AKP’de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin değiştirilmesine yönelik tartışmalar sürerken, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin söz konusu tartışmalara mesafeli durduğu ancak seçim sistemi ve Siyasi Partiler Yasası’nın yeniden düzenlenmesini istediği konuşuluyor. Bahçeli, daha önce de yaptığı açıklamada “sistemin ruhuna uygun” yeni bir seçim ve siyasi partiler mevzuatına işaret etmişti. Edinilen bilgilere göre MHP, yürütme yetkisinin cumhurbaşkanında toplandığı mevcut modelin korunmasını istiyor.
Ancak sistemin iki ayrı siyasi blok oluşturacak biçimde seçim mevzuatıyla güçlendirilmesini savunduğu öne sürülüyor. Bu kapsamda resmî seçim ittifaklarının sürdürülmesi, buna karşılık ittifak dışında kurulan seçim işbirliklerinin daha açık ve bağlayıcı kurallara bağlanması seçenekleri değerlendiriliyor. ORTAK LİSTEYE ÜYELİK KOŞULU Üzerinde durulan başlıklardan birinin, farklı partilerden isimlerin başka bir siyasi partinin listesinden aday gösterilmesi olduğu belirtiliyor.
Mevcut düzenleme, bir partinin kendi üyesi olmayan isimleri de milletvekili adayı gösterebilmesine olanak sağlıyor. Bu nedenle küçük partiler, daha yüksek oy oranına sahip bir partinin listesinden seçime katılabiliyor; seçilen milletvekilleri daha sonra kendi partilerine dönebiliyor. Kulislerde bu yöntemin sınırlandırılması amacıyla adaylara belirli bir süre parti üyeliği şartı getirilmesi, ortak listelerin resmî seçim işbirliği kapsamında değerlendirilmesi veya seçimden sonra yapılacak parti değişikliklerine ilişkin yeni kurallar konulması gibi seçeneklerin tartışılabileceği ifade ediliyor.
Böyle bir düzenlemenin muhalefetin seçime tek listeyle girme arayışlarını doğrudan etkileyeceğine dikkat çekiliyor. MECLİS’TE GRUP HESABI Siyasi Partiler Yasası’ndaki olası değişikliğin Meclis’te grup kurma ve milletvekili transferi konularını da kapsayabileceği belirtiliyor. İktidar cephesinde, seçimlere katılma yeterliliğinin milletvekili transferi veya sonradan kurulan Meclis grupları üzerinden kazanılmasının önüne geçilmesine yönelik formüllerin yeniden gündeme gelebileceği kaydediliyor.
Partilerin teşkilatlanma koşulları, kongrelerini tamamlama süreleri ve seçimlere katılabilmek için yerine getirmeleri gereken ölçütlerin ağırlaştırılması da seçenekler arasında bulunuyor. Bu yöndeki bir değişikliğin özellikle yeni kurulan ve ülke genelindeki örgütlenmesini henüz tamamlamayan partileri etkilemesi bekleniyor. MİLLETVEKİLİ DAĞILIMI YENİDEN HESAPLANABİLİR Bir diğer tartışma başlığını milletvekillerinin seçim çevrelerine dağıtılması oluşturuyor.
İktidarın dar veya daraltılmış seçim çevresi, seçim çevrelerinin milletvekili sayılarına göre yeniden düzenlenmesi ve ittifak içindeki oyların sandalye hesabına etkisi gibi alternatifleri değerlendirebileceği belirtiliyor. Mevcut sistemde ittifak yapmak partilere barajı aşma avantajı sağlasa da milletvekili dağılımı her partinin seçim çevresinde aldığı oy üzerinden ayrı ayrı hesaplanıyor. Bu nedenle olası değişikliğin küçük partilerin ittifak içindeki konumunu ve AKP ile MHP arasındaki sandalye paylaşımını da etkileyeceği ifade ediliyor.
MUHALEFETİN FORMÜLLERİ İZLENİYOR Kulislerde Bahçeli’nin çıkışının, muhalefet partileri arasında sürdürülen ortak aday ve seçim işbirliği görüşmelerinden bağımsız olmadığı değerlendirmesi yapılıyor. İktidarın, muhalefetin resmî bir ittifak ilan etmeden tek liste, çatı parti veya bölgesel işbirliği formülleriyle hareket etme olasılığına karşı seçim kurallarını önceden belirlemek istediği belirtiliyor. MHP’nin yaklaşımının, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni tartışmaya açmadan siyasal alanı seçim mevzuatı üzerinden yeniden biçimlendirmek olduğu kaydediliyor.
Böylece bir yandan Cumhur İttifakı’nın devamı güvence altına alınırken diğer yandan muhalefetin esnek seçim işbirliği seçeneklerinin daraltılmasının amaçlandığı değerlendirmesi yapılıyor.
