Mardin’deki Mor Behnam Kırklar Kilisesi, Süryani tarihçi ve yazar Horiepiskopos Gabriyel Akyüz’ün çalışmalarını odağına alan “Kadim Kelâmın Taze Gölgesinde” adlı yerleştirmeye ev sahipliği yapacak.
Küratör ve tasarımcı Özcan Geçer’in hazırladığı çalışma, 16 Ağustos 2026’dan itibaren kilisenin avlusunda görülebilecek.
Yerleştirme, Gabriyel Akyüz’ün Süryani tarihi, kültürü ve inancına ilişkin kaleme aldığı 17 kitabın kapaklarından yola çıkıyor. Kitap kapaklarının metal üzerine işlendiği yapıtta çelik konstrüksiyon, vitray, kumaş, ışık ve sesin yanı sıra Akyüz’ün ayinlerde kullandığı buhurdan da yer alıyor.
Yaklaşık 6,25 metreye 3,75 metre boyutlarındaki yerleştirme, kilise avlusunda yatay biçimde asılı duran bir haç formu oluşturuyor.
Çalışmanın temel unsurlarından biri, gün boyunca değişen güneş ışığı.
Metal kitap kapakları ve vitraylardan geçen ışık, kilisenin taş zeminine ve duvarlarına farklı saatlerde değişen gölgeler düşürüyor. Yapıtın sabitliği ile gölgelerin sürekli hareketi arasındaki karşıtlık, projenin kavramsal çerçevesinde kalıcılık ve fanilik ilişkisi üzerinden ele alınıyor.
Geçmişten bugüne aktarılan yazılı mirasın kalıcılığına karşılık insan yaşamının geçiciliğini görünür kılmayı amaçlayan yerleştirmenin adı da bu ilişkiden geliyor: “Kadim Kelâmın Taze Gölgesinde”.
Gece saatlerinde ise yapının ışıklandırılarak kilisenin çevresinden de görülebilmesi öngörülüyor.
Akyüz’ün 41 yıllık hizmetine ithaf edildi
Çalışma, Mor Behnam Kırklar Kilisesi’nde 41 yıl görev yapan ve sağlık sorunlarının ardından görevini bırakmak zorunda kalan Horiepiskopos Gabriyel Akyüz’e bir “vefa projesi” olarak tasarlandı.
Akyüz’ün yayımlanmış ve çeviri çalışmalarını da içeren yaklaşık 30 kitabı bulunuyor. Yerleştirmede ise kendi kaleme aldığı 17 kitabın kapakları kullanılıyor.
Proje aynı zamanda Süryani tarih yazıcılığının önemli isimlerinden, Mardin Metropoliti Mor Filüksinos Hanna Dolabani’nin (1885-1969) kültürel ve entelektüel mirasına da gönderme yapıyor.
Süryani toplumunun gönüllü katkısıyla hazırlandı
“Kadim Kelâmın Taze Gölgesinde”, Mardin ve Diyarbakır Metropoliti Mor Filüksinos Saliba Özmen’in himayesinde; Mardin Süryani Kadim Deyrulzafaran Manastırı ve Kiliseleri Vakfı Başkanı Murat Özberk ile Vakıf Yönetim Kurulu’nun desteği ve Süryani toplumundan gönüllülerin katkılarıyla gerçekleştirildi.
Yapıtın tasarımını Özcan Geçer üstlenirken, ses yerleştirmesini Fuad İspir hazırladı. Konstrüksiyonda Selahattin Babat ve Ali Simen, grafik uygulamada Enes Seyit ve Zekiye Dayar, proje dokümantasyonunda Ferit Özaltun, Cem Cankıran ve Oğuzhan Demirtaş görev aldı.
Yerleştirme, 16 Ağustos’tan itibaren Mardin’deki Mor Behnam Kırklar Kilisesi’nde ziyaret edilebilecek.
