İngiltere'de araştırmacılar, NHS hastalarından alınan hücrelerle mini insan dokuları üretmek üzere 20 milyon sterlinlik bir araştırma merkezi kuruyor. Proje kapsamında oluşturulacak organoid kütüphanesi, üniversitelerdeki araştırmacıların yanı sıra yeni ilaçlar geliştiren şirketlerin de kullanımına sunulacak. Araştırma merkezinde organların ve dokuların önemli özelliklerini taklit eden küçük hücre kümeleri olan organoidler geliştirecek.
Bu modeller, tedavi geliştirmek isteyen üniversite araştırmacıları ve ilaç şirketlerinin kullanımına sunulacak. Çalışma, İngiltere hükümetinin araştırmalarda hayvan kullanımını azaltmak amacıyla yeni yaklaşım yöntemlerini yaygınlaştırma planının bir parçası. Hastalığa sahip hastaların hücreleri kullanılacak Bilim insanları 10 yılı aşkın süredir organoidler üzerinde çalışıyor.
Genellikle 1 milimetreden küçük olan bu dokular, hastalıkların hücreleri nasıl etkilediğini ve hücrelerin ilaçlara nasıl tepki verdiğini inceleme imkanı sağlıyor. Organoidler belirli hastalıklara sahip kişilerden alınan dokulardan üretilebildiği için araştırmacılar bir tedavinin farklı hastalarda nasıl sonuç verdiğini de inceleyebiliyor. Böylece bir ilacın genel olarak işe yarayıp yaramadığının yanı sıra belirli bir hastalık formuna sahip kişilerde etkili olup olmadığı araştırılabiliyor.
Çalışmaların ilk aşamasında Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarına (IBD) yönelik organoidler geliştirilecek. Programın diğer ekipleri ise kanser araştırmalarında kullanılmak üzere tümör organoidleri, nörolojik hastalıkların incelenmesi için beyin organoidleri, ayrıca kalp dokusu ve elektriksel olarak aktif beyin hücreleri üzerinde çalışacak. Başarısız ilaçlar erken aşamada elenecek Projenin temel hedeflerinden biri, ilaçların geliştirme sürecinin daha erken aşamalarında insan dokuları üzerinde test edilmesi.
Çalışmalara göre hayvan testlerini geçen ilaçların %90'dan fazlası daha sonra insanlar üzerindeki klinik denemelerde başarısız oluyor. Araştırmacılar, organoidlerin etkisiz ilaç adaylarının hayvan deneylerine veya klinik araştırmalara ilerlemeden önce belirlenmesine yardımcı olabileceğini umuyor. Bununla birlikte organoidlerin yakın gelecekte hayvan deneylerinin tamamen yerini alması beklenmiyor.
Bazı araştırma sorularının yanıtlanması için bütün bir organizmanın incelenmesi halen gerekiyor. Ancak yeni modelin araştırmalarda kullanılan hayvan sayısını azaltabileceği düşünülüyor. Uzmanlar bu tip yöntemlerinin gelecekte kişiye özel tedavilerin uygulanmasını kolaylaştırabileceğini söylüyor.
