Dünya Kupası yeni bitti. Maçlar kadar hakemlik ve yeni kurallar da konuşuldu. Maçlara bakınca mükemmel ve vasat yönetimler gördük.
Ve çok kötü yönetilen bir maç: FransaParaguay. Maçlar FIFA’nın istediği biçimde yönetildi: Az VAR müdahalesi, az faul, az sarı kart ve topun fazla oynandığı süre. Hakemler sarı kartlar yerine kişilik ve beden dillerini kullanarak maçları yönetti.
Fransa-Paraguay ve Arjantinİspanya karşılaşmaları dışında maç kontrolünde bir sorun yaşanmadı. Atamalara gelince, iki maç hariç, takımlar farklı konfederasyonlardan ise, takımların mensup olmadığı konfederasyonlardan hakemler tarafından yönetildi. Bu iki istisna da UEFA’lı hakemlerdi.
Çeyrek finaldeki Portekizli ve finaldeki Sloven hakemler. Yine bu maçlarda teknoloji en üst düzeyde kullanıldı, çipli toplar sayesinde ofsayt artık yüzde yüze yakın bir ölçüde doğru belirlendi. Tabii ki komplo teorisine bayılan bazı kişilere bu gerçeği kabul ettirmek zor.
Milli Takımımızın erken elendiği bu turnuvada, ülkemizi mükemmel şekilde temsil eden bir Türk vardı. Cüneyt Çakır, Miami’deki hakem eğitim merkezinde turnuvanın hakemlerini eğiten 4 FIFA hakem eğitmeninden biriydi. Turnuvada 106 maç oynandı.
Maç başına 23 faul çalındı. Bu rakam son dünya kupalarından daha düşüktü. En çok faulü 8 maçta 118 faulle Arjantin yaptı (Maç başına ortalama 14.75 faul).
Turnuvada 277 sarı kart gösterildi. Maç başına 2.61 sarı kart. Bu oran hem Şampiyonlar Ligi’nden (4.64) hem de Süper Lig’den (4.67) çok daha düşük.
Turnuvadaki kırmızı kart sayısı 15. Maç başına 0.14. Bu sayı son iki Dünya Kupası toplamından fazla.
Süper Lig’de bu oran 0.22. Bu oran Şampiyonlar Ligi oranıyla uyumlu. Bu 15 sarı kartın sadece 2 tanesi 2. sarı karttan.
2 tanesi ise sadece bu turnuvada uygulanan rakiple konuşurken ağzı kapatmaktan. Burada dikkati çeken husus 2. sarı karttan kırmızı karta geçişin azlığı, verilen sarı kart sayısının da az olmasıyla açıklanabilir. 22 penaltı kararı verilmiş.
Yani her 5 maçta bir, bu da Süper Lig’e göre (% 29) düşük. Bu penaltılardan 14’ü gole çevrilmiş (% 63). 106 maçta VAR hakemleri sahada gözden geçirme 17 kez olmuş; bu da 6 maçta 1 demek.
Oysa bu oran Süper Lig’de 3 maçta birinden bile daha az, yani çok daha fazla VAR müdahalesi oluyor ligimizde. Maçlarda topun oyunda kalma süresi -yapılan son oyun kuralları değişikliğiyle de- son 2 Dünya Kupası’na göre daha yüksek. Bu Dünya Kupası’nda top % 59.4 oyunda kalmış (2022’de % 56.9 ve 2018’de % 56.2) Süper Lig’de bu oran % 51.6.
Bu da ligimizi en büyük ligler arasında son sıraya indiriyor. Rakamların da gösterdiği gibi, FIFA’nın hedeflediği maça az VAR müdahalesi, az faul düdüğü, az sarı kart ve topun oyunda kalma süresinin artması hedeflerine ulaşılmış. Rakamlara dayanan turnuvanın objektif değerlendirilmesi budur.
Bir sonraki yazımızda turnuvanın subjektif değerlendirmesiyle FIFA, UEFA ve TFF eksenindeki yansımalarını ele alacağız. - * Türkiye Futbol Federasyonu eski Genel Sekreteri, eski TFF Futbol Gelişim Direktörü, eski Merkez Hakem Kurulu Başkanı, FIFA eski hakem eğitmeni.
