İnsanlar daha uzun yaşadıkça Avrupa genelinde emeklilik yaşları yükseliyor; ancak emekliliğe ayrıldıktan sonra kaç yıl daha yaşamalarının beklendiği konusunda ülkeler arasında büyük farklılıklar var.OECD verilerine göre 2024 itibarıyla AB’de emeklilik yaşı erkekler için 64,7, kadınlar için 64.Kişiler emeklilik yaşına ulaştıklarında emekli aylığı almaya hak kazandığı için Euronews Business, her ülkede emeklilik yaşındaki beklenen yaşam süresini esas aldı.Gerekli prim/gün sayısı gibi diğer şartları da yerine getiriyorlarsa, bu kadar yıl boyunca emekli maaşı alabilecekleri varsayılıyor. Elbette bazı emekliler, resmi emeklilik yaşına ulaştıktan sonra da çalışmayı sürdürüyor.Erkekler için 18,4 yıl, kadınlar için 21,8 yılAB’de erkeklerin, emekli olduktan sonra ortalama 18,4 yıl, kadınların ise 21,8 yıl daha yaşaması bekleniyor. Bu veriler, Eurostat ve OECD’nin 2024 tarihli, emeklilik yaşındaki beklenen yaşam süresi hesaplamalarına dayanıyor.Erkekler için emekli maaşı alınması beklenen süre Bulgaristan ve Macaristan’da 14,7 yıldan, Türkiye’de 27,3 yıla kadar değişiyor.
AB içinde en uzun süre Lüksemburg’da; burada erkeklerin 22 yıl boyunca emekli maaşı alması bekleniyor.Bu farkın başlıca iki nedeni var: emeklilik yaşlarındaki ve yaşam beklentisindeki farklılıklar.Yunanistan’da 21 yıl, Fransa’da 20,7, Slovenya’da 20,7, İsviçre’de 20,4 ve Malta’da 20,2 yıl ile bu ülkelerdeki erkek emeklilerin de 20 yıldan fazla süre emeklilikte kalması öngörülüyor.Emeklilikte geçirilen beklenen süre, AB ortalaması olan 18,4 yılın üzerinde olan diğer ülkeler ise Kıbrıs (19,8), İsveç (19,4), Portekiz (19,3), Belçika (19,1), İrlanda (19), Birleşik Krallık (19), Avusturya (18,8) ve Finlandiya (18,7).Büyük ekonomiler arasında emeklilikte geçirilen süre Almanya’da en düşükBu tablo, Almanya hariç diğer büyük Avrupa ekonomilerinde erkeklerin, AB ortalamasına kıyasla daha uzun süre emeklilikte kalmasının beklendiğini gösteriyor. Almanya’da bu süre AB ortalamasının 1,1 yıl altında; bu da Fransa, İtalya ve İspanya ile arasında belirgin bir fark yaratıyor.Öte yandan Bulgaristan ve Macaristan’ın yanı sıra Letonya, Romanya ve Litvanya’da da erkek emeklilerin emeklilikte geçireceği süre en düşük seviyede; bu ülkelerin hepsinde süre 16 yılın altında.Kadınlar için emeklilikte geçirilen beklenen süre AB’de 21,8 yıl. Bu süre Macaristan’da 18,6 yıldan Türkiye’de 34,5 yıla kadar değişiyor.
Lüksemburg’da da 25 yılın üzerinde.Slovenya, Yunanistan, Fransa, İspanya, İsviçre, Malta, İtalya, Portekiz, Kıbrıs ve Finlandiya’daki kadınların da 22 yıldan fazla süre emeklilikte kalması, dolayısıyla 22 yılı aşkın bir süre emekli maaşı alması bekleniyor.Kadınlar açısından bakıldığında, yalnızca Almanya (20,3) değil, Birleşik Krallık (21) da AB ortalamasının altında kalıyor.Macaristan’ın yanı sıra kadınların emeklilikte 20 yıldan daha az kalmasının beklendiği başka ülkeler de var. Bunlar arasında Bulgaristan (18,8), Romanya (19,1), Hollanda (19,2), Hırvatistan (19,6), Danimarka (19,7), Letonya (19,8) ve İzlanda (19,8) bulunuyor.Emeklilik yaşı ve beklenen ölüm yaşı2024 itibarıyla Türkiye, 32 Avrupa ülkesi arasında bir istisna; erkekler için mevcut emeklilik yaşı 52, kadınlar için 49.Türkiye hariç tutulduğunda listedeki diğer ülkelerde emeklilik yaşı erkekler için 62 ile 67, kadınlar için 60 ile 67 arasında değişiyor.AB’de emeklilik yaşı erkekler için 64,7, kadınlar için 64. Erkeklerin 83,1 yaşına, kadınların ise 85,8 yaşına kadar yaşaması bekleniyor.Emeklilikte geçirilen süre açısından kadın–erkek farkıAB’de kadınların, erkeklere kıyasla ortalama 3,4 yıl daha uzun süre emeklilikte kalması bekleniyor.
Bu fark İzlanda’da 1,6 yıldan Türkiye’de 7,2 yıla kadar çıkıyor.Estonya, Litvanya, Letonya, Bulgaristan, Romanya ve Polonya’da da fark 4 yıl ve üzeri. Ancak bu ülkelerde işgücüne katılım oranlarının görece düşük olduğu belirtiliyor.Bir diğer boyut ise cinsiyetler arası emekli maaşı farkı. OECD ülkelerinde kadınlar, ortalama olarak erkeklerden yüzde 23 daha düşük emekli aylığı alıyor; Birleşik Krallık’ta bu fark yüzde 37’ye kadar çıkıyor.İşgücünden çıkış yaşı ve TürkiyeBununla birlikte fiili işgücünden çıkış yaşı, resmi emeklilik yaşından farklı olabiliyor.
Örneğin AB’de erkekler için emeklilik yaşı 64,7 iken, işgücü piyasasından ortalama çıkış yaşı 63,8. Kadınlarda çıkış yaşı 62,9; resmi emeklilik yaşı ise 64.Emeklilik yaşı ile fiili işgücünden çıkış yaşı arasındaki farkın en belirgin olduğu ülke Türkiye. Erkekler 52 yaşında emekli olabilse de işgücü piyasasından ortalama çıkış yaşı 60,8.
Kadınlarda bu rakamlar sırasıyla 49 ve 60,5. Türkiye’de işgücünden ayrıldıktan sonra beklenen yaşam süresi erkekler için 18,2, kadınlar için 22,6 yıl. Bu da, emeklilikte beklenen süre Türkiye’de en yüksek olsa da, işgücünden fiili çıkış yaşı dikkate alındığında bu sürenin belirgin biçimde düştüğüne işaret ediyor.Emekli aylıkları, yaşlı Avrupalılar için başlıca gelir kaynağını oluşturuyor ve emekli gelir düzeyleri Avrupa genelinde, hem nominal değer hem de satın alma gücü açısından büyük farklılıklar gösteriyor.
