Avrupa Birliği'nin kendi uydu programını başlatma girişimi önemli bir dönüm noktasına ulaştı. SpaceRISE konsorsiyumu ile Avrupa Komisyonu artık güçlerini birleştirdi ve IRIS² için bir uygulama anlaşması imzaladı. Bu, AB kurumları, kritik altyapılar ve acil müdahale ekipleri için devlet güvencesinde, şifreli iletişim hizmetleri sunacak, Birliğin amiral gemisi niteliğindeki güvenli uydu programı olacak.
Program ayrıca kuantum güvenli savunma katmanları ve yüksek güvenilirlikte yönlendirme imkanı sağlayacak. Bu adım, çeşitli sektörlerin uçak içi Wi‑Fi hizmetleri ve Ukrayna’daki drone operasyonları gibi alanlarda Starlink’e önemli ölçüde bağımlı olmaya devam ettiği bir dönemde atılıyor. Bu sayede AB, Starlink’in yaygın etkisini dengelemek için kendi yerli uydu programına sahip olmanın önemli avantajlarından yararlanabilir.
Son anlaşma programa 66 uydu daha ekleyerek toplam sayıyı 348’e çıkarıyor. Bunların 330’u Alçak Dünya Yörüngesi’nde, 18’i ise Orta Dünya Yörüngesi’nde bulunacak. Programın ilk fırlatmalarının kademeli olarak 2029’da başlaması bekleniyor.
Programın başlıca kullanıcıları, Avrupa hükümetleri ile gözetim, savunma operasyonları ve ulaşım ile enerji gibi kritik ticari sektörlerin önemli aktörleri olacak. Avrupa uydu ağıArtan jeopolitik dalgalanma ile son yıllarda Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmalar gibi süregelen krizler, Avrupa’nın dijital egemenliğe ve kendi iç dayanıklılığına daha fazla yatırım yapmasını hayati hale getirdi. Bu nedenle IRIS², Starlink’in T‑Mobile ve AT&T gibi şebekelerle rekabet etmeye çalışması örneğinde olduğu gibi, bir tüketici genişbant hizmeti daha olmayı hedeflemiyor; savunma, kamu yönetimi, kritik hizmetler ve güvenlik odaklı kullanıcılar için tasarlanıyor.
Kıtanın gerçek bir dayanıklılık inşa etmesine en fazla katkı sağlayabilecek sektörler bunlar. Bu da özellikle, baz istasyonlarının ve internet hizmetlerinin kesintiye uğrayabildiği çatışma dönemlerinde ya da doğal afetlerde, iletişim için elde kalan tek gerçek seçenek uydu bağlantısı olduğunda büyük önem taşıyor. Öte yandan Starlink’e ya da başka herhangi bir yabancı şirkete aşırı bağımlılık, AB açısından çok sayıda jeopolitik ve yönetişim sorununa da yol açabilir.
Bu risk, özellikle ikinci Trump yönetiminin ardından son yıllarda artan AB-ABD gümrük vergisi ve diğer gerilimler ışığında daha da belirginleşiyor. SpaceRISE’in üyeleri Eutelsat, SES ve Hispasat, IRIS²’nin uyduları ve yer altyapısı üzerinde yerli üreticilerle birlikte çalışacak; Avrupa Uzay Ajansı ise teknik geliştirme ve doğrulama süreçlerini üstlenecek.
