Uyuşturucu ticaretiyle de suçlanan iş insanı Artur Shehu, Arnavut köylülerin deniz manzaralı arazilerine "çöktüğü" iddiasıyla soruşturuluyor. Tartışmanın odağında ABD Başkanı Trump'ın damadı Kushner yer alıyor.
Arnavutluk’un koruma statüsü altındaki kıyılarında başlayan doğa koruma protestoları, ülkenin yakın tarihindeki en büyük kitlesel halk hareketine ve siyasi krize dönüştü.
Kamuoyunda “Flamingo Devrimi” (Revolucioni i Flamingove) olarak adlandırılan ve başkent Tiran sokaklarını aylardır hareketlendiren gösteriler, Başbakan Edi Rama hükümetini doğrudan hedef alıyor.
Hareketin fitilini ateşleyen süreç, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ve kızı Ivanka Trump ile bağlantılı lüks resort projelerinin ilan edilmesiyle başlamıştı.
Arnavut kamuoyunda Kushner bağlantılı projelere öfke büyürken savcılar, ABD'nin Miami şehrinde yaşayan iş insanı Artur Shehu'yu soruşturuyor. Shehu ve ortakları, kara para aklama ve uluslararası uyuşturucu kaçakçılığına karışmakla itham edilirken kendileri bu suçlamaları reddediyor.
Yerel medya da, Kushner destekli bir inşaat şirketi, tatil köyü için ayrılan araziye yaklaşık 120 milyon dolar (5,72 milyar TL) ödediğini ve satıştan elde edilen fonların, soruşturma sonuçlanana kadar noter hesabında dondurulduğunu yazdı.
Projenin kapsadığı alanlar arasında, eski bir Sovyet askeri üssüne ev sahipliği yapan ve el değmemiş doğasıyla bilinen Sazan Adası ile biyolojik çeşitliliği ve pembe flamingolarıyla tanınan Vjosa-Narta sulak alanı yer alıyor. Proje alanlarında tel örgü çekilmesi, yasa değişiklikleriyle koruma altındaki alanların imara açılması ve Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreçlerindeki şeffaflık eksikliği bölge halkı ile çevre aktivistlerini ayağa kaldırdı. Mayıs ayı sonunda şantiye alanında özel güvenlik görevlilerinin göstericilere sert müdahalede bulunması da halkın öfkesini artırdı.
"Flamingo Devrimii"nin kullandığı sembolizm de hareketin küresel çapta dikkat çekmesini sağladı ve pembe flamingolar bir çevrecilik simgesine dönüştü.
Z Kuşağı'nın öncülük ettiği eylemlerde popüler kültür öğeleri de sıkça kullanıldı; One Piece animesindeki korsan bayrağı otoriteye direniş sembolü olarak taşınırken, Michael Jackson'ın "They Don't Care About Us" şarkısı eylemlerin sosyal medyadaki marşı haline geldi.
İlk etapta yalnızca imar planlarının iptalini ve koruma alanları yasasındaki değişikliklerin geri çekilmesini talep eden eylemciler, hükümetin sert tutumu ve polisin orantısız müdahaleleri sonrası taleplerini genişletti.
TARİHİN EN KALABALIK GÖSTERİLERİNDEN BİRİ
Tiran'daki geniş Dëshmorët e Kombit Bulvarı'nda toplanan ve 250 binden fazla kişinin katıldığı dev miting, Arnavutluk tarihinin en kalabalık gösterilerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Göstericiler korunan alanlar ve kültür mirası yasalarındaki imar kolaylaştırıcı değişikliklerin derhal iptal edilmesini, Sazan ve Narta projelerine ait tüm imtiyaz ve ruhsat belgelerinin kamuoyuna açıklanmasını, Başbakan Edi Rama’nın istifasını ve orantısız güç uygulayan yetkililer hakkında soruşturma açılmasını talep ediyor.
Aylardır aralıksız devam eden gösteriler sonucunda Arnavutluk yolsuzlukla mücadele kurumları ve resmi denetim organları iddialarla ilgili inceleme başlattı. Ancak göstericiler, projeler tamamen iptal edilene ve hükümet düzeyinde somut adımlar atılana kadar sokakları terk etmeyeceklerini vurguluyor.
Arnavutluk hükümeti projelerin ülke ekonomisine ve turizme milyarlarca dolarlık katkı sağlayacağını savunsa da, kamuoyundaki kamusal alanların rant uğruna feda edildiği algısını kırmakta zorlanıyor.
