NASA, yörüngesi giderek alçalan Neil Gehrels Swift Gözlemevi’ni kurtarmak için başlatılan operasyonu iptal etti. Görevin parçası olan Katalyst Space Technologies’in LINK uzay aracı, Swift’i daha yüksek bir yörüngeye taşıyamayacak. Gözlemevinin 2026 yılı içinde atmosfere girerek yanması bekleniyor.
LINK’in kontrol sorunları planı bozdu Swift’i kurtarmak için geliştirilen LINK, 3 Temmuz’da fırlatıldı. Yaklaşık bir buzdolabı büyüklüğündeki uzay aracı, iki güneş paneli, üç ksenon yakıtlı elektrikli itici ve Swift’i yakalamak için üç robotik kolla donatılmıştı. Ancak LINK, temmuz sonunda yönelim kontrolünü kaybetmeye başladı.
Uzay aracının üç reaksiyon tekerleğinden ikisi devre dışı kaldı. Hassas yönlendirmede kullanılan soğuk gaz iticilerinde de sorunlar yaşandı. LINK’in yönelimini kontrol etmek için geriye üç düşük itişli plazma iticisi kaldı ancak bunlar yeterli olmadı.
Sorunlar iletişimde de kesintilere yol açtı. Görev dokuz ayda hazırlandı Swift’in yörüngesi, son yıllarda artan Güneş aktivitesinin atmosferik sürüklemeyi artırması nedeniyle hızla alçalıyor. Gözlemevinin kendi yörüngesini yükseltecek iticileri bulunmadığı için LINK, onu daha güvenli bir yörüngeye taşımak üzere geliştirildi.
NASA, Katalyst’e bu görev için 30 milyon dolarlık sözleşme verdi. Şirket, ilk kez gerçekleştirilecek bu tür bir uydu servis görevini yalnızca dokuz ayda tasarlayıp fırlattı. Normal şartlarda benzer bir uzay aracının geliştirilmesi birkaç yıl sürebiliyor.
Kurtarma operasyonu iptal edilse de LINK’in görevi tamamen sona ermiyor. NASA ve Katalyst, uzay aracının Swift’e yaklaşarak buluşma operasyonunu gerçekleştirmesini planlıyor. Bu aşamada amaç Swift’i taşımak yerine LINK’in yakın mesafe navigasyon sistemini test etmek ve gelecekteki uydu servis görevleri için veri toplamak olacak.
22 yıllık Swift görevi sona yaklaşıyor NASA, Swift’i 2004 yılında gama ışını patlamalarını incelemek için fırlattı. İki yıllık görev ömrü için tasarlanan gözlemevi, yaklaşık 22 yıldır bilimsel çalışmalarını sürdürüyor. Swift, evrendeki en güçlü patlamalar arasında yer alan gama ışını patlamalarını tespit etmek ve konumlarını belirlemek için kullanılıyor.
Birden fazla dalga boyunda çalışan cihazları ve hızlı yön değiştirme kabiliyeti sayesinde tespit ettiği kozmik olaylar, diğer gözlemevlerinin takip gözlemlerine de olanak sağlıyor. NASA, kurtarma operasyonu başarılı olsaydı Swift’in bilimsel faaliyetlerini yaklaşık 10 yıl daha sürdürmesini hedefliyordu. Şimdi ise gözlemevinin 2026 yılı içinde atmosfere yeniden girmesi ve yanması bekleniyor.
