Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçtiğimiz cumartesi günü katıldığı AA Editör Masası yayınında, Rusya-Ukrayna savaşı ile ilgili dikkat çekici bir ifade kullandı. NÜKLEER KULLANILABİLİR Son dönemde cephede çok küçük ilerlemeler sağlanabildiğini kaydeden Fidan, AA Yönetim Kurulu Başkan Serdar Karagöz'ün “Rusya'nın elindeki en son imkânın ne olduğunu biliyoruz. Ona doğru mu gider bu iş, analiz olarak” sorusuna, “Tabii tabii.
Yok etme, o boyuta doğru giderse… Maalesef, analizlerimiz şu ana kadar hep haklı çıktı. Bunu Rusya'ya ziyaretim esnasında muhataplarımızla görüştüğümüzde, bu konu gündeme gelir gibi oldu, ‘Çünkü halk artık böyle bir şey talep ediyor’ diye.
Bunu Batılılara da söyledik, Batılılar da biliyor” yanıtını verdi. Böylece, ‘son imkân’ olarak bilinen nükleer saldırının masada olduğuna işaret etti. Fidan, “Bu, tehlikeli bir durum.
Uluslararası toplum olarak ne yapıp edip, araya girip, bu savaşı durdurmamız gerekiyor. Çünkü ‘Olmaz’ denen her şey oluyor” sözlerini sarf etti. RUSYA'NIN AÇIKLAMALARI Nükleer saldırı, Rusya tarafından bazen örtülü bazen açık bir şekilde dile getiriliyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, işgalin ilk günü olan 24 Şubat 2022'de, “Sürece dışarıdan müdahale etmeye çalışanlar, tarihte hiç görmedikleri kadar büyük sonuçlarla karşılaşacaklarını bilmelidir” demiş ve bu, nükleer tehdit olarak okunmuştu. Eylül 2022'de, “Bazı NATO ülkeleri bize nükleer şantaj yapıyor. Toprak bütünlüğümüze tehdit halinde halkımızı savunmak için bütün silahlarımızı kullanırız, bu bir blöf değildir” sözlerini sarf etmişti.
Haziran 2023'te Belarus'a taktik nükleer silah konuşlandıran Putin, Şubat 2024'te ise Batı'nın Ukrayna’ya asker gönderme ihtimaline yanıt olarak, “Onları kendi topraklarında vurabilecek silahlara sahibiz. Tüm bu yaşananlar, medeniyetin yok olacağı bir nükleer çatışma tehdidi yaratıyor” demişti. DOKTRİN VE TATBİKAT Rusya, Kasım 2024'te nükleer doktrinini yenileyerek, nükleer gücü olan bir ülkenin desteğiyle uğrayacağı saldırıları ve İHA'larla düzenlenecek kitlesel saldırıları nükleer yanıt kapsamına almıştı.
İki gün sonra, nükleer başlık taşıyabilme kapasitesine sahip Oreşnik füzesini Ukrayna’da ilk kez kullanmış ve bunu kamuoyuna duyurmuştu. Mayıs 2026'da Rusya’nın Belarus ile ortak nükleer tatbikatı sırasında Putin, “Daha önce söylediğim ve bir kez daha vurgulamak istediğim üzere, nükleer silahların kullanımı, ülkelerimizin ulusal güvenliğini sağlamak için aşırı ve istisnai bir önlemdir. Nükleer üçlümüz (kara-deniz-hava), Rusya ve Belarus’un egemenliğinin güvenilir bir garantörü olarak hizmet etmeye, stratejik caydırıcılığı sağlamaya, nükleer eşitliği ve küresel güç dengesini korumaya devam etmelidir” ifadelerini kullanmıştı. ‘RUSYA SIKIŞTI’ Eski Moskova Büyükelçisi Ümit Yardım, Rusya’nın nükleer saldırı riskini ve Hakan Fidan’ın açıklamalarını Cumhuriyet’e değerlendirdi.
Nükleerin gündeme gelmesinin bile başlı başına çarpıcı olduğunu belirten Yardım, “Önce bu ‘son imkân’ın neden konuşulduğunu tartışalım. Çünkü Rusya iyi bir durumda değil. Başından beri Ukrayna'nın Rusya için bir macera olduğunu dile getirmiştim.
Umdukları gibi bir rejim değişikliği olmadı, istediklerini elde edemediler. Bunun maliyeti Rusya'ya çok fazla oldu. Putin'in yenilmezlik efsanesi epeyce zarar gördü, karizması çizildi” diye konuştu. ‘OLASI GÖRMÜYORUM’ Bunlara karşın, nükleer saldırıyı olası görmediğini belirten Yardım, “Nükleer, özellikle 2.
Dünya Savaşı'ndan sonra, Kuzey Kore dahil hiçbir ülkenin kolay kolay başvurabileceği bir yol değil. Çünkü o noktadan sonra bir saldırının ya da defansif bir pozisyonda olmanın argümanını üretmek mümkün değil. Bunun ahlaki boyutu, tarih önünde yargılanma boyutu da var.
Doğrudan doğruya, kontrolsüz bir şekilde, sivil nüfus kurban oluyor. Genel küresel sistemin bütün dinamiklerine aykırı. ‘Dehşet dengesi’ diye ifade edilen denge bozuluyor, sonra bunun önünü alamazsınız” ifadelerini kullandı. Rus halkının böyle bir talebi olduğuna inanmadığını belirten Yardım, “Dolayısıyla ben sonuç nereye giderse gitsin, Ukrayna'da bir rejim değişikliği olmayacağını ve bahsedildiği gibi bir nükleer saldırı olmayacağını düşünüyorum” değerlendirmesini yaptı.
