni konut arzını baskılarken, artan inşaat maliyetleri ile satış fiyatları arasında da fark oluşuyor.
Mevcut inşaat maliyetleriyle konut fiyatları arasında yüzde 20-30 civarında bir fark bulunduğu belirtiliyor.Faizlerin normalleşmesiyle birlikte bu farkın kapanabileceği ve konut fiyatlarının maliyetlerdeki artıştan daha fazla etkilenebileceği değerlendiriliyor.SIKI PARA POLİTİKASI DEVAM EDİYORMerkez Bankası ve ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele konusunda verdiği mesajlar, sıkı para politikasının sürdürüleceğine işaret ediyor.Enflasyonun kontrol altına alınmasına kadar yüksek faiz politikasının devam etmesi, konut gibi varlıkların fiyatlarında hızlı yükseliş yaşanmasını da sınırlayan unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.Faizlerin yüksek, piyasadaki likiditenin sınırlı olduğu dönemlerde konut fiyatlarındaki artışın da daha kontrollü olması bekleniyor.KONUT FİYATLARINDA NE BEKLENİYOR?Yıllık enflasyonun yüzde 31,75 seviyesinde olduğu dönemde konut fiyatlarındaki reel kayıp yaklaşık yüzde 6 olarak hesaplanıyor.Yüksek faiz getirilerinin devam ettiği ve piyasada paranın daha sınırlı hareket ettiği ortamda konut fiyatlarının hızlı bir yükseliş göstermesi beklenmiyor. Bu nedenle konut piyasasında kısa vadede sert bir fiyat hareketinden ziyade daha sakin bir görünüm öne çıkıyor.ALTINDAKİ HAREKET KONUT PİYASASINI DA ETKİLEYEBİLİRDaha önce yüksek seviyelerden gram altın alan yatırımcıların önemli bir bölümü, uzun süre zarar pozisyonunda bekledi. Bu durum konut almak için altın biriktirenlerin planlarını da etkiledi.Yastık altında bulunan altın miktarının yüksek olması nedeniyle altın fiyatlarındaki hareketlilik, konut almayı planlayanların kararlarında da etkili olabiliyor.Son 15 günlük dönemde yaklaşık yüzde 10'luk yükseliş gösteren altının yükselişini sürdürmesi ve gram fiyatının yeniden 7 bin liranın üzerine çıkması halinde zararını kapatan yatırımcıların bir bölümünün konuta yönelmesi mümkün.
Böyle bir hareketin yıl sonuna doğru konut piyasasında talebi artırabileceği değerlendiriliyor.Euro ve doların yıl içindeki yükselişi ise yaklaşık yüzde 10-11 seviyesinde bulunuyor.KONUT ALACAKLAR İÇİN ÖNE ÇIKAN DETAYLARPosta gazetesi Ekonomi Müdürü Bilal Emin Turan'ın haberine göre, Faizlerin gerilemeye başlaması halinde konut alımını erteleyenlerin yeniden piyasaya dönmesi bekleniyor. Talepteki artış, konut fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.Ancak faizlerde düşüş yaşansa bile pandemi sonrasında görülen sert fiyat hareketlerinin yeniden ortaya çıkması beklenmiyor.Konut kredisi faizlerinin düşmesi kredi maliyetini azaltabilir. Fakat aynı dönemde konut fiyatlarının yükselmesi halinde satın alınacak ev için daha yüksek miktarda kredi kullanılması gerekebilir.
Bu nedenle aylık taksitlerde beklenen düşüş sınırlı kalabilir.Kirada yaşayan ve yeterli nakdi bulunanlar açısından ise mevcut piyasa koşulları pazarlık fırsatı oluşturabilir. Konutun yüzde 10-15 daha düşük fiyata alınabilmesi ve kira gideriyle birlikte değerlendirildiğinde elde edilen avantajın mevduat getirisini aşması halinde satın alma kararı öne çekilebilir.Konutun kendini amorti etme süresinin 13-14 yıla kadar gerilemesi de dikkat çeken bir diğer unsur. Daha önce 17-20 yıl seviyelerine kadar çıkan amortisman süresi, mevcut fiyatların bazı alıcılar açısından daha cazip hale geldiğini gösteriyor.
