Beyni ışıkla uzaktan kontrol eden yöntem Nobel Ödülü'nü alıyor

Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel, ışıkla kontrol edilen iyon kanalları ve sinirbilimde “yeni bir çağın” temelini atan bir yöntem olan optogenetik üzerine yaptıkları çalışmalarla 2026 Nobel Tıp Ödülü’nü kazandı, diye duyurdu Nobel Meclisi pazartesi günü Karolinska Enstitüsü’nde yaptığı açıklamada (kaynak İngilizce).Peki optogenetik tam olarak nedir ve Nobel sahipleri bu tekniği nasıl geliştirdi?Optogenetik, seçilmiş hücreleri ışığı uzaktan kumanda gibi kullanarak kontrol etmeye yarayan bir yöntemdir. Bilim insanlarının, yaşayan bir beynin içindeki hücreleri açıp kapatmasına ve belirli hücrelerin ile sinir devrelerinin davranışı nasıl etkilediğini incelemesine imkan tanır.Bu yeni yönteme 2006 yılında optogenetik adı verildi; ancak tekniğin arkasındaki hikâye bundan on yılı aşkın bir süre önce, Peter Hegemann’ın tek hücreli Chlamydomonas algini, yani ışığa doğru yüzmesiyle tanınan organizmayı incelerken başladı.Hegemann, alglerin ışığa doğru hareket etmesine neyin yol açtığını anlamak istiyordu. Hücrenin yüzeyinde ışığı algılayan, küçük turuncu bir nokta olan göz lekesini inceledi.