E-ticaret platformları üzerinden alışveriş yapan tüketiciler, son dönemde siparişlerine ilişkin çeşitli gerekçelerle platform dışından ödeme yapmaya yönlendiriliyor. Bu durum tüketicilerde bazı mağduriyetlerin oluşmasına sebep oluyor.
Uzmanlar, "siparişinizde sorun oluştu", "ürünün fiyatı yanlış girildi" veya "fiyat farkını ödemeniz gerekiyor" gibi gerekçelerle IBAN'a para gönderilmesine yönelik taleplere karşı tüketicileri uyarıyor.
Tüketici Konfederasyonu Siber Güvenlik Komisyonu Başkanı Muharrem Baki, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, internetten alışveriş yapan tüketicilerin son dönemde karşılaştığı dolandırıcılık yöntemlerinden birinin sipariş sürecinin manipüle edilerek IBAN üzerinden para gönderilmesini sağlamak olduğunu söyledi.
Önceden sosyal medya platformlarından yapılan alışverişlerde IBAN'a ödeme yapıldığını anımsatan Baki, "Tüketicilerin sosyal medya platformlarından alışveriş yapmaya ve IBAN üzerinden ödeme göndermeye alışması, dolandırıcıların bu alışkanlığı kendi lehlerine kullanmasına zemin hazırladı. Bu dolandırıcılık şekli ürünü yollamadan sadece para alma yöntemiyle başladı." diye konuştu.
Baki, günümüzde ise dolandırıcıların tüketicilerin gerçekten yaptığı alışverişleri ve sipariş bilgilerini kullanarak farklı yöntemlerle para talep edebildiğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:
"Siparişinizde sorun oluştu, ürünün fiyatı yanlış girildi veya siparişin devam etmesi için aradaki farkı ödemeniz gerekiyor gibi gerekçelerle asıl amaç tüketicilerin platform dışına çıkarılarak kendi hesaplarına para göndermelerini sağlamak. Peki buna inanan, mağdur olan vatandaşlar neden böyle bir duruma maruz kalıyor? Çünkü bir güven oluşuyor, platformun gerçekten yaptığınız alışverişi bildiğini düşünüyorsunuz. Ancak platform dışından da kötü niyetli kişiler sizin bilgilerinize, kişisel verilerinize ulaştığı takdirde bu gibi problemler oluşabiliyor. Vatandaşlara 'bilmediğiniz yerlerden uygulamalar indirmeyin' veya 'telefonunuza gelen SMS'lerdeki linklere tıklamayın' diyoruz. Çünkü telefonlarınıza gelen sahte yazılımlarla aslında bu gibi bilgiler dışarıya aktarılıyor olabilir. Kişisel veriler de müşteri bilgisinin güvenliği açısından değerlendirilmesi gereken önemli bir konu."
Tüketicilerin böyle bir durumla karşı karşıya kaldıklarında resmi platform ya da internet sitesi üzerinden siparişlerinin durumunu kontrol etmesi gerektiğini söyleyen Baki, bütün işlemlere platform üzerinden devam edilmesinin önemini vurguladı.
"Her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız"
Muharrem Baki, bazı platformların güvenli ödeme sistemlerinin dolandırıcılar tarafından suistimal edildiğine değinerek, "Bazı platformlara özel ödeme yöntemlerinin isimleriyle sahte internet siteleri oluşturularak bu siteler üzerinden ödeme yapmanız sağlanıyor. Siz gerçekten platformda olduğunuzu zannediyorsunuz ancak dolandırıcıların oluşturduğu sahte, kopya sitenin içinde olabilirsiniz. Burada SMS, WhatsApp, telefon veya e-posta yoluyla gönderilen IBAN veya ödeme bağlantılarına karşı çok temkinli olmalıyız. IBAN'a para göndermesek bile tıkladığımız link üzerinden kart bilgilerimizi girerek ödeme yapabiliriz. Onun da aslında IBAN'a para göndermekten hiçbir fark yok." ifadelerini kullandı.
Platformların kullanıcıları platform dışı ödeme taleplerine karşı görünür biçimde uyarması gerektiğine dikkati çeken Baki, şunları kaydetti:
"IBAN'ı paylaşan kişinin gerçekten platform çalışanı olup olmadığı da resmi kanallarla doğrulanmalı, şüphe varsa ödeme yapılmamalı. Kesinlikle her an dolandırılacakmış gibi şüpheyle yaklaşmalıyız. Platformun dışına çıktığımız her takdirde sorumluluk bize aittir. Dolandırıcılıkta en önemli savunma mekanizması da tüketicinin kendisinden istenen işlemi gerçekleştirmeden önce bir an durup kaynağını doğrulaması. Dolandırıcılar sosyal mühendislik yapıyorlar. Sizi anlık olarak düşünmeden karar almaya sevk ediyorlar. Panik yaratmak istiyorlar ve böylece düşünmeden yanlış işler yapmanızı, cebinizdeki paranızı kaybetmenize sebep olmaya çalışıyorlar."
