Ev tipi batarya sistemleri giderek yaygınlaşıyor olsa da hâlâ yüksek bulunan maliyetleri ve kurulum zorlukları, şimdilik çok daha geniş kitlelere ulaşmalarını engelliyor. Bu yüzden sektör, her evde kullanılabilecek batarya sistemlerini daha ulaşılabilir kılacak alternatif çözümler üzerinde çalışıyor. Tam da bu noktada devreye giren ABD merkezli girişim Electra Research, ilginç bir projeyle karşımızda.
Evlere tek bir depolama ünitesi kurmak yerine enerji depolama işini tüm eve yayan dağıtık batarya sistemlerinin daha cazip olabileceğine inanan şirket, bu yönde dikkat çekici bir adım attı ve mutfaklarda kullandığımız indüksiyonlu ocakları bir enerji depolama sistemine dönüştürdü. Dört yıl önce kurulan Electra Research'ün ilk hedefi aslında doğrudan elektrik şebekesine bağlanan enerji depolama sistemleri geliştirmekti. Ancak ABD'de bu tür sistemlerin şebekeye bağlanabilmesi için uzun bekleme süreleriyle karşılaşılması, şirketi farklı bir çözüm aramaya yöneltti.
Bunun yerine bataryaları doğrudan evlerde kullanılan yüksek enerji tüketimine sahip cihazlarla birleştirmeye karar veren şirket, ilk ürün olarak da mutfak ocaklarını seçti. Şirket CEO'su Bert Muthalaly'ye göre evlerde en fazla elektrik tüketen cihazlar arasında ısıtma/soğutma sistemleri, buzdolapları ve ocaklar yer alıyor. Bu yüzden ocak başlamak için en ideal yerlerden biri olarak görülmüş.
Standart prize takılıyor, içinde 5 kWh batarya taşıyor Electra'nın geliştirdiği indüksiyonlu ocak, benzerlerinden farklı olarak standart 120 voltluk ev prizine bağlanabiliyor. Normal şartlarda güçlü elektrikli ocakların çalışabilmesi için ABD'de 240 voltluk özel elektrik hattı çekilmesi gerekiyor. Bu da elektrik tesisatının yenilenmesi, ek kablolama yapılması ve elektrikçi masrafları nedeniyle toplam maliyeti ciddi ölçüde artırabiliyor.
Electra'nın çözümünde ise bu ihtiyaç, ocağın içine yerleştirilen 5 kWh kapasiteli lityum demir fosfat (LFP) batarya sayesinde ortadan kalkıyor. Cihaz gün boyunca standart prizden yavaş yavaş enerji çekerek bataryasını dolduruyor. Yemek pişirme sırasında ihtiyaç duyulan yüksek güç doğrudan bu bataryadan sağlanıyor.
Böylece standart bir priz üzerinden çalışmasına rağmen yüksek performans sunabiliyor. Şirketin verdiği bilgilere göre indüksiyonlu ocak, tencereyi elektromanyetik alan yardımıyla doğrudan ısıtırken, fırın bölümü ise klasik elektrikli rezistans sistemiyle çalışıyor. Batarya paketi ise normalde tepsi ve tava çekmecesinin bulunduğu bölüme yerleştiriliyor.
Ayrıca cihaz, elektrik kesintisi sırasında da bataryasındaki enerji sayesinde birkaç kez kullanılabiliyor. Electra, geliştirdiği sistemin geleneksel elektrikli rezistanslı ocaklara kıyasla yaklaşık yüzde 80 daha düşük tepe güç tüketimi oluşturduğunu söylüyor. Evlerde Kullanılan Binlerce Ev Aleti, Şebekeye Güç Verebilir Electra'nın geliştirdiği sistem yalnızca kullanıcıya avantaj sağlamıyor.
Dileyen kullanıcılar, ocaktaki bataryayı elektrik şebekesine destek verecek şekilde de kullanabiliyor. Şirketin yazılım ortakları sayesinde cihaz, güneş enerjisi üretiminin yüksek olduğu saatlerde otomatik olarak şarj oluyor. Elektrik talebinin zirve yaptığı saatlerde ise bataryasındaki enerjiyi kullanarak şebeke üzerindeki yükü azaltıyor.
Bu yaklaşım, son yıllarda giderek yaygınlaşan dağıtık enerji depolama anlayışının önemli örneklerinden biri. Büyük batarya santralleri yerine binlerce evde bulunan küçük bataryaların birlikte çalıştırılması, gelecekte elektrik şebekelerinin daha dengeli çalışmasına katkı sağlayabilir. İlk sevkiyatlar başladı Şirket, ABD'deki ilk müşterilerine ürün göndermeye nisan ayında başladı.
Şu ana kadar yaklaşık 75 adet bataryalı indüksiyonlu ocak teslim edilmiş durumda. Electra, yıl sonuna kadar bu sayıyı birkaç bine çıkarmayı hedefliyor. Şirketin ilk kullanım verileri de dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor.
Yoğun şekilde yemek pişiren kullanıcıların bile batarya kapasitesinin günlük ortalama yalnızca beşte birini kullandığı belirtiliyor. Bu da LFP bataryaların uzun kullanım ömrüne katkı sağlayabilecek önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor. Şirketin geliştirdiği bataryalı indüksiyonlu ocağın satış fiyatı 3.999 dolar olarak açıklandı.
Bu rakam piyasadaki standart elektrikli ocaklardan belirgin şekilde yüksek olsa da Electra, elektrik tesisatını yenileme ihtiyacını ortadan kaldırması ve aynı zamanda bir ev bataryası gibi çalışabilmesi sayesinde toplam sahip olma maliyetinin daha rekabetçi hâle geldiğini savunuyor. Eğer bu yaklaşım beklenen ilgiyi görürse, gelecekte yalnızca ocakların değil; buzdolabı, su ısıtıcısı ve klima gibi diğer yüksek enerji tüketen ev aletlerinin de batarya sistemleriyle birlikte sunulması mümkün olabilir.
