İran ocaktan bu yana en az 900 kişiyi idam etti, hak örgütü açıkladı

Washington merkezli İran İnsan Hakları Abdorrahman Boroumand Merkezi’nin yayımladığı bir rapora göre, İran 2026’nın başından bu yana en az 900 kişiyi idam etti; bunların 28’i yalnızca ağustos ayında infaz edildi.Ocak ile temmuz arasında 901 idam vakası kayda geçiren hak örgütü, özellikle ulusal güvenlik, uyuşturucu suçları ve etnik azınlık mensuplarını içeren davalarda idam cezasının kullanımında keskin bir artış olduğunu vurguladı.Yedi aylık dönem boyunca en az 56 kişi siyasi ya da ulusal güvenlikle ilgili suçlamalarla idam edildi; bunların 29’u kamu protestolarıyla bağlantılı olmakla suçlanan kişiler, 13’ü casuslukla suçlananlar, 14’ü ise diğer güvenlik bağlantılı suçlamalardan hüküm giyenlerdi. Uyuşturucu ile bağlantılı suçlar ise en az 268 idamın gerekçesini oluşturdu.Veriler, etnik azınlıklar ve diğer kırılgan gruplar üzerindeki orantısız etkiyi de ortaya koyuyor.Ocak ile temmuz arasında, aralarında 40 Beluç, 29 Kürt, 21 Afgan, altı Arap, bir Türk ve bir Türkmenin bulunduğu en az 98 etnik azınlık mensubu idam edildi.Raporda ayrıca 16 kadının ve isnat edilen suçları işledikleri sırada 18 yaşın altında olan iki kişinin idamı kayda geçirildi. Beş idam kamuya açık biçimde infaz edildi.İdamlar birkaç eyalette yoğunlaştı; 95 idamla ilk sırada Rezevi Horasan yer aldı, onu 71 idamla İsfahan ve 57 idamla Elburz izledi.Son veriler, İran’daki idamların boyutuna ilişkin uluslararası kaygıları daha da artırıyor.Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na sunduğu raporda BM Genel Sekreteri António Guterres, 2024 yılında İran’da en az 975 kişinin idam edildiğinin bildirildiğini, bunun bir önceki yıla göre yüzde 17’lik bir artış anlamına geldiğini ve 2015’ten bu yana kaydedilen en yüksek yıllık sayı olduğunu belirtti.Raporda ayrıca 2025’in ilk yarısında yeni bir keskin artış kaydedildiği, ocak-haziran döneminde en az 612 idamın gerçekleştiği, bunun da 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 119’luk bir artış anlamına geldiği ifade edildi.BM, özellikle uyuşturucu suçları, ulusal güvenlikle ilgili ithamlar ve etnik azınlıkları kapsayan davalarda, ayrıca adil yargılanma güvenceleri ve işkence altında alınan itirafların kullanımı konusunda, İran’da idam cezasının uygulanmasına dair kaygılarını defalarca dile getirdi.