Yerçekimi Dünya'nın her yerinde eşit şekilde çekmiyor ve bu durum gezegenimizin şekli üzerinde gözle görülür bir etki yaratıyor.Bu yaz NASA, Dünya çapındaki bu farklılıkları gösteren çarpıcı bir görselleştirme yayımladı.Yeryüzündeki okyanuslarda gelgitler, dalgalar, rüzgârlar ve akıntılar olmasaydı ve yalnızca yerçekimi ile Dünya'nın dönüşü tarafından şekillenselerdi, yüzeyleri biraz farklı görünürdü. Tamamen düzgün bir küre oluşturmak yerine, hafif kabarıklıklar ve çöküntüler barındırırlardı.NASA'nın görselleştirmesi, bu farklılıkları 10.000 kat büyüterek Dünya'yı pütürlü bir patatese benzetiyor.Jeoid adı verilen, Dünya'nın yerçekimi alanını betimleyen matematiksel bir model, kıtaların altı da dahil olmak üzere tüm gezegen boyunca hayali bir deniz seviyesini temsil ediyor. Bu, Dünya'nın fiziksel yüzeyinin gerçek şekli değil.Dünya'nın içinde ve yüzeyinde kütle eşit dağılmadığı için, yerçekimi alanı da aynı şekilde düzensiz bir biçimde dağılıyor.Dağlar, okyanus hendekleri ve gezegenin içindeki maddelerin yoğunluğundaki farklılıklar, yerçekimi alanını etkileyen unsurların başında geliyor.
Ekstra kütlenin bulunduğu bölgeler suyu kendilerine çekerek jeoid üzerinde hayali yükseltiler oluşturuyor. Başka yerlerde ise kuramsal deniz seviyesi daha düşük, bu da çöküntülere yol açıyor.Jeoid'in en alçak noktası Hindistan'ın güneyinde yer alıyorBu görselleştirmede, jeoid'in yüksekliğindeki değişimler 10.000 kat abartılmış durumda. Gerçekte ise en yüksek ve en alçak noktaları arasındaki fark 191 metre.Jeoid, İzlanda çevresinde referans seviyesinin 85 metre üzerine çıkarken, Hindistan'ın güneyinde bu seviyenin 106 metre altına iniyor.
Referans seviyesi, bu değişimleri ölçmek için temel alınan, Dünya'nın düzgün ve hafifçe basık matematiksel bir modeli.Görselleştirme, 15 yıl boyunca 19 uydu tarafından toplanan bir milyardan fazla ölçüme dayanıyor. Bunlar arasında NASA'nın Gravity Recovery and Climate Experiment (Yerçekimi Kurtarma ve İklim Deneyi) misyonu ile Avrupa Uzay Ajansı'nın Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer (Yerçekimi Alanı ve Kararlı Okyanus Sirkülasyonu Keşif Aracı) de bulunuyor.Bilim insanları, su, buz ve diğer kütleler gezegen üzerinde yer değiştirdikçe Dünya'nın yerçekimi alanının nasıl değiştiğini incelemek için jeoidten yararlanıyor. NASA'ya göre bu bilgiler haritalama, ölçüm ve seyrüsefer için de büyük önem taşıyor.
