Dünyanın okyanusları şimdiye kadar kaydedilen en yüksek günlük sıcaklığa ulaştı. Avrupa Birliği’nin iklim değişikliği verilerine göre, 22 Ağustos’ta küresel deniz yüzeyi sıcaklığı 21,1°C’ye çıkarak, özellikle yılın bu dönemi için dikkat çekici yeni bir rekor kırdı.AB’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi tarafından kaydedilen bu değer, Mart 2024’te ölçülen 21,09°C’lik önceki günlük rekoru kıl payı geride bıraktı.Copernicus’un açıklamasına göre okyanus sıcaklıkları, güney yarımküre yazının ardından genellikle mart ve nisan aylarında küresel zirvesine ulaşıyor. Sıcaklıkların normalde düşüşe geçtiği ağustos ayında yeni bir rekor kırılması, dünyanın okyanuslarına yayılan kalıcı ısınmayı gözler önüne seriyor.Son veri ayrıca 2023’te kaydedilen 20,98°C’lik önceki ağustos rekorunu da geride bırakıyor.Yüzücüler daha sıcak okyanusları tercih edebilir ama sonuçları ise hem insanlar hem de hayvanlar için yıkıcı ve çok geniş kapsamlıdır.El Niño ile daha sıcak okyanuslar arasındaki bağ ne?Rekor, tropikal Pasifik’te güçlü bir El Niño gelişirken geldi.
Bu süreç, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle onlarca yıldır belirgin biçimde ısınan okyanusa ek ısı yüklüyor.El Niño’nun önümüzdeki aylarda güçlenmesi bekleniyor; Dünya Meteoroloji Örgütü güçlü bir olay öngörüyor. Copernicus’un mevsimsel tahminleri, bunun son birkaç on yılda görülmemiş seviyelere ulaşabileceğini gösteriyor.Ancak bilim insanları, rekoru yalnızca El Niño’ya bağlamamak gerektiği konusunda uyarıyor.“Bu rekor, giderek artan baskı altındaki bir okyanusun yeni ve açık bir göstergesi,” diyor Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nde iklimden sorumlu strateji lideri Samantha Burgess.“El Niño sisteme ısı ekliyor ama bunu, insan kaynaklı ısınmanın onlarca yıllık birikiminin üzerine yapıyor,” diye ekliyor.Daha sıcak okyanusların sorunu ne?“İrlanda açıklarındaki Atlas sularından Akdeniz’e kadar Avrupa denizleri, sıcaklıklarda kaygı verici bir artış yaşıyor,” diye yazdı İsviçre’nin Bern Üniversitesi’nden çevre fizikçisi Thomas Frolicher, geçen hafta yayımlanan bir çalışmada.“Araştırmamız, bunun iklim değişikliğinden, özellikle de fosil yakıtların sürekli olarak yakılmasından kaynaklandığını açık biçimde ortaya koyuyor,” diye ekliyor.Daha sıcak okyanusların sonuçları, deniz ekosistemlerinden kıyı topluluklarına kadar uzanıyor.Daha yüksek deniz sıcaklıkları, deniz sıcak hava dalgalarının görülme olasılığını ve şiddetini artırıyor; bu dalgalar, mercan resiflerine ve deniz çayırı yataklarına zarar verebiliyor, denizel besin zincirlerini bozabiliyor.Değişen koşullara tepki olarak deniz türleri yer değiştirdikçe, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği sektörleri de etkilenebiliyor.Copernicus’a göre küresel okyanus, deniz sıcak hava dalgalarının sayısında keskin bir artış yaşadı; deniz sıcak hava dalgası günlerinin sayısı 1990’ların başından bu yana üç kattan fazla arttı.Daha sıcak denizler, su ısındıkça genleştiği için deniz seviyesinin yükselmesine de katkıda bulunuyor. Aynı zamanda daha sıcak bir okyanus, atmosfere daha fazla ısı ve nem aktarabiliyor; bu da bazı yağış ve fırtına sistemlerinin şiddetini artırma potansiyeline sahip.Bir diğer kaygı, okyanusun insan faaliyetleri sonucu üretilen karbondioksitin büyük bir kısmını emmesi; ancak Copernicus verileri, daha sıcak suyun CO2’yi alma konusunda daha az verimli olduğunu ortaya koyuyor ve süregelen ısınmanın, gezegenin iklim değişikliğine karşı önemli karbon yutaklarından birini zayıflatabileceğine işaret ediyor.Bilim insanları şimdi, son rekorun kısa süreli bir sıçrama mı yoksa daha kalıcı bir aşırı okyanus ısınması döneminin parçası mı olduğunu görmek için gelişmeleri yakından izliyor.
