Fransa'da TotalEnergies'in ucuz yakıtı rakipler arasında tartışma yaratıyor

Fransız sürücüler indirimli akaryakıt almak için TotalEnergies istasyonlarına akın ederken, rakipleri ise hükümetin teşvikiyle enerji devinin rekabeti bozduğunu öne sürerek isyan ediyor.Ham petrol çıkarıp bunu akaryakıta dönüştüren TotalEnergies’nin, Fransa genelinde geniş bir akaryakıt istasyonu ağı da bulunuyor. Ülkede perakende satışlar genellikle, müşteriyi çekmek için benzini maliyetine ya da maliyete çok yakın fiyatla satan süpermarketlerin kontrolünde.Ancak bu bahar ABD-İran savaşı nedeniyle petrol fiyatları hızla yükselince, yüksek kârlılık oranına sahip şirket, E10 için litre başına 1,99 euro (mazot için litre başına 2,25 euro) tavan fiyat açıkladı; bu da litre başına yaklaşık 2,15 euro olan ulusal ortalamanın ve Paris de dahil bazı bölgelerde neredeyse 2,50 euroya çıkan fiyatların hayli altında.Son beş aydır aralıklı olarak uygulanan bu tavan fiyat, şirkete şimdiden 250 ila 300 milyon euroya mal oldu.Yüklü bir maliyet anlamına gelse de, yüksek petrol fiyatları Fransız şirketin yılın ilk yarısındaki kârını ikiye katlayarak 11,2 milyar euroya çıkardı.TotalEnergies söz konusu tavan fiyatı, enerji şirketlerinin elde ettiği olağanüstü kârlara vergi getirilmesi yönündeki siyasi baskının arttığı dönemde devreye soktu.Başbakan Sébastien Lecornu, Mayıs ayında şirketten “cömert bir tavan fiyat” uygulamasını istemişti.Şirketin üst yöneticisi Patrick Pouyanné ise özel bir vergi yürürlüğe girerse bu tavan fiyat uygulamasından vazgeçeceklerini açıkça belirtti.Pouyanné son dönemde, “Bu tavanı sürdürmemizi zorunlu kılan hiçbir şey yok. Bir vergi getirilirse biz de gereken sonucu çıkarırız ve TotalEnergies artık herhangi bir fiyat tavanı uygulamaz” açıklamasını yaptı.Yaygın protesto korkusuCumhurbaşkanlığı seçimlerine yedi ay kalmışken ve Fransa’nın ekonomik durumu kötüleşirken hükümet gelişmeleri yakından izliyor.Bin bağımsız akaryakıt istasyonunu temsil eden FF3C meslek birliğinin başkanı Jacques Goisque, “Bugün kamu otoriteleri, belki de kendi yerlerine, işi bir özel şirketin yapmasından epey memnun” dedi.Ancak TotalEnergies’nin sağlayabileceği rahatlamanın da sınırları var.Akaryakıt fiyatlarındaki son sıçrama, 2018’deki “sarı yelekliler” hareketini hatırlatan gösteri çağrılarını beraberinde getirdi.O dönemde akaryakıt vergilerinin artırılmasına yönelik plan, en büyük mali yükü omuzlamak zorunda kalacak düşük ve orta gelirli çalışanların yaygın protestolarına yol açmış, süreç giderek Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ekonomik politikalarına yönelik bir meydan okumaya dönüşmüştü.Macron, Çarşamba günü hükümete akaryakıt arzı ve fiyatlarıyla ilgili sorunları ele alma çağrısında bulundu.Hükümet sözcüsü Maud Bregeon, Fransa’daki akaryakıt istasyonlarının yaklaşık onda birinde en az bir tür yakıtın bulunmadığını, bunların büyük çoğunluğunun TotalEnergies’e ait istasyonlar olduğunu belirtti.Bregeon, hükümetin arzın yeterli olmasını sağlamak ve rafineriler konusunda bazı düzenleyici esneklikler elde etmeye çalışacağını söyledi.Amacın, “fiyatları mümkün olduğunca aşağı çekmek, en azından artışlarını kontrol altında tutmak” olduğunu vurguladı.‘Rekabetin bozulması’Bağımsız akaryakıt istasyonlarını bir araya getiren FF3C grubu, temmuz ortasında Fransa Rekabet Kurumu’na haksız rekabet şikayetinde bulundu.FF3C’den Goisque, “Piyasada hâkim konumda olan, tedarik zincirinin başındaki bir oyuncu var ve bu konumunu kullanarak piyasa seviyesinin altında son derece agresif fiyatlar belirliyor” dedi.“Zarara satış yapamayız.”Müşteri çekmek için benzini genelde zararına satan süpermarketler de öfkeli.Önde gelen süpermarket zinciri E.Leclerc’in başındaki Michel-Edouard Leclerc, rafinerilerin “ceplerini doldurduğunu”, perakende dağıtıcıların ise rekabet etmesinin imkânsız olduğunu söyledi.“Fiyatlarımızı bugünkü seviyenin altına indiremeyiz” diyen Leclerc, “İstasyonlarımızda bir kuruş bile kâr marjımız yok” ifadesini kullandı.Geçen hafta sonu Korsika adasında bir düzineden fazla akaryakıt istasyonu kapandı.İstasyonlar yaptıkları açıklamada, “Tedarikçimizin çabalarına rağmen, bizim alış fiyatımız Total’in perakende satış fiyatını onlarca euro cent aşmış durumda” dedi.Devletin fiyatları düzenlemekteki yetersizliğini eleştiren istasyonlar, bunun “tedarik zincirinin başında yüksek kâr marjları elde eden entegre bir grubun dikte etmesine, şantaj yapmasına ve böylece rekabetin bozulmasına olanak tanıdığını” belirtti.Fiyat tavanı TotalEnergies’e mali açıdan ağır bir fatura çıkarıyor olsa da, dünya çapındaki kârına kıyasla Fransa’da ödediği düşük vergiler nedeniyle sık sık eleştiri konusu olan şirket için imaj açısından oldukça kazançlı.Üst yönetici Pouyanné, son açıklamasında, tavan fiyat uygulamasının “her şeyden önce Fransızların gözünde şirkete büyük bir itibar kazandırdığını” kaydetti.