Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor, Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın tutuklanmasının ardından başlayan ve belediyenin AKP yönetimine geçmesiyle sonuçlanan sürece sert tepki gösterdi.
Sánchez Amor, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Bugün Üsküdar’da yaşananlar demokrasiyle alay etmektir. İnsanların gözyaşları içinde tepki göstermesi son derece normal,” dedi.
AP Türkiye Raportörü, belediye başkanvekilliği seçimini önceleyen gelişmeleri de birlikte değerlendirerek şu ifadeleri kullandı:
“Sandıkta kaybedileni kazanmak için bütün sistem çarpıtıldı. Bunun için tutuklamalar, parti değiştirmeler, tehditler ve bugün 4 tur oylama yapılması gerekti. Bu, apaçık bir güç gaspıdır.”
Sánchez Amor’un açıklaması, Avrupa kurumlarının Türkiye’de yerel demokrasiye ilişkin daha önceki uyarılarının devamı niteliğinde.
Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Başkan Yardımcısı da olan Sinem Dedetaş’ın tutuklanmasının ardından Türkiye’de muhalefete mensup seçilmiş yerel yöneticilere yönelik uygulamalardan duyduğu kaygıyı açıklamıştı. Kongre’nin Türkiye raportörleri Marc Cools ve Bryony Rudkin, “Seçmen iradesine saygı temeldir” diyerek 2024 yerel seçimlerinden bu yana çok sayıda yurttaşın oylarının sonuçlarının fiilen ortadan kaldırıldığı uyarısında bulunmuşlardı.
Avrupa Parlamentosu da daha önce Türkiye’de seçilmiş belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılmasını yerel demokrasinin temel ilkelerine saldırı olarak nitelemiş; bir belediye başkanının görevden ayrılması halinde seçmen iradesinin korunması için belediye meclisinin demokratik biçimde yeni bir başkan belirleyebilmesi gerektiğini vurgulamıştı.
Sánchez Amor da itirazında belediye meclisinin karar alma mekanizmasına değil, sıra bu mekanizmaya gelinceye kadar “tutuklamalar, parti değiştirmeler ve tehditlerle” siyasi dengenin değiştirildiğini savunuyor.
Sánchez Amor, Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komitesi ve İnsan Hakları Alt Komitesi’nde de görev yapıyor.
Üsküdar iki seçim arasında el değiştirdi
Üsküdar’daki süreç, 2024 yerel seçimlerinde belediye başkanı seçilen Sinem Dedetaş’ın 31 Temmuz’da tutuklanmasıyla başladı.
Dedetaş’ın yerine 5 Ağustos’ta yapılan ilk başkanvekilliği seçiminde muhalefetin adayı Sibel Tan Çetinkaya, 22-18’le kazandı. Ancak seçim daha sonra mahkeme kararıyla iptal edildi.
Yenileme seçimine kadar geçen sürede 4 CHP’li belediye meclisi üyesi AKP’ye geçti. Oy kullanma hakkı bulunan 2 muhalefet meclis üyesi de ayrı ayrı soruşturmalar kapsamında tutuklandı.
8 Eylül’de yenilenen seçimde Cumhur İttifakı adayı Dündar Ziya Gültekin, dördüncü turda 23 oy alarak belediye başkanvekili seçildi; Sibel Tan Çetinkaya ise 19 oyda kaldı. Böylece 2024 yerel seçimlerinde muhalefetin kazandığı Üsküdar Belediyesi AKP yönetimine geçti.
Seçimden sonra tartışma yeni bir hukuki boyut kazandı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, YENİ Parti İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik’in AKP’ye geçen Üsküdar Belediye Meclis Üyesi Ayhan Aydın’ın bir savcı tarafından tutuklanmakla tehdit edildiği yönündeki iddiaları üzerine re'sen soruşturma başlattı. Aydın’ın ifadeye çağrıldığı bildirildi.
Çelik, Aydın’ın AKP’ye katıldıktan sonra kendisine “Beni tehdit ettiler, ben bunlara teslim oldum” dediğini öne sürmüştü.
