Çin'in Şaanşi eyaletine bağlı Xi'an şehri yakınlarında yer alan dev anıt mezar, barındırdığı tüyler ürperten riskler nedeniyle arkeoloji dünyasının en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. MÖ 3. yüzyılda hüküm süren ilk imparator Çin Şi Huang'a ait olan ve içine girmenin imkansız olduğu mezar, barındırdığı 100 tonu aşkın zehirli cıva nedeniyle ölümcül risk taşıyor.
Tarihçi Sima Qian'ın antik kayıtlara geçirdiği bilgilere göre, mezar kompleksinin içerisine izinsiz girmeye çalışanları hedef alan otomatik tatar yayları yerleştirilmiş durumda. Odaların içinde ise Çin'deki dev su yollarını ve nehirleri simüle etmek amacıyla akar halde bırakılan 100 tonluk devasa cıva kanallarının bulunduğu belirtiliyor.
Mezarda sadece zehirli gazlar ve kurulan tuzaklar yok, aynı zamanda 1974 yılında keşfedilen 8 bin kişilik ünlü Toprak Askerler (Terrakotta) ordusunun renkli zırhları, dış havadaki oksijenle temas ettiği anda saniyeler içinde soluyup yok oluyor. Uzmanlar, aynı tarihi felaketin imparatorun el değmemiş ana mezar odasında da tekrarlanmasından derin endişe duyuyor.
Altı rakip krallığı tek çatı altında toplayarak Çin'i birleştiren, Çin Seddi ile 32 kilometrelik Lingqu Kanalı'nı inşa ettiren Çin Şi Huang, yaşamı boyunca saplantılı bir ölümsüzlük arzusu taşıyordu. Büyücülerin tavsiyesi üzerine "ölümsüzlük iksiri" adı altında cıva bazlı karışımlar tüketen imparator, henüz 49 yaşındayken bu zehir nedeniyle hayatını kaybetti.
MÖ 247 yılında tahta geçen hükümdarın devasa mezar kompleksi, tam 700 bin işçinin aralıksız çalışmasıyla 38 yılda tamamlanabilmişti. İmparatorun MÖ 208 yılında bu görkemli yapıya defnedilmesinin ardından kurduğu imparatorluk da kısa süre içinde dağıldı. Tam 2 bin yıldır el değmeden bekleyen gizemli anıt, gelişmiş koruma teknolojileri üretilene kadar mühürlü kalmaya devam edecek.
