NASA'nın Terra uydusu, fırtınayı 5 Eylül 2026'da görüntüledi. Yer yüzeyini büyük ölçüde görünmez hale getiren toz bulutu sonraki günlerde batıya doğru ilerlemeyi sürdürerek Atlas Okyanusu üzerine kadar ulaştı.
Batı Afrika'da yaz mevsiminin sona yaklaşmasıyla birlikte toz fırtınalarının görülme sıklığı normalde azalıyor. Ancak eylül ayının ilk günlerinde oluşan fırtına, mevsimin sonlarına gelinmesine rağmen geniş bir toz bulutunun ortaya çıkmasına neden oldu.
Bu tür olayların "haboob" olarak adlandırılan güçlü toz fırtınalarıyla bağlantılı olabileceği belirtiliyor. Fırtına bulutlarının oluşturduğu kuvvetli aşağı yönlü hava akımları yere ulaştığında çevreye doğru hızla yayılıyor. Bu sırada kuru ve gevşek durumdaki toprak ile kum parçacıkları havaya kaldırılarak kilometrelerce uzağa taşınabiliyor.
İlk görüntünün çekilmesinden sonraki günlerde yapılan daha geniş uydu gözlemleri, Mali ve çevresinden yükselen toz parçacıklarının batıya taşındığını ve Atlas Okyanusu üzerine çıktığını gösterdi.
Ancak bu kez tozun Atlas Okyanusu'nu tamamen geçerek Amerika kıtasına kadar ulaşmasının düşük ihtimal olduğu değerlendiriliyor. Afrika'dan kalkan Sahra tozlarının binlerce kilometre yol kat ederek okyanusu aşması daha çok ilkbaharın sonları ile yaz aylarında gerçekleşiyor. Bu dönemde atmosferin üst katmanlarında oluşan kuru ve tozlu hava tabakası, parçacıkları Afrika'dan çok uzak mesafelere taşıyabiliyor.
Önümüzdeki dönemde gelişmesi beklenen El Niño'nun bölgedeki toz hareketlerini de değiştirebileceği belirtiliyor. Daha kuru koşullar rüzgarın kaldırabileceği gevşek toprak miktarını artırabilirken, fırtınaları meydana getiren güçlü hava hareketlerinin azalması tam tersi bir etki yaratabiliyor. Bu nedenle tek bir toz fırtınasının doğrudan El Niño ile ilişkilendirilmesinin kolay olmadığı belirtiliyor.
Yoğun toz fırtınaları insanların günlük yaşamını ve sağlığını da etkileyebiliyor. Havada asılı kalan ince parçacıklar solunum yollarına ulaşarak özellikle astım ve benzeri rahatsızlıkları bulunan kişiler için sorun oluşturabiliyor. Tozun yoğunlaştığı bölgelerde göz ve boğaz tahrişi görülebilirken, görüş mesafesinin azalması kara ve hava ulaşımını da olumsuz etkileyebiliyor.
