Engelli Emeklilik Dayanışma Derneği (EMED), 15 Ocak 2025'te yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun'un, Ekim 2008 öncesinde sigortalı olan engelli yurttaşların kazanılmış emeklilik haklarını ortadan kaldırdığını belirterek, yaşanan hak ihlalini Birleşmiş Milletler (BM) Engelli Hakları Komitesi ile ilgili özel raportörlüklere taşıdıklarını açıkladı.
Dernek Başkanı Nazlı Tetik açıklamasında, 45 yıldır yürürlükte olan engelli emeklilik hakkının herhangi bir kademeli geçiş ya da koruyucu düzenleme olmaksızın kaldırıldığını söyledi.
"Emekliliği bağlananların da hakları iptal edildi"
EMED, düzenlemenin yalnızca gelecekte emekli olacak engelli yurttaşları değil, yıllar önce yasal haklarına dayanarak emekli olan kişileri de etkilediğini belirtti. Açıklamada, bazı emeklilerin maaşlarının kesildiği ve sağlık güvencelerinin sona erdirildiği öne sürülerek, bunun ciddi bir hukuki güvensizlik ve geçim krizine yol açtığı ifade edildi.
Dernek, kanser tedavisi gören, epilepsi, kalp yetmezliği gibi kronik hastalıklarla yaşayan ya da görme, işitme, uzuv ve organ kaybı bulunan binlerce engelli yurttaşın koruyucu hükümler olmaksızın 60 yaşına kadar çalışmaya zorlandığını ileri sürdü.
Açıklamada, söz konusu düzenlemenin Anayasa'daki hukuk devleti, hukuki güvenlik, kazanılmış hakların korunması ve sosyal devlet ilkeleriyle bağdaşmadığı savunuldu.
EMED, 7538 sayılı Kanun'un iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'nde açılan davanın (E.2025/78) yaklaşık 16 aydır sürdüğünü belirterek, emekliliğine günler ya da haftalar kala hak kaybına uğrayan engelli yurttaşların ekonomik ve psikolojik olarak ağır mağduriyet yaşadığını ifade etti.
Türkiye'de yürüttükleri girişimlerden sonuç alamadıklarını belirten dernek, hak ihlalini uluslararası platforma taşıdıklarını açıkladı.
EMED, bu kapsamda Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Komitesi ile ilgili özel raportörlüklere resmi başvuruda bulunduklarını duyurdu.
Başvuruda iki temel talebin yer aldığı aktarıldı. Bunlar, emeklilik hakkı iptal edilen veya 2008 Ekim öncesi sigortalı olup hak kaybına uğrayan engelli yurttaşların kazanılmış emeklilik haklarının koşulsuz şekilde iade edilmesi ile 2008 Ekim sonrası sigortalı engelliler için uluslararası insan hakları standartlarına uygun, adil ve mağduriyet yaratmayacak yeni bir sistemin oluşturulması oldu.
EMED, emeklilik hakkını kaybeden ve ağır sağlık sorunlarıyla yaşamını sürdüren engelli yurttaşların yaşadığı mağduriyetin kamuoyunun gündemine taşınmasını isteyerek, hazırladıkları raporlar, saha araştırmaları ve BM başvuru dosyasını paylaşmaya hazır olduklarını açıkladı.
