Ukrayna, geçtiğimiz ay Novorossiysk yakınlarındaki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminalinde gemileri hedef alan ve yüklemelerin durmasına yol açan saldırıların ardından, Kazakistan ham petrolünün ihracatı için kritik önem taşıyan Karadeniz altyapısını ve Rusya dışındaki bazı petrol tankerlerini hedef almayacağını duyurdu.
Konuya ilişkin bilgi veren bir ABD'li yetkili, Ukrayna'nın ticari nakliye şirketlerinin bilgi paylaşımında bulunabilmesi ve güvenli geçişin sağlanabilmesi amacıyla temas noktaları oluşturduğunu bildirdi.
ABD'li üst düzey hükümet liderleri ile Ukrayna yönetimi arasında gerçekleşen toplantının ardından gelen bu taahhüt, bölgedeki petrol akışını artırma yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Varılan anlaşmaya göre Ukrayna; Ukrayna yaptırımlarına tabi olmaması, Rus kargosu taşımaması ve Rus bireylere veya kurumlara ait olmaması koşuluyla CPC altyapısına ve terminale giden Rus dışı gemilere saldırmamayı taahhüt etti.
Kiev yönetimi ayrıca nakliye şirketlerine hangi gemilerin hedef kapsamında yer almadığını açıklayan talimatlar sunuyor.
Konuya yakın bir diğer kaynak, Ukrayna'nın ticari denizcilik güvenliğiyle ilgili tüm konularda Amerikan şirketleri ve Trump yönetimiyle yakın temas halinde kalmayı sürdürdüğünü ifade etti.
Kazakistan'ın alternatif rotalarla önemli miktarda petrol ihraç etme kapasitesinin bulunmaması sebebiyle CPC terminali, Orta Asya ülkesinin petrolünü pazara ulaştırmada hayati bir rol üstleniyor.
Küresel ham petrol arzının yaklaşık yüzde 2'sini karşılayan CPC, Avrupalı rafineriler için de kritik bir tedarik kaynağı konumunda bulunuyor.
Ukrayna'nın 2022'deki işgalle başlayan savaş kapsamında Rus petrol limanlarına yönelik saldırılarını artırması, İran'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen hacimlerin azalmasıyla halihazırda baskı altında olan küresel petrol pazarındaki aksamaları derinleştirdi.
Yükselen ham petrol ve akaryakıt maliyetleri küresel ekonomiyi etkilerken, ABD'de seçmenlerin ekonomik kaygılarına odaklanan Kasım ara seçimleri öncesinde pompa fiyatlarının artmasına yol açtı.
Öte yandan, koruma amaçlı geçmiş düzenlemelerin yetersiz kalması ve liste sunan bazı şirketlerin gemilerinin yine de saldırıya uğraması nedeniyle yeni anlaşmanın hacimleri tamamen normale döndürüp döndürmeyeceği henüz netlik kazanmadı.
20 Temmuz haftasındaki ilk İHA saldırıları sonrası duran, 27 Temmuz'da yeniden başlayıp 29 Temmuz'da tekrar İHA'larca vurulan yüklemeler nedeniyle CPC Blend ihracatının bu ay yaklaşık üçte bir oranında düşmesi bekleniyor.
Novorossiysk limanındaki riskler navlun fiyatlarına da yansıdı; Londra Baltık Borsası verilerine göre, CPC'den Akdeniz'e petrol taşıyan gemilerin günlük kazancı Cuma günü 400 bin doları aşarak bu rota için kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.
