Geçen hafta yazdığım üzere Rusya-Ukrayna savaşında zorlu bir sonbahar dönemine giriliyor. Ukrayna, Rusya’nın yeni saldırılara hazırlandığını söylerken Rus basın yayın organları da Ukrayna kuvvetlerinin yine bir sürpriz saldırı hazırlığında olduğunu yazıyor. Bu iddialara göre, Ukrayna yeni taarruz birlikleri oluşturmuş ve sonbahar aylarında Kırım yönüne taarruza geçecekmiş.
Rus basını, Ukrayna’nın bu taarruz girişiminde Türkiye’den satın aldığı silahları kullanacağını öne sürüyor. Rus resmi ajansı RİA Novosti’de de Türkiye- Suudi Arabistan-Pakistan ittifakı (Mekke Anlaşması), eleştiriye tutulmuş. Şu sıralar Rus basınında Türkiye hakkındaki hava olumsuza dönmüş.
SIRBİSTAN EKSEN Mİ DEĞİŞTİRİYOR? Savaşın bu en yoğun döneminde Zelenski, Belgrad’a giderek Sırbistan cumhurbaşkanı ve başbakanıyla çeşitli konularda anlaşmalara vardı. Fakat varılan anlaşmaların içeriğinden ziyade bu ziyaretin kendisi epey sansasyonel oldu.
Özellikle de Sırbistan açısından. Çünkü Sırbistan, Rus yanlısı bir ülke olarak bilinirken dünyada Rusya karşıtı mücadelenin simgesi haline gelen Zelenski’yi konuk ediyor, üstüne üstlük Belgrad’ın en büyük gökdeleni, Ukrayna bayrağı renkleriyle aydınlatılıyordu. Rus basını tahmin edileceği gibi buna tepki gösterdi.
Peki, ne oluyor? Sırbistan eksen mi değiştiriyor? Aslına bakarsak, Sırbistan’ın her alanda Rus yanlısı ülke olduğunu söyleyemeyiz.
Her şeyden önce tamamen NATO üyesi ülkelerle çevrelenmiş durumda. Bu komşuların çoğu da AB üyesi. Bu şartlarda her konuda Rusya yanlısı olması zaten imkânsız.
1999’da Kosova nedeniyle NATO Yugoslavya’ya (o zamanki Sırbistan-Karadağ birliği) müdahale ettiğinde, Sırbistan’ı Rusya desteklemişti. Fakat Kosova konusunda ilginç şekilde Sırbistan, Ukrayna’nın desteğine sahip. Zira Ukrayna’da 2004’teki turuncu devrimden beridir ağırlıklı olarak Batı yanlılarının iktidarda olmasına karşın Ukrayna, Rusya’nın Kırım’a müdahale etme ihtimali nedeniyle Kosova’nın 2008’de ilan ettiği bağımsızlığı tanımamıştı.
Hâlâ da tanımadı ve Zelenski, Ukrayna’nın bu konudaki tutumunu yineledi. Bu nedenle de Kosova yönetimi, Priştine’de Rusya-Ukrayna savaşının başından beri dalgalanan Ukrayna bayrağını indirdi! Görüldüğü üzere, uluslararası ilişkilerde ülkelerin tutumunu siyah-beyaz olarak nitelendirmek çok zor.
Herkes herkesle belli şartlarda ilişkiye geçebiliyor. Öte yandan Sırbistan yönetimi, erken parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine hazırlanıyor. Ülkede bir buçuk yıldır Batı yanlısı muhalefetin protestoları sürüyor.
Sırbistan yeni bir sivil ihtilalin eşiğinden dönmüştü. Bu şartlarda yönetim, ABD ve AB’ye, “Muhalefete destek vermeyin. Bakın, biz de Batı yanlısıyız” mesajı vermek istiyor.
Batı’ya bu mesajı vermenin kestirme yolu da Zelenski’yi misafir etmek. Fakat aynı anda da Sırbistan’ın Rusya’ya yaptırımlara katılmayacağını vurguluyor. Bakalım, iktidarla muhalefetin Batıcılık yarışı nasıl sonuçlanacak?
Balkanları yakından incelemeye devam edeceğiz.
