İşsiz kalan çalışanların en önemli finansal güvenceleri arasında yer alan işsizlik ödeneğinde, başvuru takvimine uyulmaması ciddi hak kayıplarına yol açıyor. Hak kazandığı maaşı eksiksiz alabilmek isteyen çalışanların, iş akdi feshedildikten sonraki süreci doğru yönetmesi gerekiyor.
Konuya ilişkin detayları kaleme alan Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç, İşsizlik Sigortası Kanunu hükümleri gereğince başvurunun zamanında yapılmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Kıvanç'ın aktardığı bilgilere göre; iş akdi feshedilen işçinin, sözleşmenin sona erdiği günü takip eden günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurması gerekiyor. Başvurular şahsen veya elektronik ortamda yapılabiliyor; vekâletname ile avukat ya da üçüncü şahıslar üzerinden yapılan başvurular ise kabul edilmiyor.
30 günlük başvuru süresinin aşılması halinde hak kaybı süreci başlıyor. Örneğin; 10 ay (300 gün) işsizlik ödeneği alma hakkı bulunan bir çalışan, başvurusunu işten çıkarıldıktan 45 gün sonra yaparsa, mücbir sebep olmaksızın geciktiği 15 gün toplam hak sahipliği süresinden düşülüyor. Böylece işçi 300 gün yerine 285 gün ödenek alabiliyor. Sürenin son gününün resmi tatile denk gelmesi halinde ise başvuru süresi takip eden ilk iş gününe kadar uzuyor.
MAAŞ MİKTARI VE ÖDEME SÜRELERİ NASIL HESAPLANIYOR?
İşsizlik maaşından yararlanabilmek için işçinin kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, son 3 yılda en az 600 gün priminin bulunması ve son 120 gün sigortalı çalışması şartı aranıyor. Maaşın süresi ve miktarı şu esaslara göre belirleniyor:
Maaş miktarı, işçinin son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %40’ı oranında bağlanıyor. Ancak hesaplanan tutar, brüt asgari ücretin %80’ini geçemiyor.
Son 4 ay asgari ücretle çalışanlar: 13.111,72 TL
Son 4 ay ortalama 55.000 TL brüt ücreti olanlar:21.833,02 TL
Son 4 ay ortalama 66.060 TL ve üzeri brüt ücreti olanlar:26.223,44 TL (Tavan limit)
İŞKUR, yasal süre aşılasa dahi belirli durumlarda kesinti uygulamıyor. Geçerli kabul edilen mücbir sebepler şu şekilde sıralanıyor:
Eş, çocuk, anne, baba veya kardeşin vefatı (7 gün içinde) ya da doktor raporlu hastalık durumları
Deprem, yangın, sel gibi doğal afetler veya ulaşımın imkânsızlaşması
Askerlik, gözaltı, tutukluluk, karantina veya işe iade davası süreçleri
Başvuruların izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırıldığı ve ödemelerin her ayın 5’inde hesaplara yatırıldığı belirtildi. Ödenek alınan süre boyunca çalışanların ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanmaya devam ediyor.
