'İtfaiyeci eşekler' olarak anılan hayvanların tamamı, terk edildikten veya kötü koşullardan kurtarılarak El Burrito Feliz adlı kuruluşun bakımına alınan eşeklerden oluşuyor. Uygulamanın amacı yangın çıktıktan sonra müdahale etmek değil, alevlerin yayılmasını kolaylaştıran kuru ot ve çalılıkları önceden temizleyerek yangın riskini azaltmak.
Eşekler mart ayından kasım ayına kadar yangın riski taşıyan bölgelere götürülüyor. Taşınabilir çitlerle belirlenen yaklaşık 40 metre uzunluğunda ve 15 metre genişliğindeki şeritlerde kuru otları, çalıları ve sert bitkileri yiyerek alanı temizliyorlar. Böylece olası bir yangının ilerlerken kullanabileceği bitkisel yakıt miktarı azaltılıyor ve doğal yangın şeritleri meydana geliyor.
Eşeklerin tercih edilmesinin özel bir nedeni de var. Bu hayvanlar koyun ve sığırların tüketmekte zorlanabileceği kuru ve sert bitkilerle de beslenebiliyor. Ayrıca makinelerin girmekte zorlandığı engebeli arazilere ulaşabiliyorlar. Bölgedeki gönüllüler ise eşeklere su taşıyor ve çalışma sırasında hayvanların güvenliğini takip ediyor.
Uygulamanın yürütüldüğü Doñana çevresindeki bölgede dokuz yıldır orman yangını kaydedilmediği bildiriliyor. Uzmanlar bunu yalnızca eşeklere bağlamanın doğru olmayacağını belirtse de düzenli otlatmanın kuru bitki miktarını azaltarak yangın riskini düşürdüğünü vurguluyor. Proje, İspanya'nın askeri acil durum biriminin de ilgisini çekti.
Doñana'daki uygulama daha sonra ülkenin başka bölgelerine de yayıldı. Katalonya'daki Tivissa'da üç eşekle başlayan benzer projedeki hayvan sayısı yaklaşık 40'a ulaştı ve yaklaşık 400 hektarlık alanın temizlenmesinde kullanılıyor. Galiçya'daki Allariz'de ise eşekler yaklaşık 1.000 hektarlık biyosfer rezervinde bitki örtüsünü kontrol altında tutuyor ve bazılarına GPS cihazları takılarak hareketleri izleniyor.
Uzmanlar yöntemin tek başına büyük orman yangınlarını önleyemeyeceğini, orman yönetimi ve diğer önlemlerle birlikte uygulanması gerektiğini belirtiyor. Ancak kuru bitkilerin makineler yerine hayvanlar tarafından sürekli temizlenmesi, hem yangın riskini azaltan hem de kurtarılan eşeklere yeni bir yaşam alanı sağlayan doğal bir yöntem olarak öne çıkıyor.
