Çocukluk dönemi, fiziksel ve motor becerilerin yanı sıra oyun, çevreyle etkileşim ve günlük yaşam becerilerinin geliştiği önemli bir süreç. Oturma, emekleme, yürüme ve oyun gibi beceriler her çocukta aynı zamanda kazanılmayabiliyor. Bu nedenle aileler zaman zaman çocuklarının gelişimini yaşıtlarıyla karşılaştırarak endişe yaşayabiliyor.
Uzmanlar, her farklılığın bir sorun anlamına gelmediğini belirtirken ailelerin dikkatini çeken belirgin durumlarda profesyonel değerlendirme yapılmasının önemine dikkat çekti. Fizyoterapist Canan Darıcı Mehlepçi, erken müdahalenin çocuğu bir kalıba sokmak değil, sahip olduğu potansiyeli desteklemek anlamına geldiğini söyledi. Mehlepçi, çocukların gelişim hızlarının birbirinden farklı olabileceğini belirterek, ailelerin çocuklarında belirgin bir farklılık gözlemlemeleri halinde “biraz daha büyüsün, düzelir” düşüncesiyle beklememeleri gerektiğini söyledi.
ERKEN FARK ETMEK Gelişim sürecinde erken fark etmenin çocuğun ihtiyaç duyduğu desteğe zamanında ulaşabilmesi açısından önemli olduğunu ifade eden Mehlepçi, “Her çocuğun gelişim süreci kendine özgü. Ancak aile çocuğunda belirgin bir farklılık gözlemliyorsa ‘biraz daha büyüsün, düzelir’ diye beklemek yerine en erken süreçte değerlendirme yapılmasını önemsiyoruz” dedi. Ailelerin profesyonel değerlendirme konusunda kaygı yaşayabildiğini belirten Mehlepçi, “Bazen aileye ‘Gelişim yolunda, şu anda desteğe ihtiyacı yok’ demek de değerlendirme sürecinin bir sonucudur.
Önemli olan belirsizliği ortadan kaldırmak ve çocuğun gelişimini doğru şekilde takip etmektir” ifadelerini kullandı. Ailelerin çocuklarını günlük yaşam içerisinde gözlemlemelerinin önemine değinen Mehlepçi; hareket gelişiminde belirgin gecikme, denge ve koordinasyon güçlükleri, postür ve hareketlerde farklılıklar, motor becerilerde zorlanma, hareketleri planlamada güçlük ve günlük yaşam aktivitelerinde yaşıtlarına göre belirgin bağımlılık gibi durumlarda değerlendirme yapılmasının yararlı olabileceğini söyledi. Ses, dokunma veya harekete karşı aşırı ya da düşük tepki verilmesi ile oyun ve çevreyle etkileşimde belirgin güçlüklerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Mehlepçi, bu işaretlerin ihtiyaçlarını zamanında belirlemek için değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. ‘BAŞKALARIYLA KIYASLAMAYIN’ Ailelere çocuklarını başka çocuklarla kıyaslamamaları çağrısında bulunan Mehlepçi, her çocuğun gelişim yolculuğunun farklı olduğunu söyledi.
Ailelerin “Çocuğumuz neden diğer çocuklar gibi değil” sorusu yerine “Çocuğumuz bugün nerede ve onun gelişimini desteklemek için ne yapabiliriz” sorusuna odaklanmasının daha doğru olduğunu belirten Mehlepçi, “Biz çocuğu değiştirmeye çalışmıyoruz. Onun güçlü yönlerini destekleyerek ihtiyaç duyduğu alanlarda gelişimine eşlik ediyoruz” dedi. Mehlepçi, erken fark etmenin bir yarış olmadığının altını çizerek amaçlarının çocuğu değiştirmek değil, güçlü yönlerini desteklemek ve ihtiyaç duyduğu alanlarda gelişimine eşlik etmek olduğunu ifade etti.
