1980 yılından bu yana yurt dışına kaçırılan tarihi eserlerin izini süren Kültür ve Turizm Bakanlığı, yürüttüğü hukuki ve diplomatik girişimlerle binlerce kültür varlığını yeniden Türkiye'ye kazandırdı. Yaklaşık yarım asırlık çalışmalar sonucunda 28 bin 811 eser ait olduğu topraklara döndü.
46 YILDA 28 BİNİ AŞKIN TARİHİ ESER GERİ ALINDI
Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren kaçakçılıkla mücadele birimleri, 1980 yılından bu yana yurt dışına yasa dışı yollarla çıkarılan kültür varlıklarının izini sürüyor. Envanter çalışmaları, uluslararası hukuk süreçleri ve diplomatik temaslarla yürütülen çalışmalar sayesinde bugüne kadar toplam 28 bin 811 tarihi eser Türkiye'ye iade edildi.
Anadolu'nun farklı dönemlerine ait paha biçilemez eserler, yıllar süren takiplerin ardından yeniden müze envanterine kazandırılarak kültürel mirasın korunmasına önemli katkı sağlandı.
Tarih boyunca çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu'dan kaçırılan eserlerin bulunması amacıyla kapsamlı araştırmalar gerçekleştirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda görev yapan uzman ekipler, 1980 yılından günümüze kadar 20 farklı ülkede toplam 176 ayrı inceleme ve operasyonel çalışma yürüttü.
Bu süreçte yasa dışı koleksiyonlar incelendi, müzeler ve müzayede evleri takip edildi, uluslararası kurumlarla iş birliği yapılarak eserlerin kökenleri belgelendi.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan "Yurt Dışından İadesi Sağlanan Eserler" verilerine göre, en fazla tarihi eser Almanya'dan Türkiye'ye getirildi.
İade edilen eser sayılarında öne çıkan ülkeler şöyle sıralandı:
Bakanlığın kültürel mirası geri kazanma çalışmaları 2026 yılında da devam etti. Bu yıl Türkiye'ye kazandırılan önemli eserler arasında şunlar yer aldı:
Smyrna Agora Heykel Başı (ABD): İzmir'deki Smyrna Agora kazı alanından kaçırıldığı belirlenen mermer heykel başı, yürütülen diplomatik girişimlerin ardından ABD'den gönüllü olarak iade edildi.
Adana Ulu Camii Çinileri (İspanya): 2002 ve 2003 yıllarında camiden çalınarak yurt dışına çıkarılan tarihi çiniler, İspanya'dan Türkiye'ye geri getirildi.
İznik Çini Karosu (İngiltere): Sultanahmet Camisi ile Rüstem Paşa Camisi'nden çalındığı tespit edilen tarihi İznik çini karosu, İngiltere'den iade edilerek yeniden Türkiye'nin kültür varlıkları arasına katıldı.
Zeugma Antik Kenti Mozaik Panosu (ABD): Gaziantep'teki Zeugma Antik Kenti'ne ait olduğu bilimsel olarak ortaya konulan mozaik pano, ABD'den teslim alınarak müze koleksiyonuna dahil edildi.
