FAO Gıda Fiyat Endeksi, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 1,9 yükselerek 133,3 puana çıktı. Böylece endeks, Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Endeks, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 2,5 artış gösterdi. Buna karşın Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Mart 2022'de görülen tarihi rekorun yaklaşık yüzde 17 altında bulunuyor.
HAVA KOŞULLARI VE SAVAŞLAR FİYATLARI ETKİLEDİ
Olumsuz hava koşulları, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Karadeniz'de yaşanan lojistik sorunlar, temel gıda emtialarındaki fiyat artışlarının başlıca nedenleri arasında yer aldı.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, küresel gıda fiyatlarındaki yükselişin risk priminin gıda piyasalarına geri döndüğüne ilişkin önemli bir uyarı olduğunu belirtti. Torero, iklim şokları, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğindeki bozulmaların arz beklentilerini daralttığını ifade etti.
Avrupa'daki aşırı sıcakların mısır ve şeker pancarı hasadının yanı sıra hayvansal üretimi de olumsuz etkilediği bildirildi.
EL NİNO VE KARADENİZ'DEKİ SAVAŞ ARZI ZORLUYOR
Özellikle Asya'da yoğunlaşan pirinç, palm yağı ve şeker üretimi açısından El Nino kaynaklı riskler endişeleri artırdı.
Karadeniz'de artan çatışmalar, 4,5 yılı geride bırakan Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında tahıl sevkiyatlarını kısıtlarken, ABD-İran geriliminin de küresel gübre akışını zorlaştırdığı belirtildi.
Ağustosta FAO'nun tahıl, bitkisel yağlar, şeker, et ve süt ürünleri alt endekslerinin tamamında artış görüldü.
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ağustosta temmuz ayına göre yüzde 2,2 arttı. Karadeniz'deki lojistik sorunlar buğday fiyatlarının yüzde 2,6 yükselmesine neden oldu.
ABD ve Avrupa Birliği'ndeki kuraklık ile Hürmüz Boğazı kaynaklı girdi tedarikine yönelik endişeler de mısır fiyatlarını yüzde 2,5 yukarı taşıdı.
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 1,1 yükseldi. Artışta Güneydoğu Asya'daki palm yağı üretimine yönelik endişeler etkili oldu.
Kanola ve ayçiçeği yağında arzın bol olacağı beklentisi ise endeksteki yükselişi sınırladı.
FAO Et Fiyat Endeksi, ağustosta yüzde 1 yükseldi. Avrupa Birliği'nde sıcak hava koşullarının domuz eti fiyatları üzerindeki etkisi artışta belirleyici oldu.
Sığır etinde ise Çin pazarındaki kota sınırı nedeniyle ihracatçılar arasındaki rekabet fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu.
FAO Şeker Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 11,9 artarak en yüksek aylık yükselişlerden birini kaydetti.
Artışta Avrupa Birliği'nde olumsuz hava koşullarının şeker pancarı verimini düşüreceğine ilişkin beklentiler etkili oldu. Ayrıca El Nino'nun Asya'daki başlıca üretici ülkelerin üretim beklentileri üzerindeki etkisine ilişkin endişeler, Brezilya'da şeker üretiminin azalması ve Hindistan'ın ham şeker ithalatında gümrük vergisi muafiyeti uygulayacağını açıklaması da fiyatları destekledi.
FAO Süt Ürünleri Endeksi ağustosta temmuza göre yüzde 2,3 yükseldi. Artışın önemli bölümünde sıcak ve kurak hava koşullarının Avrupa Birliği'nde süt arzını azaltması etkili oldu.
FAO KÜRESEL TAHIL ÜRETİM TAHMİNİNİ DÜŞÜRDÜ
FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerine ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nu da yayımladı.
Örgüt, 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini bir önceki aya göre 3,4 milyon ton azaltarak 2 milyar 980 milyon metrik tona çekti.
Yeni tahmin, 2025 rekoltesinin yüzde 2 altında bulunmasına rağmen tarihin en büyük ikinci tahıl hasadı olma özelliğini koruyor.
