Elektrikli araçlar, askeri teknolojilerin geleceği açısından da giderek daha fazla gündeme gelmeye başlıyor. Ancak savaş alanında bir aracı tamamen elektrikli hâle getirmek, sivil otomobillere kıyasla çok daha farklı gereksinimleri beraberinde getiriyor. Menzil, şarj altyapısı ve batarya güvenliği gibi sorunların yanında askeri araçların zorlu arazi koşullarında çalışması ve gerektiğinde düşük ses ve ısı izine sahip olması gerekiyor.
Bu nedenle ABD ordusu şimdiye kadar elektrikli araçlara oldukça temkinli yaklalıyordu. Ancak son dönemde üst üste gelen haberler, bu tutumun değişmeye başladığını gösteriyor. ABD ordusu hibrit ve elektrikli araçlara yönelik çalışmalarını hızlandırıyor.
ABD Ordusu İnsansız Hibrit Araçları Test Edecek Bu dönüşümün son örneği, ABD Ordusu'nun geliştireceği insansız hibrit-elektrikli ikmal araçları oldu. California merkezli elektrikli araç girişimi Harbinger Motors, ABD Ordusu ile 18 aylık bir sözleşme imzalandığını açıkladı. Otonom araç teknolojileri geliştiren Forterra ve insan-makine etkileşimine odaklanan Primordial Labs da projeye dâhil olacak.
Geliştirilecek araçların temel görevi, askerlerin bulunmadığı bölgelerde ikmal malzemelerini ileri hatlara taşıyabilmek olacak. Otonom olarak hareket eden bu araçlar, askerlerin maruz kaldığı riski azaltacak. Bu sistemin sıcak savaş ortamında büyük katkı sağlayabileceğini Rusya-Ukrayna savaşında net bir şekilde gördük.
Otonom araçlar konusunda hızla kendisini geliştiren Ukrayna, bugün sadece havada değil karada da insansız araçlarla çok sayıda operasyon gerçekleştiriyor. Bunların büyük bölümü ise ABD'nin bu yeni projesinde odaklanacağı ikmal kısmında görev alıyor. Ukrayna cephesinde elde edilen sonuçlar, şimdi ABD'nin bu konuda gaza basmasının başlıca sebeplerinden biri olabilir.
Elektrikli Motorlar Savaş Alanında Neden Önemli? Elektrikli araç teknolojisinin ordu açısından ilgi çekici olmasının nedeni yalnızca yakıt tüketimini azaltmak değil. Elektrikli güç aktarım sistemleri, savaş alanında farklı avantajlar da sunuyor.
Bunların başında düşük ses ve düşük ısı izi geliyor. Geleneksel dizel motorlar çalışırken hem yüksek gürültü hem de fark edilebilir bir ısı üretiyor. Bu durum, özellikle keşif ve gözetleme sistemlerinin geliştiği modern savaş ortamında araçların tespit edilmesini kolaylaştırıyor.
Elektrik motoruyla hareket eden bir araç ise belirli koşullarda çok daha sessiz çalışabiliyor ve motor kaynaklı ısı izini azaltabiliyor. ABD, Elektrikli Araçlarını Aynı Zamanda Hareketli Birer Batarya Gibi Kullanmak İstiyor Üstelik modern savaş alanında enerji ihtiyacı yalnızca kara araçlarıyla sınırlı değil. Dronlar, sensörler, haberleşme sistemleri, komuta ekipmanları ve gelecekte kullanılabilecek lazer silahları ciddi miktarda elektrik enerjisine ihtiyaç duyuyor.
Bu noktada askeri araçların aynı zamanda hareketli birer enerji kaynağına da dönüşmesi hedefleniyor. Nitekim ABD Ordusu'nun yeni nesil araçlardan beklentilerinden biri de aracın elektronik sistemleri besleyebilmesi. Yeni araçların gerektiğinde park hâlindeyken, gerektiğinde de hareket sırasında yüksek miktarda elektrik sağlayabilmesi isteniyor.
Nitekim bu yönde de ilk projeler ortaya çıkmaya başladı. Bunların ilk örneklerinden biri ABD ordusunun ISV-H programı. Ordu, uzun süredir kullanılan Humvee'lerin yerine daha hafif, çevik ve modern savaş koşullarına uygun araçlar getirmeye hazırlanıyor.
ISV-H kapsamında Ford, General Motors ve arazi araçları konusunda uzman BC Customs tarafından prototipler geliştirilecek. Programın dikkat çekici taraflarından biri ise aracın yalnızca personel taşımaya odaklanmaması. ABD Ordusu, araçların 60 kilowatt'a kadar dışa verilebilir güç sağlayabilmesini istiyor.
Bu miktar; dronların şarj edilmesi, haberleşme sistemlerinin çalıştırılması, elektronik savaş ekipmanlarının beslenmesi ve çeşitli silah sistemlerinin desteklenmesi gibi görevler için kullanılabilecek. Ortaya çıkmaya başlayan bu projeler, elektrikli askeri araçların gelecekte adeta mobil enerji istasyonları olarak da sahaya sunulacağını gösteriyor. Araç bir noktaya ulaştığında motorunu yalnızca hareket etmek için değil, çevresindeki elektronik sistemlere enerji sağlamak için de kullanabilecek.
Tamamen Elektrikli Değil, Hibrit Sistemler Öne Çıkıyor ABD Ordusu'nun yaklaşımında dikkat çeken bir diğer nokta ise tüm araçların bir anda tamamen elektrikli hâle getirilmeye çalışılmaması. Bunun yerine hibrit ve menzil artırıcılı sistemler, mevcut askeri altyapıyla elektrikli teknolojiler arasında bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. BC Customs'ın geliştirdiği SXV-EV1 bunun iyi bir örneği.
Hypercraft ile geliştirilen araç, klasik anlamda tamamen elektrikli bir araç değil. Araçta bir dizel motorun yanı sıra elektrik motoru da bulunuyor. Gerektiğinde araç yalnızca elektrik motoruyla hareket ederek daha sessiz bir sürüş gerçekleştirebiliyor.
Dizel motor ise uzun menzil ve dayanıklılık avantajını koruyor. Sistem bununla da sınırlı değil. SXV-EV1 hareket hâlindeyken bataryalarını şarj edebiliyor ve sahip olduğu güç altyapısını harici ekipmanlara enerji sağlamak için kullanabiliyor.
Böylece araç, ihtiyaç duyulduğunda mobil bir jeneratör gibi de görev yapabiliyor. Üstelik bu teknolojinin mevcut SXV araçlarına sonradan uygulanabilmesini sağlayan bir retrofit seçeneği de bulunuyor. Abrams Tankı da Hibritleşiyor Elektrifikasyon eğilimi yalnızca hafif ve orta sınıf askeri araçlarla sınırlı değil.
ABD Ordusu'nun yeni nesil M1E3 Abrams tankında da hibrit dizel-elektrik güç aktarım sisteminin kullanılması planlanıyor. Bu proje özellikle dikkat çekici çünkü yüzlerce tonluk zırhlı araçlarda da elektrikli çözümlerin artık ciddi ciddi değerlendirildiğini gösteriyor. Sonuç olarak ABD Ordusu'nun elektrikli araçlara yaklaşımı, klasik anlamdaki "dizel araçların yerine elektrikli araçlar koyalım" anlayışından oldukça farklı ilerliyor.
Buradaki asıl hedef; sessiz hareket edebilen, daha düşük ısı izi bırakan, otonom olarak görev yapabilen ve aynı zamanda çevresindeki elektronik sistemlere enerji sağlayabilen yeni nesil savaş araçları geliştirmek. Harbinger ve Rheinmetall'in insansız hibrit ikmal araçlarından Ford, GM ve BC Customs'ın ISV-H prototiplerine, hatta hibrit Abrams tankına kadar uzanan bu gelişmeler, geleceğin askeri araçlarının yalnızca taşıma ve savaşma görevlerini yerine getirmeyeceğini gösteriyor. Bu araçlar aynı zamanda savaş alanının hareketli enerji ve iletişim merkezleri hâline gelecek.
