Bağımsız Maden-İş ve Türkiye Maden-İş Sendikası’na bağlı madenciler, Yıldızlar SSS Holding’e karşı alacaklarını istediği için Ankara’da yaklaşık bir buçuk aylık süreç içerisinde çeşitli eylemler yaptı. Bağımsız Maden-İş sendikası, bir yıl içreisinde iki kez Ankara’da eylem gerçekleştirdi. Şirket, sendikayla anlaşma sağlasa da verdiği sözleri tam olarak tutmadı.
Türkiye Maden-İş Sendikası üyesi işçiler ise direnmeye devam ediyor. Bunun yanı sıra diğer maden işletmelerinde de sıklıkla işçilerin direnişe çıkması dikkat çekiyor. CAN Europe Türkiye İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Özlem Katısöz, bu durumun direkt olarak sektörün ana problemlerinden ve Türkiye’nin “plansız kömür politikalarının” sonucu olduğuna dikkat çeken bir açıklama yaptı. ‘FOSİL YAKIT POLİTİKALARI İŞSİZLİK YARATIYOR’ Katısöz, diğer elektrik santrallerinden ortalama kilovatsaat başına 4 cent’e satın alınan elektrik için yerli kömür santrallerine 7,5 cent ödendiğini, bu desteğin dört yıllık maliyetinin 8,7 milyar dolara ulaşabileceğini, tüm kömür santrallarının kapsama alınması durumunda tahmini maliyet 9,8 milyar dolara çıkabileceğini anlattı.
Katısöz, teşviğe karşın madencilerin haklarını alamamasına dikkat çekerek “Vergilerimizle kömür santrallerini işleten şirketler desteklenirken işçilerin maaşlarını alamaması kömür sektöründeki çöküşün en açık kanıtı” dedi. Madencilerin yaşadığı mağduriyetin, Türkiye’nin plansız kömür politikasının sorgulanması için bir başlangıç noktası olması gerektiğini kaydeden Özlem Katısöz, kömür sektörünün plansızlık, adaletsizlik, yüksek maliyetler nedeniyle zorlandığını söyledi. Katısöz, “Enerji dönüşümünün karşısında duran fosil yakıt politikaları bugün işsizlik ve mağduriyet yaratıyor.
Şirketlere kaynak aktarılıyor ama onlar işçilerin ücretlerini dahi ödemiyor” ifadelerini kullandı. ‘BİR SANTRALIN KAPANMASI BÖLGENİN GELECEĞİNİ BELİRSİZLEŞTİRİYOR’ Ekonomik olarak zorlanan kömür işletmelerini kamu desteğiyle ayakta tutmanın sorunlara çözüm olmayacağını vurgulayan Katısöz, şu değerlendirmeleri yaptı: “DİSK ve CAN Europe’un 2024 tarihli ortak raporu; sosyal koruma, yeni beceri ve yeniden istihdam programları, yerel kalkınma ve sendikaların karar süreçlerine katılımını içeren bir dönüşüm çerçevesine işaret ediyor. Bunun için öncelikle kamu desteği alan işletmelerde işçi alacaklarını güvence altına alan denetlenebilir şartlar getirilmeli. Maden ve santral çalışanları için işletmeler kapanmadan beceri haritaları çıkarılmalı; enerji verimliliği, şebeke bakımı, enerji depolama, yenilenebilir enerji ve maden sahalarının rehabilitasyonu gibi alanlarda eğitim ve istihdam programları başlatılmalı.
Kömür havzalarının tek bir büyük işverene bağımlılığını azaltacak bölgesel planlar da bu sürecin parçası olmalı. Belediyeler, kalkınma ajansları, sendikalar, meslek odaları, üniversiteler ve yerel işletmelerin dahil olduğu bu planlar olmadan, bir santralin kapanması yalnızca işçinin değil, bütün bölgenin geleceğini belirsizleştiriyor.”
