sondakika.com
Son Dakika

Küresel iklim krizinde tarihi eşik: Okyanus sıcaklıkları tüm zamanların rekorunu kırıyor

Avrupa Komisyonu ve uluslararası iklim kurumlarının verileri, okyanus deniz yüzeyi sıcaklıklarının tarihsel en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Uzmanlar, kontrolden çıkan ısınmanın mercan resiflerini yok ettiği ve okyanusların karbondioksit emme kapasitesini çökerttiği uyarısında bulundu.

Fotoğraf: Cumhuriyet

Dünya genelinde tırmanan küresel ısınma ve Pasifik Okyanusu'nda etkisini artıran El Niñoiklim olayı, deniz ekosistemlerini ve gezegenin atmosferik dengesini felakete sürüklüyor. Avrupa Komisyonu’na bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisitarafından yayımlanan son veriler, küresel deniz yüzeyi sıcaklıklarının tüm zamanların rekorunu kırmaya çok yakın olduğunu belgeledi.

'GEZEGEN İÇİN FELAKET ANLAMINA GELİYOR': ISINMA KÜRESEL ÖLÇEĞE YAYILDI

İklim araştırma kurumu Climate Central uzmanları, okyanuslardaki aşırı ısınmanın yalnızca El Niño ile sınırlı kalmadığını; Kuzey Pasifik, Atlas Okyanusu ve Akdeniz çanağının son 30 yılın ortalamalarının katbekat üzerine çıktığını saptadı.

Geliştirilen analiz modelleri, insan faaliyet kaynaklı karbon emisyonlarının denizlerdeki bu ekstrem sıcaklıkları onlarca kat daha olası kıldığını gösteriyor. Okyanus sularının soğuma periyoduna girememesi, kıyı bölgelerinde aşırı nem ve gece sıcaklıklarını tırmandırırken balıkçılık stoklarında ve deniz canlı popülasyonlarında ani çöküşlere zemin hazırlıyor.

MERCAN RESİFLERİNDE KİTLESEL ÖLÜM VE AĞARMA TEHLİKESİ

Okyanuslardaki sıcaklık tırmanışından en ağır darbeyi marine ekosisteminin temeli olan mercan resifleri alıyor. Aşırı ısı stresine giren mercanlar, kendilerine yaşam ve renk veren mikroskobik algleri terk ederek beyazlaşıyor (ağarıyor).

Uzmanlar, sığ mercan resiflerinin %80'inden fazlasının ağır hasar gördüğünü ve mevcut sıcaklık tırmanışının resif ekosistemlerinin kendini toparlamasını imkânsız hale getirdiğini kaydediyor. Deniz jeokimyacıları, yaşanan süreci "mercanlar için korkunç bir yıkım dönemi" olarak nitelendirirken, ısıya dirençli mercan türlerinin kurtarılması adına zamana karşı bir yarış yürütülüyor.

AKCİĞERİMİZ OKYANUSLAR KARBONDİOKSİT EMME KAPASİTESİNİ KAYBEDİYOR

Rekor sıcaklıkların yarattığı en büyük tehditlerden birini ise okyanusların "karbon yutağı" işlevini kaybetmesi oluşturuyor. Normal şartlarda insanlığın atmosfere saldığı yıllık karbondioksit emisyonunun üçte birini emerek gezegeni dengeleyen deniz suyu, sıcaklığın yükselmesiyle birlikte gaz emme kabiliyetini yitiriyor.

Columbia Üniversitesiuzmanlarınca yürütülen analizler, deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artışın küresel okyanus karbon yutağını %10 oranında zayıflattığını kanıtladı. Sadece bu zayıflamanın atmosfere bıraktığı ekstra karbondioksit miktarının, Almanya gibi dev bir sanayi ülkesinin yıllık toplam emisyonuna denk olduğu bildirildi. Okyanusların karbon tutma kapasitesinin çökmesi halinde, küresel ısınmanın kontrol edilemez bir ivme kazanacağı vurgulanıyor.

Kaynak

Haberin tamamı, güncellemeleri ve fotoğraf galerisi için Cumhuriyet sayfasına gidin.

www.cumhuriyet.com.tr · Haberi kaynağında oku

Gündem haberleri

Tümü