ABD, Hazine Bakanı Scott Bessent’in “ekonomik D Günü”nün başladığını ilan etmesinin ardından İran üzerindeki ekonomik baskısını artırıyor.Bessent’e göre bu, “bugüne kadar bir düşmana karşı yürütülmüş en büyük mali saldırı” anlamına geliyor. Bessent, görüşlerini pazar gecesi geç saatlerde X’te paylaştığı bir gönderide ve aynı gün Financial Times’ta yayımlanan bir görüş yazısında ortaya koydu.Bessent, ABD Başkanı Donald Trump’ın yürüttüğü askeri harekâtın “İran’ın askeri kapasitesini önemli ölçüde yerle bir ettiğini ve nükleer programını zayıflattığını” söyledi. Yönetimin artık “son aşamaya girdiğini” ve ekonomik tedbirlerin gün doğumunda devreye gireceğini ekledi.Hazine Bakanı’na göre hedef, “Tahran yalnız kalana kadar baskıcı rejimi ayakta tutan tüm ekonomik can damarlarını kesmek”.Bessent, İran petrolü satın almaya veya taşımaya devam eden, döviz büroları ve serbest ticaret bölgeleri üzerinden finansal akışları kolaylaştıran, uçuşları yöneten, gemi sicillerini tutan ya da deniz yoluyla yakıt transferlerini mümkün kılan ülkelere, kalan tüm bağların kendi yalnızlaşma süreçlerini hızlandıracağı uyarısında bulundu.Açıklamalar, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen hafta yaptığı değerlendirmeleri izliyor.
Trump o sırada Truth Social’da paylaştığı bir mesajda “herhangi bir ülkeye karşı şimdiye dek uygulanmış en ezici ekonomik operasyonu” başlattığını duyurmuştu.Her iki açıklamaya rağmen, somut önlemler henüz ortaya konmuş değil.Bessent’in çerçevesine göre paket, İran petrolü almayı sürdüren, finansal işlemlerini gerçekleştiren, ilgili bankaları işleten veya sevkiyatı ve diğer ticari kanalları destekleyen ülke ve kurumlara yönelik ikincil yaptırımlara dayanabilir; bunlar mevcut deniz ablukasının üzerine ek katmanlar oluşturacak.Bessent, somut adımları açıklamak üzere pazartesi günü saat 19.00 CET’de bir basın toplantısı düzenleyecek.Piyasalardan ilk tepkiSöylem sertleşirken pazartesi sabahı petrol fiyatları geriliyor.Bu metin hazırlanırken uluslararası gösterge Brent petrolün fiyatı varil başına yaklaşık 91,5 dolar ile cuma kapanışının yüzde 2 altında seyrederken, West Texas Intermediate’in fiyatı ise yaklaşık 86,2 dolar ve geçen haftaki kapanışa göre yüzde 1,5 daha düşük.Düşüş, son yükselişlerin ardından gelen kâr realizasyonundan ve Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısındaki geçici artışa ilişkin haberlerden kaynaklanıyor olabilir.Axios’un aktardığı gemi trafiği verilerine göre cuma gecesi güney koridordan yaklaşık 40 tanker geçti ve yaklaşık 16 milyon varil petrol taşıdı; bu rakam, önceki gecelerde kaydedilen 15-20 gemilik geçişin üzerinde.Genel hacim ise hâlâ çatışma öncesi seviyelerin oldukça altında.Öte yandan ABD vadeli endeksleri piyasaların açılışı öncesinde kırmızıda, Avrupa borsaları ise yatay seyrediyor.
