Bugün ne millî takım maça çıkıyor, ne başbakan halka sesleniyor, ne de COVID-19 ile ilgili basın toplantıları var; ama ülke yine aynı saatte, aynı şeye bakmak için duracak: tam güneş tutulması.Bragança bölgesinde, saat 19:30 civarında tam güneş tutulması yaşanacak; yani gündüz bir anda geceye dönecek, Güneş Ay tarafından tamamen örtülecek. Sadece kararmakla kalmayacak; ortam gürültüsü azalacak, sıcaklık değişecek ve gölgeler çok daha belirgin hale gelecek.Bu, kimsenin kaçırmak istemeyeceği bir gökyüzü şöleni olacak; üstelik oldukça nadir bir olay. Portekiz ana karasında görülebilen son tam güneş tutulması 1912 yılında gerçekleşmişti.Ancak bu geceyi şaşırtıcı kılacak tek doğa olayı tutulma olmayacak.
Çarşamba günü saat 21:30’dan, yani Portekiz ana karasında tutulmanın bitiminden yaklaşık bir saat sonradan itibaren bir meteor yağmuru da görülebilecek. Perseidler olarak bilinen bu meteorlar atmosfere girerken ışık izi bırakacak.Bu, her yıl tekrarlanan bir meteor yağmuru; genellikle temmuz ortasından ağustos sonuna kadar etkin oluyor. Zirve dönemi ise çoğunlukla 12 ve 13 Ağustos günlerine denk geliyor.Ay neredeyse yeni ay fazında olacağı için gökyüzü oldukça karanlık olacak ve koşullar olayı izlemek için özellikle elverişli olacak.
Yine de maksimum gözlem deneyimi için uzmanlar karanlık, ufku açık bir yer bulmayı tavsiye ediyor.Aktivitenin gece yarısı ile 02:00 arasında artması bekleniyor; ancak en fazla meteoru görmeye çalışmak için en uygun zaman, meteorların saçılıyor gibi göründüğü Perseus takımyıldızı gökyüzünde daha yükseğe çıktığında, 13’ünün sabaha karşı 02:00 ile 05:00 arası olacak.Fenomeni izlemek için en iyi yerler, Alentejo’daki Dark Sky Alqueva, dünyanın sertifikalı ilk karanlık gökyüzü bölgesi; kuzeyde Trás-os-Montes’taki Montesinho ve Bragança çevresi; Serra da Estrela, Peneda-Gerês ya da iç kesimlerde, yerleşimlerden uzaktaki yüksek bölgeler.Daha heyecan verici bir deneyim için ise bazı küçük püf noktaları gerekiyor: Gözlerin karanlığa uyum sağlaması ve meteor yağmuruna odaklanması için, gözlemden 20 ila 30 dakika önce ekranlara bakmaktan kaçınmak şart.Tutulmaya geri dönersek, Euronews fenomenle ilgili bilmeniz gereken her şeyi derledi:Güneş tutulması nedir?"Tutulma" olarak bilinen astronomik olay, bir gök cisminin diğerinin ışığını engellemesiyle gerçekleşir. Güneş tutulmasında Ay, Güneş ışığını tamamen ya da kısmen kapatarak, yalnızca birkaç saniye süren ve "Elmas Halka" olarak adlandırılan görüntünün oluşmasına neden olur.Tutulmayı nereden izleyebilirim?Tutulma ülkenin tamamından görülebilecek; ancak tüm bölgelerde aynı şekilde izlenmeyecek. Yüzde 100’lük tam tutulma, yalnızca Bragança’daki Montesinho Doğal Parkı’ndan görülebilecek.Görünürlüğün yüzde 92 ile 99 arasında olduğu derin parçalı tutulma ise Portekiz ana karasının tamamında gözlemlenebilecek.Adalarda, Azorlar ve Madeira’da oran çok daha düşük; yüzde 74 ile 77 arasında.O anı, önünüzü kapatan çok sayıda bina bulunmayan, geniş bir alandan izlemek tavsiye ediliyor.Hangi saatte gerçekleşecek?Tutulma saat 18:33 civarında başlayacak ve 20:23’te sona erecek; yani yaklaşık iki saat sürecek.
Maksimumuna 19:30 civarında ulaşacak. Tam tutulma ise yalnızca 25 saniye sürecek.Korunmadan izleyebilir miyim?Hayır! Fenomen sırasında asla doğrudan Güneş’e bakılmamalı.
Tutulmayı güvenli şekilde izlemenin tek yolu, özel güneş gözlem gözlüğü kullanmak. Güneş tutulması, güneş gözlüğüyle, teleskopla ya da çıplak gözle izlenmemeli; aksi halde gözlerde hasara yol açabilir. Güneş ışığı doğrudan göze geldiğinde anında acı vermese de retinada yanıklara neden olabilir ve bunun sonucunda kalıcı görme kaybı yaşanabilir.Sorumlu kuruluşlar, uygun filtreler olmadan kullanılan fotoğraf ve video kameraları ile cep telefonlarının da zarar görebileceği konusunda dikkat çekiyor.Portekiz’de ZEISS, ülke genelinde ücretsiz tutulma gözlüğü dağıttığı bir kampanya başlatmıştı.
Club de Visão optik zincirine bağlı herhangi bir gözlükçüye, ön kayıt yaptırarak gidilmesi yeterliydi. Ancak kampanya mevcut stoklarla sınırlıydı ve artık bu gözlükleri ücretsiz edinmek mümkün değil.Bir tutulma gözlüğü satın alabilirsiniz; ancak optik sektörü, doğru ürünü aldığınızdan emin olmak için dikkat edilmesi gereken bazı özellikler sıralıyor. Gözlüklerin güneş gözlemi için ISO 12312-2 veya ISO 12312-2:2015 sertifikasına sahip olması ve çerçevesinde CE işaretinin basılı bulunması gerekiyor.
Ayrıca UV, IR ve yoğun görünür ışığı engelleme özelliği taşımalılar. Önceden üretilmiş, montaj gerektirmeyen, kullanıma hazır ürünler olmaları da şart.Gözlükler eczanelerden, bazı süpermarketlerden ve Astroshop, Telescopiomania, ESTUDIOPT, Aff Camera Store ya da Sol & Salvo gibi online mağazalardan temin edilebiliyor. Bu gözlüklerin birim fiyatları 2,90 ile 3,25 avro arasında değişiyor.
Bu mağazalarda aileler veya arkadaş grupları için paketler de mevcut.Başka insanlarla birlikte izleyebileceğim yerler var mı?Evet. https://eclipse2026.pt (kaynak Portekizce) platformunda, tutulma günü düzenlenecek yüzlerce etkinlik listeleniyor. Bazılarına, önceden kayıt zorunluluğu olduğu için artık katılmak mümkün değil. Yine de, ülkenin kuzeyinden güneyine, hâlâ ücretsiz olarak katılmayı deneyebileceğiniz bazı etkinlikleri sıralıyoruz:Faro ve AlbufeiraAlgarve Ciência Viva Merkezi’nin düzenlediği etkinlik kapsamında Faro ve Albufeira’da parçalı güneş tutulması gözlemi için rehberli oturumlar yapılacak.
Faro’da etkinlik, saat 18:30’da Parque Ribeirinho’de gerçekleşecek. Katılım ücretsiz ve minimum yaş sınırı 12.Albufeira’da, Paderne belediyesindeki kalede düzenlenecek. Etkinliğe giriş ücretsiz ve gece boyunca Perseid meteor yağmurunun gözlemiyle devam edecek.Tavira"Güneş Tutulması ve Gece Gökyüzü Gözlemi"Tavira Ciência Viva Merkezi tarafından, Tavira belediyesi işbirliğiyle düzenlenen etkinlik Praça da República’da yapılacak.
Giriş ücretsiz ve minimum yaş sınırı 3.Etkinlik duyurusunda, "Faaliyet sırasında güneş tutulmalarının nasıl oluştuğuna dair kısa bir açıklama yapılacak ve bilimsel araştırmanın ve gökyüzü gözleminin önemi üzerine sohbetler gerçekleştirilecek" deniyor."Arraial Plajında Güneş Tutulması" ve "Barril Plajında Güneş Tutulması"Her iki etkinlik de Tavira Ciência Viva Merkezi tarafından, ücretsiz girişle düzenleniyor. 18:30’da başlıyor, ancak biraz daha erken gelmeniz tavsiye ediliyor. Arraial Plajı’ndaki etkinliğe katılım için minimum yaş 5.
Barril Plajı’nda ise 3.OeirasSanto Amaro de Oeiras plajında da Güneş’in parçalı tutulmasını izlemek mümkün olacak. Burada fenomenin yaklaşık yüzde 95 seviyesine ulaşması bekleniyor.Etkinlik, belediye tarafından düzenleniyor. Saat 16:00’da başlayacak yaz şenliği atmosferi, tutulmanın gözlemiyle birleştirilecek.Bir DJ set’inin yanı sıra, herkesin gözüne zarar vermeden takip edebilmesi için tutulma canlı olarak yansıtılacak, büyük boyutlu bir ekran kurulacak.
Oturuma, görülenleri açıklayan bilgilendirmeler eşlik edecek.Enxara do Bispo (Mafra)"Gökyüzü karardığında: Güneş Tutulmasını anlamak ve güvenli şekilde gözlemlemek" başlıklı etkinlik, 12’si akşamüstü düzenlenecek girişimlerden biri. Associação Astronómica Horizonte Estelar tarafından organize edilen etkinlikte buluşma noktası, saat 17:00’de Kilise Avlusu olarak belirlendi. Etkinlik 3 saat 30 dakika sürecek.
Tutulma öncesinde fenomenle ilgili teorik bir sunum yapılacak, tutulma sırasında ise katılımcılara açıklamalar verilecek. Katılım için minimum yaş 6.Porto"2026 Güneş Tutulması Time Out Market Porto’da" adlı etkinlik, pazarın kendisi tarafından, herkesin Clérigos Kulesi’ne hâkim açık alanda bir araya gelmesi için düzenleniyor. Etkinlik saat 18:00’de başlıyor ve 3 saat sürüyor.Organizasyondan yapılan açıklamada, "Bu özel günü kutlamak için 'Eclipse' adlı tematik bir kokteyl hazırlandı.
Bu kokteyli satın alanlara, stoklar tükenene kadar, bir adet güneş gözlem gözlüğü hediye edilecek" deniyor.Vila do CondeVila do Conde Ciência Viva Merkezi’nin düzenlediği etkinlikte tutulma, Farol restoranının karşısındaki sahil yolu üzerinden toplu halde izlenebilecek. Giriş ücretsiz ve etkinlik saat 16:00’da başlayacak. Fenomeni gözlemlemek için önerilen minimum yaş 6.Ayrıca sosyal medya sayfalarında arkadaş grupları tarafından organize edilen özel etkinlikler de var.
Kendi bölgenizde böyle bir buluşma planlanıp planlanmadığını araştırın.
