ABD Hazine Bakanı Scott Bessent , İranlı havayolu şirketlerinin çarşamba gününden itibaren uluslararası uçuşlarının fiilen durma noktasına gelebileceğini açıkladı. Washington, İranlı taşıyıcılara hizmet vermeye devam eden yabancı şirketleri ikincil yaptırımlarla tehdit ediyor. Bessent, pazartesi günü CNBC'ye yaptığı açıklamada, “23 Eylül'de İran'a ait bütün havayolu şirketleri dünya genelinde durdurulacak” dedi.
Washington'ın uyarısı yalnızca İranlı havayolu şirketlerini değil, bu şirketlerin yurt dışındaki operasyonlarını mümkün kılan havalimanlarını, yakıt tedarikçilerini, bilet satış şirketlerini ve diğer hizmet sağlayıcıları da hedef alıyor. Bessent, yaptırım tehdidinin kapsamını şu sözlerle anlattı: “Eğer iniş yaparlarsa onlara yakıt sağlayamazsınız, yer hizmeti veremezsiniz, biletlerini satamazsınız. Aksi halde dolar sisteminden çıkarılırsınız.” YAPTIRIMLAR GENİŞLİYOR Washington'ın son hamlesi, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırma politikasının yeni aşamasını oluşturuyor.
ABD Hazine Bakanlığı eylül ayının başlarında, daha önce yaptırım listesine alınmamış İranlı havayolu şirketlerinin tamamına ve İran'ın havacılık sektörünü desteklemekle suçlanan ülke dışındaki bazı şirketlere yaptırım uygulamıştı. İran'ın sivil havacılık sektörü, uzun yıllardır devam eden ABD yaptırımlarından önemli ölçüde etkileniyor. Yaptırımlar, İranlı şirketlerin yeni uçak satın almasını, yedek parça temin etmesini ve uluslararası bakım hizmetlerine erişmesini zorlaştırıyor.
Yeni önlemler ise İran'ı uluslararası finans sisteminden izole etmeyi amaçlayan daha geniş yaptırım politikasının bir parçası. ABD'nin ikincil yaptırımları, doğrudan Amerikan şirketleriyle sınırlı değil. İran'la enerji, deniz taşımacılığı, teknoloji, altın ve dijital varlıklar dahil çeşitli sektörlerde iş yapan yabancı şirketler de Amerikan finans sistemine erişimlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.
ÇİN'LE İRAN YAPTIRIMLARI GÖRÜŞÜLDÜ Bessent'in açıklamaları, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile gerçekleştirdiği görüşmenin bir gün ardından geldi. Görüşme, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında perşembe günü yapılması planlanan görüşme öncesinde gerçekleştirildi. Çin, İran'ın en önemli ekonomik ortaklarından ve diplomatik destekçilerinden biri konumunda.
Bu nedenle Pekin'in tutumu, Washington'ın İran'ı finansal açıdan izole etme girişiminin başarısı açısından önem taşıyor. Bessent, Çinli yetkililerin İran'a yönelik yaptırımlar konusunda ABD ile yürütülen temaslara “oldukça aktif biçimde dahil olduğunu” söyledi. ABD Hazine Bakanı ayrıca Washington'ın, Çin Merkez Bankası Başkanı Pan Gongsheng dahil Çinli mali yetkililerle İran yaptırımlarına uyum konusunda görüşmeler yürüttüğünü ve temasların olumlu ilerlediğini belirtti.
