Ceuta, son beş yılın en yüksek göçmen akınına sahne oldu.İspanya İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, perşembe gününden bu yana Fas, Cezayir ve Sahra Altı Afrika ülkelerinden yaklaşık 50 bin kişi İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'ya giriş yaptı. Göçmenlerin büyük bölümü, Tarajal Plajı'ndaki güney mendireğinin etrafından yüzerek bölgeye ulaştı.Cuma öğleden sonra itibarıyla yaklaşık 48 bin kişinin gönüllü olarak Fas'a döndüğü bildirildi.Yaşanan yoğunluğun arkasında ise aynı döneme denk gelen iki hukuki gelişme bulunuyor.Bunlardan ilki, birkaç yıl öncesine uzanan bir davaya dayanıyor. Cezayirli bir göçmen, Ceuta'ya sınır telini aşarak ya da dikenli telleri geçerek değil, yüzerek girdiğini belirterek Fas'a hızlandırılmış şekilde geri gönderilmesine itiraz etti.Önce Ceuta Mahkemesi, ardından Endülüs Yüksek Adalet Mahkemesi ve son olarak İspanya Yüksek Mahkemesi göçmeni haklı buldu.Mahkemelerin kararı, önemli bir hukuki emsal oluşturdu.
Buna göre, yüzerek Ceuta'ya ulaşan göçmenler, hukuken "sınır engelini aşmış" sayılmıyor. Bu unsur, İspanya Yabancılar Yasası uyarınca, kişiye özel idari işlem başlatılmadan hızlandırılmış geri gönderme uygulanabilmesi için gerekli koşullardan biri olarak kabul ediliyor.Uygulamada bu karar, Tarajal bölgesinden yüzerek gelen göçmenlerin önemli bir bölümünün bu yöntemle derhal geri gönderilemeyeceği anlamına geliyor.İkinci hukuki gelişme ise daha yakın tarihte yaşandı.İspanya Yüksek Mahkemesi, 8 Temmuz'da verdiği (STS 868/2026) kararla, 2024 tarihli Yabancılar Yönetmeliği'nin bazı hükümlerini iptal etti. İptal edilen düzenlemeler arasında, İspanyol topraklarında bulunan refakatsiz yabancı çocuklara derhal bakım sağlanmasına yönelik yükümlülüğü zayıflatan hükümler de yer alıyordu.Mahkemenin kararı, refakatsiz göçmen çocuklara yönelik korumayı zayıflatmak yerine güçlendiriyor.
Ancak Ceuta Özerk Yönetimi Başkanı Juan Jesús Vivas, kararın refakatsiz çocukların gelişini yönetmeyi daha da zorlaştırdığını savunarak, bu çocukların da hızlandırılmış şekilde geri gönderilebilmesine imkân tanıyacak yasal düzenleme yapılması çağrısında bulundu.Bu doğrultuda Ceuta yönetimi, Halk Partisi'nin (PP) İspanya Parlamentosu'na sunduğu ve Yabancılar Yasası'nın 10. ek hükmünde değişiklik öngören yasa teklifine destek verdi.Teklif, Ceuta veya Melilla'ya kara ya da deniz yoluyla, yetkisiz herhangi bir noktadan düzensiz şekilde giriş yapmaya çalışan herkesin, özel sınırdan geri çevirme uygulaması kapsamına açıkça alınmasını öngörüyor.Teklifin gerekçesinde, sınır güvenliğinden sorumlu Sivil Muhafızlar (Guardia Civil) için hukuki belirliliğin sağlanmasının amaçlandığı belirtiliyor. Sivil Muhafızlar Birliği (AUGC) başta olmak üzere güvenlik güçlerini temsil eden sendikalar, son haftalarda görev yapan personelin mahkeme kararları ile sınırdaki artan baskı arasında kalmadan hareket edebilmesi için daha net bir yasal çerçeve oluşturulması çağrısı yapıyordu.Siyasi tartışmalarYasa teklifi, usule uygun işlem yapılmadan gerçekleştirilen geri göndermelerden etkilenen bazı göçmenleri temsil eden Coordinadora de Barrios, No Name Kitchen ve Cizvit Göçmen Hizmeti (Jesuit Migrant Service) gibi kuruluşların da tepkisini çekiyor.Söz konusu kuruluşlar, düzenlemenin özellikle refakatsiz çocuklar açısından bireysel hukuki güvenceleri zayıflatacağını savunuyor.Halk Partisi'nin (PP) yasa teklifi henüz yasama sürecinin ilk aşamalarında bulunuyor. Teklifin parlamentodan geçmesinin aylar sürebileceği belirtilirken, Tarajal'daki göç baskısının ise azalma belirtisi göstermediği ifade ediliyor.Refakatsiz çocukların statüsünü doğrudan etkileyecek herhangi bir düzenlemenin, Yüksek Mahkeme'nin 8 Temmuz'da yeniden teyit ettiği içtihat doğrultusunda da değerlendirilmesi gerekecek.
Bu nedenle teklifin mevcut haliyle yasalaşması durumunda yeni hukuki itirazlarla karşılaşabileceği belirtiliyor.Tartışmaların merkezinde ise yapılacak değişikliklerin Avrupa Birliği'nin Göç ve İltica Paktı ile uyumlu olmasının sağlanması yer alıyor. Ancak Ceuta yönetimi ile Madrid hükümetinin bu dengeyi henüz kuramadığı değerlendiriliyor.Sınırın ötesindeki hikâyelerGöçmen Geçici Barınma Merkezi'nin (CETI) girişinde yaşananlar, krizin insani boyutunu gözler önüne seriyor.El Mundo gazetesinin haberine göre, merkeze giden yol, yol kenarında kurulan geçici bir kampa dönüştü. Aileler, Kızılhaç battaniyelerine sarınarak ya da çarşaf, karton ve ağaç dallarından yaptıkları barınaklarda yol kenarında bekliyor.Merkezin girişinde ise onlarca erkek, cadde üzerindeki bir musluğun altında diz çökerek yıkanmak için sıra bekliyor.El Mundo'ya konuşan 23 yaşındaki Nadorlu Fas vatandaşı Mohamed, Castillejos'a otobüsle 12 saatlik yolculuk yaptığını, ardından palet, dalış kıyafeti ya da can yeleği olmadan gece saatlerinde Tarajal'a yüzerek geçtiğini anlattı.
Mohamed, geçiş sırasında aşırı soğuğa maruz kaldığını söyledi.Üç yıl boyunca Barselona'da yaşadığını ve akıcı İspanyolca konuştuğunu belirten Mohamed, iki hafta önce ailesini ziyaret etmek için Fas'a döndüğünü söyledi. Gerekli belgelere sahip olmadığı için İspanya'ya düzensiz yollardan dönmeyi tercih ettiğini ifade eden Mohamed, bu kararı ülkesindeki fırsat eksikliği ve yoksulluk nedeniyle aldığını dile getirdi.Sınırın Fas tarafındaki Castillejos kentinde ise El Faro de Ceuta'nın haberine göre, Fas makamları özellikle çocukların denize girmesini engellemek amacıyla sahil şeridinin bir bölümünü kapattı.Haberde, bölgeye yerleştirilen metal çitlerin kolaylıkla aşılabildiği, yakalanan kişileri taşıyan otobüslerin ise çoğunlukla Sahra bölgesine doğru daha güneye götürüldüğü belirtildi.Aynı habere göre, salı günü bir anne ile üç çocuğu geçiş girişimi sırasında boğulma tehlikesi atlattı.
