Avrupa Birliği (AB), üye ülkelerdeki kamu kurumlarında üretken yapay zekâ (GenAI) kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan Floods and Droughts, Eunomia AI ve EuropAI adlı üç yeni proje açıkladı.Projelerin toplam bütçesi 36,8 milyon euro (yaklaşık 2 milyar 13 milyon TL). Bunun 18,4 milyon euroluk (yaklaşık 1 milyar 6,5 milyon TL) bölümü doğrudan AB tarafından karşılanacak. Projelerin nihai sonuçlarının 2029-2030 döneminde ortaya çıkması bekleniyor.Üretken yapay zekâ çözümlerinin AB ülkelerinde denenmesi ve yaygınlaştırılması esneklik gerektirse de gelecekte GenAI ve ApplyAI çözümlerine aktarılacak fonların sıkı biçimde denetlenmesi gerekiyor.
Üretken yapay zekâ çözümleri geliştirme konusunda gerçek deneyime sahip Avrupalı özel sektör şirketlerinin süreçlere daha fazla dahil edilmesi de önem taşıyor.Geçmişte bürokrasi ve Kafkaesk evrak yükü, hızlı büyüyen girişimlerin ve ölçek büyütme aşamasındaki şirketlerin AB ve ulusal düzeydeki kamu ihaleleri ile finansman programlarına katılmasını sık sık engelledi.Ancak AB fonlarının nereye ve nasıl yönlendirildiğinin denetlenmesi giderek daha gerekli hale geliyor. Böylece geçmişte AB fonlarının her zaman ölçülebilir sonuçlara dönüşmediği "inovasyon aklama" uygulamalarını hatırlatan yeni bir "AI-washing" dalgasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.Sel ve kuraklık projesiFloods and Droughts (Sel ve Kuraklıklar) konsorsiyumuna İtalya liderlik ediyor. Proje, Fransa, İspanya ve Yunanistan'dan paydaşların katılımıyla geliştiriliyor.Projenin toplam bütçesi 8,8 milyon euro (yaklaşık 481,4 milyon TL).
Bunun 4,4 milyon euroluk (yaklaşık 240,7 milyon TL) bölümü AB tarafından sağlanıyor. Projenin 30 Haziran 2030'da tamamlanması bekleniyor.Konsorsiyum, sel ve kuraklık gibi giderek daha sık görülen iklim felaketlerine karşı kamu kurumlarının öngörü, kriz yönetimi ve vatandaşlarla iletişim kapasitesini artıracak üretken yapay zeka araçları geliştirmeyi amaçlıyor.Eunomia AI projesiEunomia AI konsorsiyumuna İspanya liderlik ediyor. Projede Avrupa Ekonomik Alanı'ndan (AEA) 13 ülke daha yer alıyor: Avusturya, Estonya, Finlandiya, Yunanistan, Portekiz, Letonya, Almanya, Hollanda, Polonya, İtalya, Macaristan, Norveç ve Malta.Projenin toplam bütçesi 13,9 milyon euro (yaklaşık 760,3 milyon TL).
Bunun 6,9 milyon eurosu (yaklaşık 377,4 milyon TL) AB tarafından karşılanacak. Projenin 30 Haziran 2029'da sona ermesi, ilk pilot uygulamaların ise bir buçuk yıl içinde başlaması bekleniyor.Projenin iki temel hedefi bulunuyor. Bunlardan ilki, güvenilir üretken yapay zekâ çözümlerini 25 kamu kurumunda ve en az 15 kamu hizmetinde kullanıma sunarak Avrupa'daki kamu idarelerinin bu teknolojiyi benimsemesini hızlandırmak.İkinci hedef ise AB'nin açık kaynaklı modellerini kullanıp belirli ihtiyaçlara göre uyarlayarak Avrupa'nın teknolojik egemenliğini güçlendirmek.Proje açıklamasına göre bu hedefe, Granada Üniversitesi'nde "merkezi ve yüksek performanslı bir üretken yapay zeka altyapısı" satın alınıp barındırılarak ulaşılacak.
İhtiyaç halinde birbirine bağlı yerel düğümler de oluşturulabilecek.EuropAI projesiÜçüncü proje EuropAI'a Hollanda liderlik ediyor. Konsorsiyumda Danimarka, Belçika ve Lüksemburg da bulunuyor.Projenin toplam maliyeti 13,9 milyon euro (yaklaşık 760,3 milyon TL). Bunun 6,9 milyon euroluk (yaklaşık 377,4 milyon TL) bölümü AB fonlarından karşılanacak.
Projenin 30 Haziran 2029'da tamamlanması öngörülüyor.Konsorsiyum, Avrupa ülkelerinin egemen ve güvenilir üretken yapay zekâ çözümlerini benimsemesini hızlandırmayı hedefliyor. Bu kapsamda üye ülkelerin üç stratejik alanda çözümleri ortaklaşa geliştirmesine, test etmesine ve paylaşmasına imkan sağlayacak bir çerçeve oluşturulacak.Bu alanlar mevzuat ve idari süreçlerin sadeleştirilmesi, kentsel analiz ve mekansal planlama ile web ve mobil platformlar üzerinden vatandaşlara dijital destek sunulmasını kapsıyor.EuropAI konsorsiyumu projesini mutfak benzetmesi üzerinden anlatıyor.EuropAI ekibi, "Avrupa'daki kamu kurumları şu anda ChatGPT, Copilot veya Gemini gibi AB dışı sağlayıcılardan ithal edilen 'yapay zeka fast food'una bağımlı. Bunlar pahalı, şeffaf olmayan ve Avrupa'nın egemenlik ve mevzuata uyum gereksinimleriyle örtüşmeyen çözümler.
Planımız, üye ülkelerin üretken yapay zeka çözümlerini ortaklaşa geliştireceği, test edeceği ve paylaşacağı güvenilir bir 'ortak mutfak' sunmak," ifadelerini kullandı.Profesyonel bir mutfağın ekipmanlarına benzetilen sistemin omurgasını, halihazırda 28 binden fazla çalışana hizmet veren Danimarka'nın OS2ai platformu ile Hollanda'nın GovChat-NL sistemi oluşturuyor.Bunların üzerine daha önce pilot uygulamalarda denenip doğrulanmış ve "servise hazır önceden pişirilmiş yemekler" olarak tanımlanan araçlar eklenecek. Sistemde ayrıca Avrupa'da geliştirilen yapay zekâ modelleri, başarılı uygulamaların başka ülkelerde tekrarlanmasını sağlayacak şablonlar, "besin etiketi" işlevi gören mevzuata uygunluk kontrolleri ve "düzenli bir kiler" olarak tasarlanan uygulama mağazası gibi yeniden kullanılabilir bileşenler bulunacak.Bu haber ilk olarak EU Tech Loop sitesinde yayımlandı ve içerik paylaşımı anlaşması kapsamında Euronews’te yayımlandı.
