720 sandalyeli AP'nin 114 milletvekili, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e hitaben, yarın yapacağı yıllık "Birliğin Durumu" konuşması öncesinde işgal altındaki Filistin topraklarını gasbeden İsrail yerleşimleriyle ticaretin kısıtlanması üzerine mektup kaleme aldı.
Mektupta, Komisyonun söz konusu yerleşimlerle ticaretin yasaklanmasını öngören bir mevzuat teklifini gecikmeden gündeme getirmesi istendi.
Fransa'nın benzer yönde adım atma taahhüdünde bulunduğu ifade edilen mektupta, bazı AB ülkelerinin halihazırda ulusal düzeyde ticari yasaklar kabul ettiği veya bu yönde hazırlık yaptığı aktarıldı.
Mektupta bu nedenle AB çapında ortak ve tutarlı bir tutum benimsenmesine ihtiyaç bulunduğu aktarılarak, AB'nin uluslararası hukukun uygulanmasına bağlı müttefikleriyle birlikte hareket etmesi gerektiği ifade edildi.
İsrail hükümetinin 18 Ağustos'ta E1 bölgesindeki yerleşim projesine ilişkin ihale ilanı yayımlamasının konunun aciliyetini artırdığının vurgulandığı mektupta, bu adımın AB'nin uzun süredir dile getirdiği kırmızı çizgilerden birini ihlal ettiği görüşüne yer verildi.
Mektupta, İsrail'in yasa dışı yerleşimleriyle ticaret konusunda yalnızca gümrük vergilerinin artırılması veya mevcut farklılaştırma politikasının güçlendirilmesi gibi kısmi tedbirlerin yeterli olmayacağı belirtilerek, bu tür adımların uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülükleri karşılamayacağının altı çizildi.
Uluslararası Adalet Divanının (UAD) konuya ilişkin ortaya koyduğu yükümlülüklere de atıfta bulunulan mektupta, kısmi önlemlerin AB'nin uluslararası hukukla uyum konusundaki sorunlarını devam ettireceği bildirildi.
Mektupta ayrıca, 100'ü aşkın hukuk akademisyeni ile çok sayıda insan hakları kuruluşu ve sendikanın da benzer bir hukuki değerlendirmeyi paylaştığı vurgulanarak, şu ifadelere yer verildi:
"Vatandaşlarımız harekete geçilmesini talep ediyor. Uluslararası alandaki güvenilirliğimiz hareketsizlik nedeniyle halihazırda zarar görmüşken, bir yasa teklifi doğru yönde atılmış olumlu bir adım olacaktır."
Mektubun devamında, "Bu nedenle Komisyondan gerekli düzenlemeyi teklif etmesini talep ediyor ve konuyu daha ayrıntılı görüşme fırsatını memnuniyetle karşılayacağımızı belirtiyoruz." denildi.
AB, söz konusu yerleşimlerden gelen ürünlere henüz genel bir ithalat yasağı uygulamazken, bu ürünleri AB-İsrail Ortaklık Anlaşması kapsamındaki ticari ayrıcalıklardan hariç tutuyor.
AB düzeyinde böyle bir ticaret yasağının kabul edilmesi için üye ülkelerin oy birliği gerekmiyor. Kararın konseyde nitelikli çoğunlukla kabul edilmesi yeterli oluyor.
Fransa, Danimarka, Finlandiya, İrlanda, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç ile Norveç, İzlanda, Kanada ve İngiltere, 8 Eylül'de aldıkları ortak kararla işgal altındaki Filistin topraklarını gasbeden İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklayacaklarını duyurmuştu.