sondakika.com
Son Dakika

Ortaçağ parşömenleri koyun çiçeği virüsünün 3.700 yıllık tarihini ortaya çıkarıyor

Ortaçağ el yazmalarının sayfalarında saklı kalan ölümcül bir koyun virüsüne ait, binlerce yıl öncesine uzanan DNA izleri bulundu.

Fotoğraf: Euronews

Orta Çağ'da metinlerin büyük bölümü, yazı malzemesi olarak kullanılan ve parşömen adı verilen koyun, keçi ve sığır derisi üzerine yazılıyordu.Avrupa'nın ünlü eski elyazmalarından bazılarında araştırmacılar, koyunlarda ateş, deri lezyonları ve ölüme yol açan ölümcül koyun çiçeği virüsünün tarihine dair ipuçları buldu. Bu tür izler, hastalık etmenlerinin nasıl evrim geçirdiğini ve geçmiş toplumları nasıl etkilediklerini bilim insanlarının daha iyi anlamasına yardımcı olabilir.University College Dublin'den bilim insanlarının liderliğinde genetikçilerin, tarihçilerin, virologların, protein kimyagerlerinin ve koruma uzmanlarının oluşturduğu uluslararası bir ekip, yüzyıllar önce hazırlanmış bu belgelerin yapımında kullanılan deriden DNA çıkardı.“Patojenlere ait eski DNA'nın kaydedilmesi, geçmişteki bulaşıcı hastalıkları anlama biçimimizi tamamen değiştirdi ve burada parşömenin hayvan patojenlerinin DNA'sını da koruyabildiğini gösteriyoruz” dedi çalışmanın başyazarı Louis L'Hôte.Analiz edilen eserler arasında, geç Anglo-Sakson döneminden günümüze ulaşan en seçkin resimli elyazmalarından biri olarak görülen bin yıllık York İncilleri ile Cambridge'deki Corpus Christi College'da bulunan ve İngilizce'nin en eski sözlüklerinden biri kabul edilen Corpus Glossary gibi daha eski metinler vardı. İncelenen diğer Orta Çağ metinleri Britanya'nın farklı bölgelerinden ve kıta Avrupası'ndan geldi.“Dünyanın dört bir yanındaki arşiv ve kütüphanelerin de geçmişte hayvanlarda görülen hastalık salgınlarının genetik izlerini barındırması mümkün.”Koyun çiçeği, hızla yayılan ve kısa sürede bir sürünün büyük bir bölümünü etkileyebilen son derece bulaşıcı bir hastalık.

Azalan süt üretimi, derilerin ve yünün kalitesinin düşmesi ve ticaret kısıtlamaları nedeniyle ciddi ekonomik kayıplara yol açabiliyor. Koyun çiçeği virüsünün insanları enfekte edebildiğine dair herhangi bir kanıt bulunmuyor.Science Advances adlı dergide yayımlanan çalışma, bazı durumlarda aynı elyazmasından birden fazla sayfada koyun çiçeği virüsüne ait DNA bulunduğunu ortaya koydu; bu da söz konusu metinlerin enfekte hayvanlardan elde edilen derilerle üretilmiş olabileceğini düşündürüyor.Araştırmacılar, elyazmalarında tespit edilen DNA'yı Tunç Çağı'na ait koyun dişlerinden alınan daha eski örneklerle birleştirerek hastalığın en az 3.700 yıldır hayvan sürülerini tehdit ettiğini ortaya çıkardı.“Eski genomlar, bugün bizi etkileyen bu patojenlerin nasıl evrim geçirdiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Çiçek hastalığı virüsünün aksine koyun çiçeği virüsünün genomunun son birkaç bin yıl boyunca son derece istikrarlı kaldığını görüyoruz” diye ekledi L'Hôte.“Bu da, bu noktadan önce gerçekleşen genetik değişikliklerin koyun çiçeği virüsünün konağını enfekte edecek şekilde evrimleşmesinde çok önemli rol oynadığını ve bunun gelecekte patojene karşı verdiğimiz mücadeleye yardımcı olabileceğini gösterebilir.”

Kaynak

Haberin tamamı, güncellemeleri ve fotoğraf galerisi için Euronews sayfasına gidin.

tr.euronews.com · Haberi kaynağında oku

Aynı gelişmeyi verenler

2 kaynak

Dünya haberleri

Tümü