Marmolada buz kaybediyor, dağlar daha da istikrarsızlaşıyor ve yükseklerde suya erişim artık bir garanti değil. Bu tabloyu Legambiente Veneto, Fransa’dan başlayan ve yeniden Alplerin giderek hızlanan dönüşümüne dikkat çeken uluslararası Carovana dei Ghiacciai (Buzullar Kervanı) kampanyasının yedinci etabı vesilesiyle çiziyor.Dolomitler’deki iklim değişikliği artık sadece manzaranın değişmesinden ibaret değil. Endişe yaratan, zincirleme etkiler: buzulların geri çekilmesi, permafrostun bozulması, yamaçların daha da istikrarsızlaşması ve yaz aylarında kullanılabilir su rezervlerinin azalması.Marmolada, her geçen yıl daha kırılgan bir buzulMarmolada, Adamello ve Mont Blanc ile birlikte, Legambiente için Alp kuşağının kırılganlığını simgeleyen başlıca örneklerden biri.
Son haftalardaki sıcak hava dalgalarının etkisiyle buzuldaki kütle kaybı sürüyor.Buz tabakası artık gri bir renge bürünmüş ve erime sularının oluşturduğu akarsular tarafından derin vadilerle oyulmuş durumda; çevresi de giderek daralıyor. Bu görüntü, yıl be yıl dağların çehresini değiştiren dönüşümü açık biçimde ortaya koyuyor.İklim verileri, özellikle kritik bir tabloyu netleştiriyor. Veneto’da 2026 Haziran’ında sıcaklıklar, 1991-2020 döneminin ortalamasının 3 derece üzerine çıktı.
Temmuzda ise sıcaklık, özellikle yüksek kesimlerde olağanüstü seyretti; sıfır derece seviyesi 4.000 metrenin üzerine yükseldi.Permafrost çözülüyor, yamaçlar daha da istikrarsızlaşıyorEndişe yaratan yalnızca buz kaybı değil. Yüksek kesimlerdeki ısınma, permafrost denen, çok uzun süre donmuş kalan ve yamaçların dengede kalmasına katkı sağlayan toprak tabakasını da etkiliyor.Piz Boè’de, Arpav’ın 31 Temmuz tarihli güncel raporuna göre, etkin tabaka 7,4 metre derinliğin üzerine çıktı. Bu veri Belluno Dolomitleri’ndeki durumu doğrudan tanımlamasa da, Legambiente’ye göre daha geniş ölçekte izlenmesi gereken bir olgunun önemli bir sinyali.Dernek bu nedenle, özellikle Pelmo’nun kuzeybatı yüzünde son dönemde kaydedilen kopmalar ışığında, Pelmo, Antelao, Sorapiss, Civetta ve Tofane gruplarının da gözetim ağına dahil edilmesini talep ediyor.Legambiente’nin aktardığı verilere göre Belluno ili her yıl 150 ila 200 arası çökme ve heyelanla karşı karşıya kalıyor.
Bu rakam, yamaçların maruz kaldığı baskının boyutunu ortaya koyuyor.Sorun aynı zamanda suBuzulların krizi, yalnızca dağlarla sınırlı değil. Buzun geri çekilmesi, yaz aylarında suya erişim üzerinde sonuçlar doğurma riski taşıyor; yeraltı suyu katmanlarını ve su depolayan havzaları da etkiliyor.Bu durumdan Alp dağ sığınakları da etkileniyor. Legambiente’ye göre yüksek dağlarda su artık kendiliğinden var sayılabilecek bir kaynak değil.
Bu nedenle Belluno ili ile Cai Veneto, sığınak ve dağ evlerinde suya erişim sorununu ele almak üzere özel bir protokol başlattı.Bu, Alp ikliminin değişmesinin en az göze çarpan, ancak en somut etkilerinden biri: dağlar değişiyor ve onlarla birlikte, dağda yaşayanların, dağlara gidenlerin ve orada çalışanların koşulları da değişiyor."Dolomitler kartpostal fonu değil"Bu tablo karşısında Legambiente Veneto, Veneto Bölgesinden, 2021’de başlatılan ancak hâlâ nihai onayı bekleyen İklim Değişikliğine Uyum Bölgesel Stratejisinin kabul sürecini hızlandırmasını istiyor."Veneto Dolomitleri bir kartpostal fonundan ibaret değil, kamu planlamasının yetişmekte zorlandığı bir hızla değişen, canlı bir sistem" diye vurguluyor, Fabio Tullio, Buzullar Kervanı’nın Veneto sözcüsü.Kampanyanın mesajı bu nedenle çok net: kaybolan buzu seyretmek yetmez. Yamaçları izlemek, su kaynakları üzerindeki etkileri öngörmek ve dağları çoktan değişen bir iklimle yüzleşmeye hazırlamak gerekiyor.Bu açıdan Marmolada, sadece geri çekilen bir buzul değil; Alp ortamının ne kadar hızlı değiştiğinin en belirgin göstergelerinden biri.
