- Yazan,BBC News TürkçeUnvan,Londra
- Yazan,BBC News Türkçe
- Unvan,Londra
- Yayın tarihi26 Temmuz 2026Güncelleme 5 saat önce
- Okuma süresi 5 dk
ABD Başkanı Donald Trump'ın 29 Temmuz'da misilleme yapacaklarını açıklamasından saatler sonra ABD İran'a karşı yeniden saldırılara başladı.
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm adasında üç kişinin hayatını kaybettiğini, iki kişinin de yaralandığını açıkladı.
ABD başkanı Beyaz Saray'da basın mensuplarına yaptığı açıklamada, "Onları çok sert vuracağız çünkü vurma sırası şimdi bizde" dedi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) X'te yaptığı açıklamada, saldırılarla İran'ın 28 Temmuz'da Ürdün'deki ABD üslerine ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere ateş açmasına karşı "güçlü bir yanıt" verildiğini belirtti.
Son çatışmalar, Irak'ta Şii ağırlıklı grupları hedef alan ve kamuoyuna ilk kez duyurulan ortak ABD-Suudi Arabistan saldırılarının ardından geldi.
CENTCOM saldırılarda "ABD güçlerine ve Suudi enerji altyapısına saldırı düzenlemeleri için İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yönlendirilen" İran yanlısı milislerin hedef alındığını ve 30 Temmuz sabahı itibarıyla saldırıların tamamlandığını duyurdu.
Şii milislerin ağırlıkta olduğu Irak'ın paramiliter Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi), ABD ve Suudi Arabistan'ın üslerine düzenlediği bu saldırılarda en az 20 mensubunun öldürüldüğünü bildirdi.
- Davutoğlu, Gelecek Partisi'ni feshettiklerini açıkladı
- Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikçioğlu dahil 52 kişi gözaltına alındı
- CHP'de 'üçüncü yolcular' bildiri hazırlığında
- Öğrenci affı düzenlemesi Meclis'te: Kimleri kapsıyor, üniversitelerde neler değişecek?
Axios, 29 Temmuz'da ismi açıklanmayan bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Trump'ın Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman ile görüştüğünü yazdı.
Prens Halid'in Suudi Arabistan'ın gerilimi azaltmak istediği mesajını ilettiği bildirildi. BBC, yorum almak için Beyaz Saray ile temasa geçti.
Bu gelişmeler, İran'ın Ortadoğu'daki ABD güçlerine füze fırlattığını açıklamasından kısa süre sonra yaşandı.
Böylece ABD ve İran arasındaki çatışmalarda kısa süreli duraklama sona erdi.
ABD, İran'ın saldırısının 28 Temmuz TSİ 23:45'te gerçekleştiğini ve tüm füzelerin "başarıyla önlendiğini" açıkladı.
Devrim Muhafızları ABD'nin saldırılarına yanıt olarak, Ürdün'deki bir ABD hava üssünü ve bir komuta merkezini hedef aldığını açıkladı.
Ayrıca Hürmüz Boğazı'nda "güvensiz ve yasadışı bir rota" olarak nitelediği güzergâhta seyreden ve "uyarıları dikkate almayan" üç petrol tankerini vurduğunu kaydetti.
Kuveyt, İran saldırısında bir Çin şirketine ait bir binanın hedef alındığını ve bir kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
CENTCOM, ABD ve Suudi savaş uçaklarının, son 72 saat içinde Devrim Muhafızları'nın yönlendirdiği 30'dan fazla insansız hava aracı saldırısına yanıt olarak "Irak'ın doğusundaki çok sayıda lojistik ve silah tesisini" vurduğunu açıkladı.
Suudi Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tümgeneral Turki el Maliki de İran destekli milisleri, 27 ve 28 Temmuz'da Irak topraklarından Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine insansız hava aracıyla saldırılar düzenlemekle suçladı.
Suudi Arabistan'ın "meşru müdafaa hakkı" kapsamında, bu milislere ait "belirli hedeflere" yönelik saldırılar düzenleyerek karşılık verdiğini söyledi.
"Suudi Arabistan Krallığı, gerilimi tırmandırma arayışında olmadığını yinelemekte, ancak kendisine yönelik her türlü saldırıya kararlı şekilde karşılık verecektir" diye ekledi.
Reuters haber ajansına göre, İranlı bir savunma yetkilisinin devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'a yönelik insansız hava güçleriyle düzenlenen saldırılarda İran'ın rolü olduğu iddiaları reddedildi.
Yeniden alevlenen çatışmalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın bir gün önce İran ile "çok dostane müzakereler" yürütüldüğünü söylemesinin ardından geldi. O noktada iki taraf üst üste üçüncü gün de birbirine saldırı düzenlememişti.
Tahran ise Washington ile doğrudan müzakereler yürütüldüğü iddiasını yalanlamıştı.
Çatışmalara verilen ara, ABD'nin İran'ın güneyindeki tünelleri ve köprüleri imha ettiğini söylediği 13 gece süren bombardımanın ardından gelmişti. Saldırılarda onlarca kişinin öldüğü bildirilmişti.
Hürmüz Boğazı'na erişim ve boğazın kontrolü, Tahran'ın varlığını dahi reddettiği görüşmelerde temel anlaşmazlık konularından biri olmaya devam ediyor.
Çatışmanın tırmanmasının boğaz üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarını yeniden aksatabileceği endişesiyle petrol fiyatları 29 Temmuz sabahı yükseldi.
Asya piyasalarında sabah işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı %4,3 yükselerek 87,70 dolara çıkarken, ABD'de ham petrolün fiyatı %4,2 artışla 82,62 dolara ulaştı.
Son saldırılar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Washington ziyaretiyle aynı döneme rastladı.
Netanyahu Beyaz Saray'da Trump ile görüştü ve İran'a karşı sert tutumuyla tanınan ABD Senatörü Lindsey Graham'ın cenaze törenine katıldı.
Pentagon'un son verilerine göre, Trump'ın Şubat ayında İran'a yönelik saldırı emri vermesinden bu yana en az 624 ABD askeri yaralandı.
Pentagon, bu personelin 417'sinin ABD ile İsrail'in İran'a karşı ortak askeri harekâtı olan Destansı Öfke Operasyonu kapsamında yaralandığını açıkladı.
ABD ve İran 25 Temmuz'da karşılıklı saldırılarını durdurmuştu.
Arabulucuların talebiyle, müzakerelere alan açmak için saldırıları durdurma emri verdiğini belirten Trump, İran'la "derinlemesine müzakere" içinde olduklarını açıkladı ve ekledi:
"Ben olmasaydım İran nükleer silaha kavuşacaktı ve İsrail yok olacaktı."
Reuters haber ajansına konuşan üst düzey bir İranlı kaynak, ABD saldırılara ara verdiği sürece İran'ın da saldırılarını durduracağını, ancak Tahran'ın ABD'nin niyetine dair şüphelerini koruduğunu belirtti.
Washington art arda 13 gece süren hava saldırılarını 25 Temmuz'da durdurmuştu.
Bundan bir gün sonra Reuters'a demeç veren kaynak, "İran'ın tutumu 'saldırıya karşı saldırı' yönünde; saldırılar durursa İran da operasyonlarını durduracaktır. Bu mesaj ABD'ye çoktan iletildi" dedi.
Kaynak ayrıca, "Saldırıların durdurulması konusunda iyimserlikten ziyade şüphe hakim. Genel kanı, bu duraklamanın samimi olmaktan çok taktiksel nitelikte olduğu yönünde" diye ekledi.
ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz da pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın diplomasiye daha fazla alan tanımak amacıyla İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu belirtti.
Waltz, Fox News'e verdiği demeçte, Trump'ın görüşmelere "biraz nefes alma alanı" ve "biraz hareket alanı" tanıdığını ifade etti.
Waltz görüşmelerin içeriğine dair ayrıntı vermedi; ancak hafta sonu boyunca İran ile ABD arasındaki çatışmalarda duraklama gözlendi.
Pentagon, yaklaşık iki hafta süren ve giderek şiddetlenen hava saldırılarının ardından bombardıman operasyonlarını durdurdu; ayrıca hafta sonu boyunca İran'ın komşularına yönelik herhangi bir saldırı haberi de gelmedi.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Chong da 25 Temmuz Cumartesi günü yaptığı açıklamada, "Başkan Donald Trump, diplomatik bir çözümü tercih ettiğini her fırsatta vurgulamıştır; ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda veya müttefiklere karşı terör faaliyetlerini sürdürmesi halinde, tüm seçenekler masada kalmaya devam edecektir" dedi.
ABD ve İran 17 Haziran'da askeri saldırıları durdurmak, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve önümüzdeki 60 gün içinde savaşı sona erdirmek için 14 maddelik bir Mutabakat Zaptı üzerinde anlaştılar.
Ancak anlaşmanın imzalanmasından üç hafta sonra, İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları ve ABD'nin buna karşılık olduğunu söylediği hava saldırılarının ardından Trump, ateşkesin "sona erdiğini" ilan etmişti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) 13 gece boyunca İran'da çeşitli bölgelere saldırılar düzenledi.
İran da ABD'nin Körfez'deki üslerine füze ve insansız hava aracı saldırılarında bulundu.
Brent petrol fiyatı varil başına Mayıs ayından sonra ilk kez 100 doları aştı.
