Cumartesi Anneleri/İnsanları, gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetinin açıklanması ve sorumluların yargılanması talebiyle sürdürdükleri eylemlerinin 1120’ncisini İstanbul Beyoğlu’ndaki Galatasaray Meydanı’nda gerçekleştirdi.
Kayıp yakınları ve insan hakları savunucuları bu hafta 12 Eylül 1994’te Ankara’da gözaltına alındıktan sonra kaybedilen Kenan Bilgin’in akıbetini sordu.
Eylemde gözaltında kaybedilenlerin fotoğrafları ve karanfiller taşındı. Basın açıklamasını da Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) İstanbul Temsilcisi Ümit Efe okudu.
12 Eylül 1980 askeri darbesi döneminde yaşanan ağır hak ihlallerini hatırlatarak sözlerine başlayan Efe, çok sayıda kişinin devlet görevlilerince gözaltına alındığını, işkence gördüğünü ve daha sonra gözaltına alındıklarının inkar edildiğini söyledi.
Daha sonra Kenan Bilgin’in 35 yaşındayken, 12 Eylül 1994’te Ankara Dikmen’deki bir otobüs durağından gözaltına alınarak Ankara Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şubesi’ne götürüldüğünü anlattı ve şunları söyledi:
“Kenan’ın ailesi, avukatları ve İnsan Hakları Derneği ona ulaşmak için girişimlerde bulundu. Ancak Ankara Emniyeti, Kenan’ın gözaltına alındığını inkar etti. Bunun üzerine 11 tanık ortaya çıktı. Tanıklar, Kenan Bilgin’i Ankara Emniyeti’nde gözaltında ve işkencede gördüklerini kamuoyuna açıkladılar.
Bilgin Ailesi, Kenan’ın bulunması ve akıbetinin ortaya çıkarılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurdu. Kenan’ı bulmak, sorumlulara ulaşmak ve etkili bir soruşturma yürütmek için girişimde bulunan Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Selahattin Kemaloğlu’nun görevini yapması engellendi ve Ankara’dan sürüldü.
Soruşturmayı devralan Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili Özden Tönük ise ailenin ve tanıkların başvuruları üzerine gerekli soruşturma işlemlerini gerçekleştirmedi. Tanık Ö.A. ve M.Y., ‘Kenan Bilgin’i hücreden alıp götüren polisleri teşhis edebileceklerini’ söylemelerine rağmen bu yönde hiçbir işlem yapılmadı. Bunun yerine tanıkların polisi ve devleti küçük düşürmeye yönelik gerçek dışı iddialarda bulunduklarını ileri süren üç sayfalık bir rapor hazırlandı ve dosya kapatıldı."
Kenan Bilgin’in tanığından Cumartesi Anneleri'ne mektup: Her anına tanığım
İç hukuk yollarından sonuç alamayan Bilgin ailesinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurduğunu hatırlatan Efe, AİHM yargıçlarının Ankara’ya gelerek tanıkları, savcıları ve polis yetkililerini dinlediğini söyledi.
Mahkemenin, Kenan Bilgin’in tutulduğu gözaltı merkezinde de inceleme yaptığını kaydederek şunları söyledi:
“Mahkeme, Kenan Bilgin’in 12 Eylül 1994 tarihinde güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındığını ve 3 Ekim 1994 tarihine kadar güvenlik güçlerinin elinde bulunduğunu tespit etti. Bu süreçte Kenan’ın gözaltında tutulduğuna ilişkin hiçbir resmi kayıt tutulmadığını belirledi ve Türkiye’yi oybirliğiyle mahkum etti.”
Efe, AİHM kararına rağmen Bilgin’in akıbetini ortaya çıkaracak etkili bir soruşturma yürütülmediğini ekledi.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın daha sonra, “Kenan Bilgin’in Ankara Emniyeti’ne bağlı nezarethanelerden birine alındığına dair hiçbir veriye ulaşılamadığını” ileri sürerek zamanaşımı gerekçesiyle takipsizlik kararı verdiğini, karara yapılan itirazların da reddedildiğini aktardı.
Efe ayrıca, gazeteci Özer Akdemir’in o dönemde Bilgin’e ilişkin bir mektup kaleme aldığını ve Bilgin’in gözaltına alındığına dair tanıklıkta bulunduğunu söyledi.
Açıklamanın ardından söz alan Kenan Bilgin’in kardeşi İrfan Bilgin, Türkiye’de devam eden Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne değindi.
Bilgin, “Devlet barış sürecinde samimi ise bu işlenen insanlık suçlarının mağdurlarıyla yüzleşmek zorundadır. Yüzleşmediği sürece bu ülkede barış olmaz” dedi.
Eylem, karanfillerin Galatasaray Meydanı’na bırakılmasıyla sona erdi.
