Keşif, Faroe Adaları'ndaki Sandoy Adası'nın Sandur köyünde bulunan Á Sondum arkeolojik alanında yapıldı. Kazıları yürüten Faroe Adaları Ulusal Müzesi, bölgede bu tür rün taşlarının oldukça seyrek bulunduğunu belirtiyor. Taş, ayrıntılı inceleme ve korunması için kazı alanından çıkarılarak Ulusal Müze'ye götürüldü.
Arkeologların bu yaz gerçekleştirdiği kazılarda ortaya çıkarılan taş, eski bir yapının tabanında yatıyordu. Taşın üzerindeki rünlerin bazılarını müze uzmanları okuyabilse de kesin çözümleme için rün yazıları konusunda uzman bir araştırmacının ağustos ayının sonunda Faroe Adaları'na gelerek taşı incelemesi planlanıyor.
Rünler, özellikle İskandinavya'da Viking Çağı'yla özdeşleşen eski alfabelerde kullanılan işaretlerden oluşuyor. Bu tür yazılı taşlar geçmişte ölen kişilerin anısını yaşatmak, yolculukları kayda geçirmek, arazi sahipliğini göstermek veya güçlü ailelerin statüsünü sergilemek gibi farklı amaçlarla kullanılabiliyordu.
Taşın toprak altından çıkarılması beraberinde başka bir sorun da getirdi. Yüzyıllardır bulunduğu ortamda korunan yüzey ve üzerindeki yazılar açığa çıktıktan sonra oldukça hassas hale geldi. Bu nedenle eser kazı alanında bırakılmadı ve zarar görmemesi için Ulusal Müze'ye taşındı.
Kazı alanında bulunan diğer parçalar, taşın neden burada olduğuna ilişkin önemli ipuçları veriyor. Arkeologlar aynı bölgede Meryem Ana'yı çocuk İsa ile tasvir eden küçük bir heykelin parçalarını ve yağ yakılarak kullanılan küçük bir kandil de ortaya çıkardı.
Kazılan yapının doğu-batı doğrultusunda uzanması ve girişinin batıya bakması da dikkat çekiyor. Orta Çağ'daki küçük ibadethane ve şapellerde benzer mimari özelliklerin görülmesi nedeniyle araştırmacılar yapının erken dönem bir Hristiyan şapeli olarak kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor. Ancak yapının işlevi konusunda henüz kesin bir sonuca varılmış değil.
Kazılara Faroe Adaları Ulusal Müzesi'nin yanı sıra Aarhus Üniversitesi ve Moesgaard Müzesi bünyesinden ekiplerin de katkı sağlaması planlanıyor. Şimdi en fazla merak edilen konu ise taşın üzerindeki rünlerin tamamının çözülmesi. Uzmanın yapacağı inceleme, taşın kimin için veya hangi amaçla hazırlandığını ve bölgede bulunan olası dini yapıyla bağlantısını ortaya çıkarabilir.
