Azerbaycan devlet petrol fonu SOFAZ, bu hafta Xiamen’de düzenlenen Çin Uluslararası Yatırım ve Ticaret Fuarı’nda beş Asyalı egemen ve emeklilik yatırımcısıyla birlikte Çin-ASEAN Ortak Yatırım Konseyi’ni hayata geçirerek, Hazar fonuna 2 milyardan fazla nüfusa sahip bir pazarda kurucu koltuk kazandırdı.Grubun geri kalanı Pekin’den Cakarta’ya uzanıyor: Konseyi toplayan Çin egemen servet fonu China Investment Corporation (CIC), Tayland Hükümeti Emeklilik Fonu, Malezya’nın Khazanah Nasional Berhad’ı ve emeklilik fonu KWAP ile Endonezya Yatırım Otoritesi (INA). Singapurlu CGS International Securities ise sekretaryayı yürütüyor.Bölge için rekor bir yılda, Çin ile ASEAN arasındaki ticaret 2025’te ilk kez 1 trilyon dolar eşiğini aşarak 1,05 trilyon dolara (904 milyar avro) ulaştı; bu, yıllık bazda %7,4 artış anlamına geliyor. Güneydoğu Asya’nın çektiği doğrudan yabancı yatırım da %9,7 artarak 243,9 milyar dolarla (210 milyar avro) rekor kırdı; bu tutar küresel girişlerin %15’ine denk geliyor.Azerbaycan’ın bu oluşum içindeki yeri, ülkenin küresel haritadaki konumunu yansıtıyor.
Ülke, Asya ile Avrupa arasında yük taşıyan ve Hazar’ı geçen demir ve deniz yolu hattı Orta Koridor üzerinde bulunuyor; Avrupa Komisyonu, 2024 yılında Küresel Geçit (Global Gateway) programı kapsamında bu hatta 10 milyar avro taahhütte bulunmuştu.SOFAZ’a göre, fiziki bağlantılar derinleştikçe Azerbaycan’ın iki bölge arasında bir köprü olarak rolü giderek önem kazanıyor.Fon, bu hat üzerinden yalnızca yüklerin değil, sermayenin de hareket edebileceğini savunuyor; böylece hattın Asya ucunda sermaye dağıtan kurumların yanında yer almayı ve uzun vadeli bir yatırımcı için daha geniş bir ortak yelpazesi sunmayı hedefliyor.SOFAZ, Çin pazarına 2015’te girdi; 1 Temmuz’da ilk kez yuan cinsinden varlık satın aldı. Fon, o tarihten bu yana, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Çin’e Nisan 2025’te yaptığı devlet ziyareti sırasında CIC ile bir mutabakat zaptı imzaladı.Bu mutabakat, bu yıl nisan ayında sermayeye dönüştü; SOFAZ, CIC ve INA ile birlikte Galaxy Orientis China-ASEAN Investment Program adlı Çin-ASEAN Yatırım Programı’nı kurdu.Özel sermaye aracı, 1 milyar dolarlık hedefe karşılık ilk turunu yaklaşık 520 milyon dolar (448 milyon avro) ile kapattı ve sanayi, sağlık, tüketici, iş hizmetleri ve teknoloji alanlarına yatırım yapıyor. Araç, konseyden ayrı bir yönetişim yapısına sahip.Azerbaycan’ın petrol ve gaz gelirlerini yöneten SOFAZ, haziran sonu itibarıyla 72,6 milyar dolar (62,5 milyar avro) tutarında varlık yönetiyordu.
Fon, konseyin benzer kurumlara erişim, yerel piyasa bilgisi ve yatırım temalarına ilişkin daha erken aşamada içgörü sağladığını belirtiyor.Konsey sermayesiz yola çıkıyor: Bu bir fon değil ve üyelik herhangi bir yatırım yükümlülüğü doğurmuyor; bu kararlar her kurumun kendisine bırakılıyor. Önce forumlar ve ortak araştırmalar yapılacak, çıkarların örtüştüğü alanlarda ise sonrasında sermaye devreye girecek.
