Bu yaz Avrupa'yı kavuran uzun süreli sıcak hava dalgası, Triodos Bankası'nın yayımladığı araştırmaya göre, ekonomide bir yıllık büyümeyi silip süpürme yolunda.Analize göre aşırı sıcaklar ve orman yangınlarının yol açtığı zarar, 2026'da birikimli olarak 180 milyar avroya ulaşacak; bu da GSYH'nin yaklaşık yüzde 1'ine denk geliyor. AB ekonomisinin bu yıl yaklaşık yüzde 1,1 büyümesi beklenirken, söz konusu kayıp Birliği neredeyse durgunluğa sürüklüyor.Banka, ortaya çıkan zararı dört kanaldan izliyor; bunlardan üçü için AB ortalamalarına dayalı niceliksel hesaplar yapılıyor.Düşen tarım ve süt ürünleri verimi ile bunu izleyen gıda fiyat artışları, toplam kaybın yaklaşık yüzde 0,15'ini oluşturuyor.Sınırlanan nükleer, hidro ve termik üretim, düşen güneş enerjisi verimliliği ve toptan elektrik fiyatlarındaki artış kayba yüzde 0,12 ila 0,15 eklerken; raylı, kara ve su yolu ulaşımındaki kapasite aksamaları da ekstra yüzde 0,15 getiriyor.En büyük ve ölçülmesi en güç etki ise işgücü verimliliğinde görülüyor.Sıcaklık yaklaşık 25 ila 30 dereceyi aştığında, çalışan başına üretim düşmeye başlıyor; en sert kayıplar açık havada ve fiziksel güç gerektiren işlerde yaşanıyor. Ofis çalışmaları da etkileniyor; bunda, sıcaklığın uyku kalitesini ve bilişsel performansı bozmasının payı büyük.Araştırmada atıf yapılan Allianz imzalı ülkeler arası bir analiz, 30 derecenin üzerinde günlerce süren her bir sıcaklık derecesi için, saat başına üretimde yaklaşık yüzde 3 kayıp olduğunu hesaplıyor.Tablonun zirvesinde Fransa varSonuçlar, en sıcak ülkelerin sıralaması değil.
Triodos, her ekonomiyi risk altındaki sektörlerin üretim içindeki payı, işe gidiş geliş süreleri, klima yaygınlığı ve uyum düzeyi gibi göstergeler üzerinden puanlıyor; ardından bu puanı, bu yıl kaydedilen olağanüstü sıcak gün sayısıyla çarpıyor.En olumsuz etkilenen ülke Fransa: Büyümeden tahminen 1,4 puan kaybederek, hâlihazırda zayıf olan başlangıç noktasından yaklaşık yüzde 0,6'lık bir küçülmeye sürükleniyor.Hollanda yaklaşık 0,8 puan kaybederek büyümesini neredeyse sıfıra indiriyor. İspanya ve İtalya, hem en fazla risk altındaki çalışanlara hem de en çok sıcak güne sahip; ancak onlarca yıllık uyum süreci, tek tek sıcak dalgalarının etkisini hafifletiyor.Klima kullanımının görece az, uyum düzeyinin düşük olduğu Polonya teoride oldukça kırılgan; ancak bu yaz daha serin geçtiği için ülkenin yaklaşık yüzde 2,9 büyümesi bekleniyor.GSYH rakamlarına yansımayan maliyetlerİnsani bilanço ise büyük ölçüde bu rakamların dışında kalıyor.Yalnızca haziran ayındaki sıcak hava dalgası sırasında Fransa, Almanya, İspanya ve İtalya'da yaklaşık 20.400 kişinin sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Yaz boyunca görülen toplam yaklaşık 25.000 ölüm, kaybedilen yaşam yılları açısından değerlendirildiğinde 1,5 ila 7 milyar avroluk bir maliyete işaret ediyor.Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi'ne göre, geçen hafta itibarıyla AB genelinde yangınlar 490.000 hektardan fazla alanı kül etti; bu, son 20 yılın 197.000 hektarlık ortalamasının çok üzerinde ve Fransa bu alanda rekor kırdı.Yanan alanlarda kaybedilen ekosistem hizmetlerinin maliyetinin 100 milyon ile 4,6 milyar avro arasında değişebileceği tahmin ediliyor.Araştırmaya göre uyum önlemleri, verimlilik kayıplarını yaklaşık yüzde 40 azaltabilir ancak tamamen ortadan kaldıramaz; ayrıca yazarlar, yaptıkları hesapların temkinli varsayımlara dayandığı konusunda uyarıyor.Banka, uyum önlemlerinin tek başına yeterli olmadığını, Avrupa'nın emisyonlar konusunda çok daha güçlü adımlar atması gerektiğini savunuyor.
Bu bağlamda, Komisyon'un 17 Temmuz'da başlıca karbon fiyatlandırma mekanizmasının hedef patikasını yumuşatma yönündeki kararını, tam tersine bir yaklaşım olarak gösteriyor.
