- Yazan,BBC News TürkçeBildirdiği yer,İstanbul
- Yazan,BBC News Türkçe
- Bildirdiği yer,İstanbul
- Yayın tarihi42 dakika önce
- Okuma süresi 3 dk
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın Mekke'de imzaladığı ortak savunma anlaşmasına Mısır'ın neden katılmadığı bu ülkede de tartışılıyor.
"Mekke paktı" olarak bilinen anlaşma, 7 Ağustos'ta imzalandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, anlaşmanın hiçbir ülkeyi hedef almadığını vurguladı.
İmzacı ülke yetkilileri ayrıca anlaşmanın diğer ülkelere açık olduğunu da ifade etti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte Mısır'ın üç imzacı ülkenin "doğal ortağı" olduğunu söyledi ve ileride dâhil olabileceğini ifade etti.
Bu gelişmenin hemen sonrasında Hakan Fidan 13-14 Ağustos arasında Mısır'da temaslarda bulunacak.
Arap basınında çıkan haberlerse, Kahire'nin anlaşmaya çekinceli baktığını gösteriyor.
- 12 maddelik çerçeve yasada neler yer alıyor?
- Benzin ve motorine yeni zam: Akaryakıt fiyatları neden artıyor, ne kadar yükselebilir?
- 'Çerçeve yasa' Meclis'ten geçti
- Yeni Partili vekillerden Özgür Özel'e destek açıklaması: 'Genel Başkanımızın arkasındayız'
BBC'nin uluslararası medya takibi yapan birimi BBC Monitoring'in aktardığına göre özel Al-Shorouk gazetesi editörü Emadeddin Hüseyin, 10 Ağustos'ta kaleme aldığı yazısında aylardır anlaşmadan haberi olan Mısır için "tüm seçeneklerin" masada olduğunu kaleme aldı.
Hüseyin, Kahire'nin tutumu hakkında "Devam eden bölgesel çatışmanın iki tarafındaki birçok kişi Mısır'ı ve tüm bölgeyi dâhil etmek istediği için herhangi bir adım atmadan önce dikkatli hareket edecektir" değerlendirmesini yaptı.
Bağımsız dijital medya kuruluşu Mada Masr ise 10 Ağustos'ta yayınladığı bir haberde Mısır'ın anlaşmaya davet edildiğini ancak bunu reddettiğini yazdı.
Haberde görüşlerine yer verilen Pakistanlı bir kaynak, Kahire'nin anlaşmaya yalnızca bir savunma iş birliği olarak değil aynı zamanda "siyasi hizalanma" olarak baktığını vurguladı.
Haberde Mısır'ın "Bölgede bağımsız hareket edebilme yetisini kısıtlayabileceği için Suudi Arabistan liderliğindeki siyasi bloka katılmakta tereddüt ettiği" ifade edildi.
Ayrıca Arap diplomatların görüşlerine de yer verildi.
Diplomatlar, Mısır'ın Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti ile "karmaşık ilişkileri" sebebiyle Türkiye ile savunma anlaşması imzalama ihtimalinin düşük olduğunu vurguladı.
Benzer şekilde Hindistan ile artan ekonomik iş birliğinin Pakistan ile savunma anlaşması imzalamasını zorlaştıracağını belirtti.
Rus RT Arabic kanalına konuşan askeri uzman Muhammed al-Shahawi, Mısır'ın katılmama kararının "bilinçli ve hesaplı" olduğunu söyledi.
Uzman, bölgedeki çatışmanın daha da büyümesini engellemek adına Mısır'ın İran ve ABD arasında arabuluculuk yapma girişimlerini de hatırlattı.
10 Ağustos'ta Suudi Arabistan merkezli Al-Arabiya sitesi, başka bir askeri uzman olan Osama Mahmoud Kabeer'in görüşlerine yer verdi.
Kabeer, Kahire'nin tutumunun "ulusal-güvenlik hususlarını ve mevcut bölgesel çatışmanı daha da büyümesini engelleme arzusunu yansıttığını" söyledi.
BBC Farsça'nın aktardığına göre siyasi analist Muhammed Abbas, Mısır'ın Mekke paktına katılmamasını mevcut şartlarda "mantıklı" bulduğunu söyledi.
Türkiye'de bulunan savunma uzmanı Momin Ashraf ise Mısır'ın kararını "net bir diplomatik başarısızlık" olarak yorumladı.
ABD'de yaşayan gazeteci Muhammed Shahud da Facebook'ta yaptığı bir değerlendirmede Mısır'ın ilk anda imza atmamasının ileride anlaşmaya katılmayacağı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini savundu.
8 Ağustos'ta İngiltere merkezli Al-Araby al-Jadeed haber sitesine konuşan ve ismini vermeyen Mısırlı bir kaynak, Kahire'nin Körfez ülkeleri ile güvenlik çıkarlarının örtüşmesine karşın Mekke paktına şu anda katılmayı planlamadığını söylemişti.
Kaynak, Mısır'ın imzacı olmasının Yemen'deki İran destekli Husiler ve Irak'taki İran yanlısı gruplarla direkt çatışmaya yol açmasından endişelendiğini vurgulamıştı.
Suudi Arabistan, İran'ın desteklediği Şii Husilere karşı Yemen hükümeti lehine askeri müdahalede bulunan dokuz ülkelik bir koalisyona liderlik ediyor.
Aynı haberde Mısır'ın eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Masum Merzuk'un görüşlerine de yer verildi.
Merzuk, Mısır'ın Mekke paktı ülkeleri ile 21 Haziran'da toplantı yaptığını hatırlatarak Kahire'nin anlaşmaya katılmamasının izaha muhtaç olduğunu ifade etti.
Mısırlı eski diplomat, Mısır'ın dâhil olmamasının "net cevaplar gerektiren sorular ortaya attığını" vurguladı.
Mısır'ın Suudi Arabistan'ın dahil olduğu olası koalisyon ve birliklere katılma konusundaki çekinceleri Mekke anlaşması öncesinde de Arap basınında yer almıştı.
6 Ağustos'ta Katar basınında çıkan bir haberde Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Riyad liderliğindeki bir deniz koalisyonuna çekimser yaklaştığı yazıldı.
Haberde Suudi Arabistan'ın Mısır'ı ikna etmek için çaba sarf ettiği, Kahire'nin ise Yemen'deki Husiler ve İran ile çatışmaktan çekindiği belirtildi.
