Antarktika, kalın buz tabakasının altında sakladığı ekosistemlerle bilim insanlarını şaşırtmaya devam ediyor. Özellikle kıtanın çevresindeki buz sahanlıklarının altında kalan deniz tabanı, yıllar boyunca doğrudan gözlemlenemediği için büyük ölçüde gizemini korudu. Ancak son yıllarda dev buzdağlarının kopmasıyla birlikte daha önce ulaşılamayan bu bölgeler araştırmacılara açılmaya başladı.
Bilim insanları son olarak da Antarktika'nın buzlarının altında adeta gizli bir "balık şehri" keşfetti. Antarktika'nın buzlarının altında binlerce balık yuvası bulundu 2017 yılında Larsen C buz sahanlığından kopan ve A-68 adı verilen dev buzdağı bu keşfin önünü açtı. Yaklaşık 5.800 kilometrekarelik bir alanı açığa çıkaran bu kopma, araştırmacıların daha önce kalın buz tabakası nedeniyle erişemediği deniz tabanını incelemesine imkân tanıdı.
İngiltere'deki çeşitli araştırma kurumlarından bilim insanları da bu fırsatı değerlendirerek birkaç yıl önce Batı Weddell Denizi'ne bir keşif seferi düzenledi. Uzaktan kumandalı su altı aracı (ROV) ile yapılan gözlemler sırasında araştırmacılar, deniz tabanında binin üzerinde balık yuvası tespit etti. Sonuçları kısa süre önce Frontiers in Marine Science dergisinde yayımlanan araştırmada, yalnızca yuvaların sayısı değil, oluşturdukları düzenli yapı da dikkat çekiyor.
Araştırmacılar, yuvaların Lindbergichthys nudifrons adlı Antarktika'ya özgü bir buz balığı türüne ait olduğunu belirledi. Yaklaşık 20 santimetreye kadar büyüyebilen bu tür, her yuvaya binlerce yumurta bırakıyor. Ardından erkek balıklar yaklaşık dört ay boyunca yuvanın başında kalarak yumurtaları yırtıcılardan koruyor.
Bilim insanları altı farklı yuva düzeni tespit etti Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise yuvaların rastgele dağılmamış olmasıydı. Bilim insanları deniz tabanında altı farklı geometrik yerleşim modeli belirledi. Bunların en yaygın olanı, tüm yuvaların yaklaşık yüzde 42'sini oluşturan "küme" düzeniydi.
Bu düzen içinde yuvalar birbirine son derece yakın konumlanıyor, hatta bazı durumlarda birbirine temas edecek kadar sıkışık hâlde bulunuyor. Bilim insanları, bu sıra dışı yerleşimin yırtıcılara karşı geliştirilmiş bir savunma stratejisi olabileceğini düşünüyor. Çok sayıda erkek balığın kümenin çevresini birlikte koruması, dış kenardaki yuvaların savunmasını güçlendirirken merkezde bulunan yumurtalar için de daha güvenli bir alan oluşturuyor.
Bilim insanlarına göre ortaya çıkarılan bu düzenli yuva kolonileri, bölgenin yalnızca zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahip olduğunu değil, aynı zamanda korunması gereken hassas bir yaşam alanı olduğunu da gösteriyor. Antarktika'nın buzları altındaki keşfedilmemiş bölgeler araştırıldıkça, bu kıtanın sanılandan çok daha karmaşık ve zengin ekosistemlere ev sahipliği yaptığı da giderek daha net ortaya çıkıyor. Araştırmacılar Aslında Batık Bir Gemiyi Arıyordu İlginç olan şu ki araştırma ekibinin bu bölgeye gitmesindeki asıl amaç balık yuvalarını incelemek değildi.
Bilim insanları aslında 1915 yılında Antarktika'da batan kaşif Sir Ernest Shackleton'ın efsanevi gemisi Endurance'ı arıyordu. Gemi o keşif sırasında bulunamasa da araştırmacılar deniz tabanının neredeyse her noktasında balık yuvalarıyla karşılaştı. Endurance enkazı ise ancak 2022 yılında gerçekleştirilen ayrı bir keşif sırasında tespit edildi.
