İzlanda'nın başkenti Reykjavik'te, kritik AB referandumunda öğle saatlerine kadar sandığa gidenlerin oranı, 2024'teki parlamento seçimlerinde aynı saatte kaydedilenden daha yüksek oldu; cumartesi günü açıklanan ilk veriler bunu ortaya koydu.AB'ye katılım müzakerelerinin yeniden açılıp açılmayacağını belirleyecek referandumda oy verme işleminin başlamasından sonraki ilk saatlerde, Reykjavik Kuzey seçim bölgesinde öğleye kadar seçmenlerin yüzde 13,7'si sandığa gitti; bu oran 2024 seçimlerinde aynı saatte yüzde 10'un az biraz üzerindeydi.Reykjavik Güney'de ise öğleye kadar seçmenlerin yüzde 14'ün biraz üzerinde bir bölümü oy kullanırken, parlamento seçimlerinde bu oran yüzde 11'in biraz üzerindeydi.İzlanda ulusal yayın kuruluşu RÚV'ye göre, seçmenlerin yüzde 20'sinden fazlası seçim gününden önce erken oy kullandı.Sonucun başa baş çıkması bekleniyor; cuma günü yayımlanan son kamuoyu yoklaması, seçmenlerin yüzde 50,4'ünün "evet", yüzde 49,6'sının ise "hayır" oyu kullanmayı planladığını gösterdi.AB üyeliğini destekleyenler, iklim değişikliği gibi sınır tanımayan sorunlarla mücadele edebilmek için İzlanda'nın Avrupa'daki komşularına daha da yakınlaşmasının en doğrusu olduğunu savunuyor. Ayrıca avronun, dalgalı İzlanda kronası para birimine kıyasla daha fazla istikrar sağlayacağını öne sürüyorlar.Karşı çıkanlar ise mevcut düzenin tam da olması gerektiği gibi olduğunu ve İzlanda'nın, tam üyeliğin kaçınılmaz olarak getirdiği egemenlikten tavizler olmadan, Avrupa entegrasyonunun tüm avantajlarından zaten yararlandığını söylüyor. Çin ile yapılan anlaşma gibi daha avantajlı ticaret anlaşmalarını örnek gösteriyorlar.Reykjavik Belediye Sarayı'nda oyunu kullandıktan sonra konuşan 71 yaşındaki emekli Unnur Jokulsdottir, "Bence daha büyük bir bütünün parçası olmalıyız.
Bunun üzerinde durmaya değer olduğunu düşünüyorum" dedi.Buna karşılık, 53 yaşındaki balık tüccarı Olafur Thorsson ise şüpheci olduğunu söyledi."Eskiden Avrupa Birliği'ni severdim, iyi bir şey olduğu zamanlarda. Ama bugün bir tür büyük ekonomik hapishaneye dönüştü" diye konuştu.Nüfusu 400 binin biraz altında olan ülke, ekonomisini yerle bir eden 2009 mali krizinin ardından AB'ye üyelik başvurusunda bulundu.Üyelik müzakereleri, 2013'te Avrupa Birliği karşıtı bir hükümetin iktidara gelmesiyle askıya alındı.Bir "evet" sonucu, ekonomiden insan haklarına kadar 35 başlığı kapsayan yeni müzakerelerin Avrupa Komisyonu ile yeniden başlamasını tetikleyecek.Balıkçılık meselesi, İzlanda ekonomisinin temel direklerinden biri ve Reykjavik'in münhasır kontrolünü sürdürmek istediği bir alan, bu kez uzlaşmaya daha istekli görünen Brüksel ile masaya yatırılmak zorunda kalacak.Küresel sahnede, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle Avrupa'da savaşın geri dönmesi, yerleşik güvenlik doktrinlerini sarstı.Trump'ın öngörülemez tavrı ve komşu Grönland'ı ele geçirme yönündeki tehditleri, Grönland'ı birkaç kez İzlanda ile karıştırmış olması da cabası, İzlandalıların kaygılarını artırdı.Adaları, subarktik bölgede stratejik bir konumda bulunuyor, ordusu yok ve savunması için NATO'ya ve ABD ile 1951 tarihli ikili anlaşmaya bağımlı.Oylamanın sonucu, bütçesine 1995'ten bu yana yeni zengin bir net katkı sağlayan ülke dahil etmemiş olan AB tarafından yakından izlenecek.
