Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), Temmuz 2026’da gazetecilere yönelik hak ihlallerini raporladı. Dernek, gazetecilerin haberleri, sosyal medya paylaşımları ve mesleki faaliyetleri nedeniyle gözaltı, tutuklama, soruşturma, tehdit ve yargı baskısıyla karşılaştığını açıkladı.
DFG’nin raporuna göre polis, Temmuz boyunca 12 gazeteciyi gözaltına aldı. Mahkemeler gazeteci Fatma Sibel Gürcihan ile Cem Küçük’ü tutukladı. Dernek, 4 Ağustos 2026 itibarıyla cezaevinde 27 gazetecinin bulunduğunu bildirdi.
NATO Zirvesi öncesinde gazetecilere operasyon
Polis, Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenen NATO Zirvesi öncesinde T24 dış haberler editörü Buse Söğütlü, Odatv editörü Ceren Erdoğdu ve Niha+ muhabiri Abbas Vural’ı gözaltına aldı.
Mahkeme, Söğütlü ve Erdoğdu’yu adli kontrol şartıyla serbest bıraktı. Hakimlik, Vural hakkında 15 günde bir imza verme ve yurt dışına çıkış yasağı uyguladı.
Polis aynı süreçte gazeteci Hazar Dost’u da gözaltına aldı. Dost, gözaltı sırasında tuvalet ihtiyacının karşılanmadığını, düzenli kullandığı ilaçların verilmediğini, polis aracında hakaret ve küfre maruz kaldığını ve adliyeye götürülürken fiziksel şiddete uğradığını açıkladı.
Polis, 7 Temmuz’da Kurtuluş Parkı’ndaki NATO protestosunu takip eden gazetecilerin de görüntü almasını engelledi. Polisler, eylemcilerin çevresini kalkanlarla kapattı ve gazetecileri alandan uzaklaştırdı.
Haberler ve sosyal medya paylaşımları soruşturma gerekçesi oldu
Rapora göre yetkililer, gazetecilerin haberlerini, sosyal medya paylaşımlarını ve geçmişte katıldıkları eylemleri gözaltı ve soruşturmalara gerekçe gösterdi.
Polis, Cumhuriyet muhabiri Gülnur Saydam’ı yayımladığı bir haber nedeniyle gözaltına aldı. Saydam, ifadesinin ardından serbest bırakıldı.
Gazeteci Fatma Sibel Gürcihan da eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak hakkındaki sosyal medya paylaşımı nedeniyle gözaltına alındı. Mahkeme, Gürcihan’ı “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutukladı.
DW Türkçe muhabiri Alican Uludağ da yargı sistemini eleştirdiği sosyal medya paylaşımı nedeniyle gözaltına alındı. Mahkeme, Uludağ’ı haftada dört gün imza verme ve yurt dışına çıkış yasağı şartıyla serbest bıraktı.
Uludağ’ın paylaşımını alıntılayan Antalya’daki yerel gazeteci Ali Taş da gözaltına alındı. Taş, ifade işlemlerinin ardından serbest bırakıldı.
DFG, Temmuz ayında 14 dosyada 33 gazetecinin yargılanmasına devam edildiğini bildirdi. Yetkili makamlar beş gazeteci hakkında soruşturma, bir gazeteci hakkında dava açtı.
Mahkemeler bazı dosyalarda beraat ve tahliye kararları verdi. Mahkeme, gazeteci Aslıhan Gençay’ı “kamu görevlisine hakaret” suçlamasıyla yargılandığı davada beraat ettirdi.
İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi, tutuklu öğrenci Esila Ayık’ın sağlık durumuna ilişkin haberi nedeniyle yargılanan BirGün muhabiri Sarya Toprak hakkında da beraat kararı verdi.
Mahkemeler ETHA muhabiri Müslüm Koyun ile KAOS GL editörü Yıldız Tar’ı tahliye etti.
Buna karşılık mahkemeler çok sayıda davayı ileri tarihlere erteledi ve gazeteciler hakkındaki adli kontrol tedbirlerini sürdürdü.
BirGün muhabiri Ebru Çelik, CHP’nin rozet takma etkinliğine figüranların getirildiğine ilişkin haberi nedeniyle tehdit edildi.
Savcılık, Çelik ile BirGün Web Koordinatörü Uğur Koç ve Berkant Gültekin’i soruşturma kapsamında ifadeye çağırdı. Gazeteciler Fatih Altaylı ve Timur Soykan da aynı haber hakkında ifade verdi.
DFG’nin raporundaki istatistik tablosuna göre yetkililer beş internet sitesini kapattı, iki habere ve 20 sosyal medya içeriğine erişim engeli getirdi. Mahkemeler ayrıca Temmuz boyunca çeşitli haberler hakkında 11 yayın yasağı kararı verdi.
BTK, ayın başında Nûmedya24, Azadîya Welat, Ajansa Welat ve Nupel Haber’in internet sitelerine erişimi engelledi. Ajansa Welat ve Nûmedya24’ün X hesapları da Türkiye’den erişime kapatıldı.
Yetkililer Sendika.Org ve soL Haber’in X hesapları hakkında da erişim engeli kararı aldı. Özgürüz’ün internet sitesi ile X, Instagram, Facebook, TikTok ve YouTube hesapları erişime engellendi.
X, BTK kararının ardından JINNEWS’in hesabını yedinci kez Türkiye’den görünmez kıldı. Gazeteciler Diren Yurtsever, Öznur Değer, Alican Uludağ ve Gülistan Gülmiş’in kişisel X hesapları da erişim engellerinin hedefi oldu.
DFG, özellikle Kürtçe yayın yapan kuruluşlara yönelik art arda gelen kararların Kürtçe haberciliği dijital alanda hedef aldığını belirtti.
DFG, gözaltı, tutuklama, soruşturma, yargılama, tehdit, haber takibinin engellenmesi, yayın yasakları ve dijital sansürün birbirini tamamlayan baskı araçlarına dönüştüğünü vurguladı.
Dernek, raporun sonuç bölümünde şu çağrıyı yaptı:
“Gazetecilik suç değildir. Gazetecilerin haber yapma, halkın da doğru ve özgür bilgiye ulaşma hakkı engellenemez. Basın özgürlüğünün güvence altına alınması, gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle soruşturma, gözaltı ve tutuklamayla karşı karşıya bırakılmaması ve dijital sansür uygulamalarına son verilmesi gerekmektedir.”
