21. yüzyıl "büyük miras devri"nin çağı mı olacak? Önce Anglo-Sakson özel finans dünyasında "Great Wealth Transfer" adıyla ortaya çıkan, ardından ekonomi ve sosyoloji araştırmalarında kullanılan bu kavram, baby-boomer kuşağının yavaş yavaş yok olmasıyla bağlantılı servet aktarımını ifade ediyor.Fransa'da uzmanlar, önümüzdeki birkaç on yıl içinde binlerce milyar euronun bu yolla el değiştirebileceğini tahmin ediyor.Kültür de bir aktarım meselesi ve ekonomik çıkarlar hiçbir zaman çok uzakta değil. Bir sahne miras bırakabilir mi?
Müzikal döngüler nesillerden çok daha hızlı birbirini izliyor: bir akımın marjdan referansa, oradan da kültürel miras statüsüne geçmesi için yirmi yıl kadar bir süre bile yeterli olabiliyor.Ulusal bir anlatıyı beslemekFrench Touch bu yolculuğun ölçüsünü almamıza imkân veriyor. 1990'lı ve 2000'li yıllarda Fransa'yı uluslararası sahnenin ön sırasına taşıyan bu üç renkli müzikal hareket, öncü kuşağın ardından kendi mirasçılarının ortaya çıkışına sahne oldu. Artık bir hafıza nesnesine dönüşen French Touch, yavaş yavaş ulusal anlatı içinde yerini aldı; öyle ki bugün hem kurumlar hem de siyasetçiler tarafından sahipleniliyor.Artık resmen dönüm noktası sayılıyor: Fransız elektronik müzikleri, Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras Envanteri'ne kaydedildi.
Rachida Dati'nin başında olduğu dönemde Kültür Bakanlığı tarafından hazırlanan dosya, 1990'larda Fransız elektronik müziğini "uluslararası bir referans haline getirmeye" katkıda bulunan Daft Punk, AIR ve Laurent Garnier gibi isimlere saygı duruşunda bulunuyor.Kültür Bakanlığı açıklamasında, "Bugün bu müzikler çoğul ve tüm bölgelerde kolektif olarak yaşanıyor" diyerek, "Fransız toplumuna kök salmış olan bu müziklerin farklı kitleleri bir araya getirdiğini, sosyal ve kültürel karışımı teşvik ettiğini ve deneyselliği, işbirliğini ve özgür ifade imkânını cesaretlendirdiğini" vurguluyor.French Touch'a, 2024 Paris Yaz Olimpiyat Oyunları sırasında da şimdiden ayrıcalıklı bir yer ayrılmıştı. İki yıl sonra bu kez trajik bir olay, bu akımın bugün geldiği noktaya tanıklık etti: Kavinsky'nin ölümü ve ardından gelen saygı duruşları.Gerçek adı Vincent Belorgey olan Fransız yapımcı ve DJ, 28 Temmuz 2026'da 50 yaşında evinde ölü bulundu. Ölüm nedeninin beyin kanaması olduğu açıklandı."Kavinsky, sonsuza dek Fransız gururu", Emmanuel Macron Instagram'da kısa bir notla yazdı (kaynak Fransızca).
Elysee Sarayı'nın açıklaması (kaynak Fransızca) ise daha az laconic oldu; Kavinsky'den "elektronik müzik ve French Touch'ın büyük bir figürü, insanları hem dans ettiren hem de hayal kurduran özgün bir ses" olarak söz edilirken, şu hatırlatmada bulunuldu:"2018'de Elysee Sarayı'ndaki Müzik Günü'ne davet edilen Kavinsky, 2024'te, Angèle ve Phoenix grubuyla birlikte, Paris Olimpiyat Oyunları'nın kapanış töreninde, simge eseri 'Nightcall'u seslendirdi. O akşam Fransız elektronik müziği tüm dünyanın önünde yankılandı", diye ekledi Cumhurbaşkanlığı.Yeni Kültür Bakanı Catherine Pégard da X üzerinden, "Hem dans ettiren hem nostaljik olan müziği, kuşakları ve sınırları aşmaya devam edecek" ifadelerini kullandı."Burjuvalar ya da burjuva çocukları"Siyasetin bu mirasa ilgisi ise Emmanuel Macron döneminden önceye uzanıyor. Euronews'e konuşan France Inter gazetecisi Stéphane Jourdain, 'Histoire secrète de la French Touch' (kaynak Fransızca) adlı podcast'in ve 'French touch, 1995-2015: une épopée électro' (kaynak Fransızca) adlı kitabın ortak yazarı olarak, Jacques Chirac döneminin Kültür Bakanı Renaud Donnedieu de Vabres'in AIR ikilisini, Cassius'un yarısı Philippe "Zdar" Cerboneschi'yi ve Dimitri From Paris'i Sanat ve Edebiyat Nişanı Şövalyeliği ile onurlandırma kararının yarattığı tartışmaları hatırlatıyor."Onlara Cumhuriyet'in resmî bir nişanını vermek dedikodulara yol açtı, bu karar camiada tartışma konusu oldu: Daft Punk bu nişanı reddetti.
Laurent Garnier de öyle.""Zdar bana anlatmıştı: 'Bana bir nişan verildiğinde kabul ederim; annem o kadar gurur duyacak ki.' Böylece tartışmayı kapatmıştı", diyen Stéphane Jourdain, şu soruyu soruyor: "DJ'ler, kurumsallaşma ve siyasal tanınma biçimlerinin içinde eriyip gidebilir mi?"Ona göre elektronik müzikler özellikle cinsel azınlıkların "ifade alanı" olageldi. "Bu alan, bu tür tanınma biçimlerinin dışında kendi yaşamını sürdürüyor" diyen Jourdain, free party'lerin "30-40 yıldır kamu otoriteleri tarafından kovalandığını" hatırlatıyor.Yine de uzman temkinli bir not düşüyor: "Kavinsky, AIR... Paris'in 18. arrondissement'ından söz ediyoruz; bu isimlerin çoğu burjuva ya da burjuva çocuğu." Yine de French Touch'ın öncü figürlerinin savunduğu müziklerin, hareketin "geniş" bir techno tanımına, "ister kabul edelim ister etmeyelim", oturduğunu vurguluyor.
Ona göre French Touch'ın ortaya çıkışıyla "bir süreklilik" söz konusu: "Hepsi aynı ailenin üyeleri.""Cumhurbaşkanının bir DJ'e saygı duruşunda bulunduğunu görmek, İçişleri Bakanlığı'nın aynı anda rave partilerini bastırmasıyla yan yana gelince ortaya paradoksal bir tablo çıkıyor", diyen Stéphane Jourdain, Emmanuel Macron'un Kavinsky ile "aynı kuşağın" üyesi olduğunu ve "temsilcilerimizin saygı duruşlarının Léo Ferré ile sınırlı kalmaması gerektiğini" de kabul ediyor.Geçen ağustosta yürürlüğe giren RIPOST Yasası'nın (kısaca "Kamu Düzenini, Güvenliği ve Huzuru Bozan Olgulara Anında Müdahale") ardından, bildirilmeyen bir müzikli toplanmayı düzenlemek de katılmak da artık hapis cezasıyla sonuçlanabilecek bir suç sayılıyor.Geçen hafta sonu, reformdan bu yana ilk kez, yüzlerce eğlence tutkunu, Normandiya'da Caen yakınlarında düzenlenen bir müzikli buluşma için valiliğin yasağını hiçe sayarak ağır yaptırım riskini göze aldı.French Touch hâlâ dimdik ayakta mı?Emmanuel Macron, Haziran 2025'te French Touch'ın Unesco'nun Somut Olmayan Kültürel Miras listesine girmesi için aday gösterilmesini desteklerken, Berlin teknosunun tanınmasıyla bir paralellik kurmuştu.Stéphane Jourdain'e göre bu, "vitrine oynamak" ve "popol" (yani "politique politicienne"), kısaca "hiçbir şeyi değiştirmeyen" bir hamle. Üstelik Almanya'da koruma altına alınanın tekno türü değil, bu kültürü yaşatan kulüpler olduğunu hatırlatıyor: "Çünkü tehlikedeler (...) çünkü bazıları kapandı, çünkü bu mekânları ele geçirmek isteyen emlak yatırımcıları var.""Orada bu çok özgün kulüp kültürü etrafında gerçek bir direniş hareketi var" diye devam ediyor gazetçi. Ona göre Fransa'da tablo farklı: "French Touch'ın buna ihtiyacı yok; onun kulüpleri, mekânları yok.
French Touch her yerde."Üstelik canlılığının işaretleri de az değil. "David Guetta şu anda en çok dinlenen isimlerden biri. Bob Sinclar hâlâ sahnede.
Plaklar satmaya devam ediyor." Jourdain, Modjo'nun 'Lady' (kaynak Fransızca) parçasının, Spotify'da bir milyar dinlenme barajını aşan şarkıların yer aldığı çok dar halkaya yakında katılabileceğini belirtiyor. "Bangalter ne zaman bir şey yapsa büyük ses getiriyor. Daft Punk'ın diğer yarısı Guy-Man(uel de Homem-Cristo) solo bir albüm çıkaracak mı diye sorup duruyoruz."Stéphane Jourdain'e göre tablo net: French Touch "dimdik ayakta, korunmaya ihtiyacı yok"."Küçük müzik anları"Sven Løve, hayatını değiştirmiş bir DJ.
Bugün bir İspanyol üniversitesinde Fransız edebiyatı doktoru olan Løve, 1990'larda Paris garage house sahnesinin baş aktörlerindendi. Cheers gecelerinin ortak organizatörü, hikâyesinin büyük kısmı kız kardeşi Mia Hansen-Løve'un yönettiği "Eden" filminde anlatılıyor.Kendini French Touch akımında görmüyor; o yıllarda savunduğu müzik büyük ölçüde New York ve Chicago house'undan ilham alıyordu: "Biraz kendi nişimdeydim" diyor Euronews'e ve çok sayıda "bağlantı" bulunduğunu, Alain Braxe'le arkadaşlığının, Daft Punk ve Benjamin Diamond'la birlikte 'Stardust' projesini oluşturdukları döneme denk geldiğini anlatıyor."Elbette (French Touch'ın) dünya çapında bir başarıya dönüştüğünü gördüm; ön saflardaydım" diye ekliyor."O dönemde French Touch'a çok dönük Respect (is burning) gecelerinin organizatörleri, benim ve set ortağım Greg Gauthier'nin de çalması için davet gönderiyordu. Müzik yelpazeleri oldukça genişti; ana akım French Touch olsa da.
Bu, onlar ve bizim aramızda ciddi bir fark yaratıyordu çünkü bizim müziğimiz bambaşkaydı. Başarı bizi çekiyordu, kim istemez (gülüyor), ama sırf bunun için müzik stilimizi değiştirecek kadar değil."French Touch öncüleri, çoğunlukla disco ya da soul'dan alınan çok kısa sample döngüleri kullanarak dikkat çekti. Sven Løve, bunlardan "daha kişisel ve özgün bir şey ürettiklerini" söylüyor.
"Öne çıkarılan küçük müzik anları.""Konuyu müzikal olarak tükettik""Bu müzikal hareket büyük bir ivme kazandı; başarı kendi kendini besleyerek neredeyse ana akım haline geldi. Sonra kaçınılmaz olarak biraz sakinledi, ama tamamen sönmedi" diye analiz ediyor Sven Løve ve şu notu düşüyor: "French Touch'ın büyük aktörleri, faaliyetlerine bir şekilde devam etmenin yollarını bulacak kadar zekiydi."Daha 2005'te Le Monde, "devralacak yeni kuşaktan", "bu elektronik akımın mirasçıları"ndan söz ediyor, bunların, "türün nefesinin kesildiği ve karikatüre dönüştüğü bir dönemde, Kültür Bakanı'nın akımın bazı mucitlerine nişan verdiği bir zamanda", bu gidişattan kaçmak istediğini yazıyordu.Kavinsky de tıpkı Ed Banger Records ekibi – Justice ya da 13 Eylül'de ölümünün 15. yılı anılan DJ Mehdi gibi – bu ikinci dalganın parçasıydı.Stéphane Jourdain'e göre, hareketin kalbi belli bir döneme sıkışmış olsa da, sonradan gelenler – Thylacine ya da Petit Biscuit gibi isimler – "yine de o dönemde olan bitenden faydalandı". "Ve bir müzikal soy hattı da var; özenle üretilmiş, etkili, dans ettiren bir elektro çizgisi.""Tipik French Touch sound'u hâlâ var, ancak artık yeni bir şey gibi gelmiyor" diyor Sven Løve.
"Oysa pop müzik yenilik ilkesine göre işler. Artık gençlerin dinlediği şey bu değil (...) Zaten pop müziklerin kendini yenileyip başka yönlere gitmeye yazgılı olması çok normal." "Bu, müziğin tarihi" diye ekliyor Stéphane Jourdain. "Bu sample'larla, filtrelenmiş funk bas çizgileriyle, çok erişilebilir bir müzikle yapılan şey, belirli makinelerin ortaya çıkışıyla yakından ilgiliydi; aynı şeyi birebir sürdürmek için hiçbir neden yok.""Bunu yaptılar ve çok iyi yaptılar, ama bence konuyu müzikal olarak tükettik."French Touch'ın lanetiMüzikal akımların, diyor Sven Løve, "genellikle 20-30 yıllık döngülerle işlediğini"; güçlü bir akımın "yirmi yıl sonra yeniden doğuşlar ya da yeniden kutlanmalar" yaşayabildiğini anlatıyor.Eski DJ'ye göre French Touch'ı çevreleyen "trajik yan", hayranların duygusunu artırıyor: DJ Mehdi ve Philippe Zdar'ın kazara düşme sonucu gelen erken ölümleri, ardından Kavinsky'nin, Olimpiyat Oyunları'ndaki zaferden iki yıl sonra hayatını kaybetmesi.
"Bütün bunlar hikâye anlatıcılığına çok elverişli ve bu hikâyeler aracılığıyla o dönemi biraz olsun yeniden yaşatıyor."20 yaşındaki Noah, DJ Mehdi'nin ölüm yıldönümünde, onu anan çok sayıda Instagram paylaşımını beğenip paylaşıyor. Euronews'e, "French Touch benim için her şeyden önce müziğe açılan ilk kapım; o kadar ki bunu önkoluma dövme yaptırdım" diyor. Diesel markalı saatinin birkaç santimetre yanında, Ed Banger logosu derisine işlenmiş: bir nota işaretiyle kalemi andıran bir formun kesişimi."Bu 1990-2000'ler hareketi, belli bir 'eski moda'lığı göze alıp sonunda kendini dünyanın tepesinde bulan genç Fransız müzisyenlerin gururunu ve yeteneğini temsil ediyor" diye anlatıyor.Müzik artık "ön planda olmasa" da, Sven Løve'ye göre French Touch'ın hikâyesi belli bir ulusal gururu da besliyor: "Bir anda Fransa yeniden merkeze yerleşti; bundan doğan bir gurur var ve bu da konunun sık sık gündeme gelmesine yol açıyor" diyor.
Bu gurur haklı mı? Løve bunu anlayabildiğini, ama bazen bu gururu "biraz abartılı" bulduğunu söylüyor."20 yaşındaki gençlerde bununla ilgili bir merak var. Ama bu, genel ve güçlü bir akımın göstergesi mi?
Hayır, sanmıyorum.""French Touch, kanlarında"Bir de kelimenin tam anlamıyla mirasçılar var; bu akımı bizzat yaşamış isimlerin ailelerinde büyüyenler.Şubat 2026'da, Fred again.. ile eski Daft Punk üyesi Thomas Bangalter'in Londra'daki Alexandra Palace'ta yaptıkları Back-to-Back (B2B) seti sırasında, Bangalter'in oğlu Roxan, sahnenin kenarında birkaç davetlinin arasında duruyordu. Kendini nelerin beklediğinden habersizdi. Thomas Bangalter, haber bile vermeden, oğlunun 12 yaşındayken Roxb mahlasıyla bestelediği "Never The End"in vokallerini sete dahil etti.Bu sesi, aynı zamanda sahnede olan Caribou'nun klasikleşmiş parçası "Can't Do Without You" ile harmanladı.
Salondan çekilen görüntüler (kaynak Fransızca), Roxan'ın, babasının kendi bestesini binlerce kişinin önünde çaldığını görünce yaşadığı duygusal anları gözler önüne seriyor. Yaklaşık 18 yıldır Birleşik Krallık'ta sahne almayan Thomas Bangalter, böylece kendi tarzıyla bir sonraki kuşağın sesini duyurmuş oldu.Thomas Bangalter'in oğlu şimdilik daha geri planda kalsa da, Bob Sinclar'ın çocukları Paloma ve Raphaël Le Friant ile David Guetta'nın oğlu Elvis, DJ'lik mesleğini denemeye başladı bile.Bu yaz üçü de Paris, Londra, Ibiza, Mikonos ve elbette Fransa'nın Akdeniz kıyıları gibi adreslerde onlarca "date" açıkladı.Saint-Tropez tepelerinde düzenlenen Isabelle festivalinin kurucusu JC Murrey, "Müzik ve prodüksiyon alanında dünyada gördüğüm en iyi şeyleri alıp ailem ve benim için bu kadar değerli olan bir mekâna taşımak istediğini" söylüyor.Euronews'e konuşan Murrey, "Bir sanatçı beni etkilediğinde onu hemen Citadelle'de hayal ediyorum" diye devam ediyor.Temmuzda üçüncüsü düzenlenen festivalin bu yılki programında Elvis Guetta ve Raphaël Le Friant, ikinci günün açılışında sahne aldı. Onların soy bağına değinen JC, "Açıkça yeni bir kuşak var; miraslarını sahipleniyorlar ama bunun içine hapsolmuyorlar" diyor."Yine de French Touch kanlarında; babaları bu hikâyenin bir parçası" diye ekliyor.
JC, onları programına almasının ilk sebebinin sahnede neler yaptıklarını duymak olduğunu anlatıyor: "Çok çalışıyorlar (...). Beni ikna eden şey bu oldu, soyadları değil."Konu aileye gelmişken: Üçlü, patronun kuzeni, DJ'liğe üçü arasında ilk başlayan ve 13 yaşında mikserin başına geçen Jean-Marc Murrey ile birlikte bir B3B seti de yaptı. Murrey, onların "yakın dostları, daima hayatında olan insanlar" olduğunu söylüyor.
Bu yıl sahnede buluşmaları, "özellikle gönlünden geçen" bir arzuydu."Ama line-up'ta yer almalarının nedeni, her şeyden önce, şu anda oldukları ve olmak üzere oldukları şey."
.jpg)
.jpg)