.JPG)
İsrail ordusu ve istihbaratından 24 kişinin tanıklıkları, Gazze'de kullanılan gizli yöntemleri ortaya çıkardı. Venedik Film Festivali'nde gösterilen “NAZA” belgeselinde çarpıcı iddialar yer aldı.
İsrail ordusu ve istihbaratında görev yapan 24 kişinin tanıklıklarına dayanan yeni bir belgesel, Gazze'deki savaş sırasında Filistinli sivillerin hedef alındığı saldırılarda kullanılan gizli sistem ve yöntemlere ilişkin çarpıcı iddiaları ortaya koydu.
Oscar ödüllü İsrailli yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor'un çektiği “NAZA” adlı belgesel, Venedik Uluslararası Film Festivali'nde gösterildi.
Guardian tarafından yapımcılığı üstlenilen film, festivalin prestijli Altın Aslan ödülü için yarışan tek belgesel oldu.
Filmde İsrail ordusunda görev yapan istihbarat yetkilileri ve askerler, Gazze'deki gözetleme faaliyetlerinden yapay zeka destekli hedef belirleme sistemlerine ve uzaktan gerçekleştirilen saldırılara kadar birçok uygulamayı anlatıyor.
Belgeselde yer alan 24 İsrailli askeri yetkili ve istihbarat görevlisinin röportajları, kamuoyuna konuşmalarının yaratabileceği riskler nedeniyle anonim olarak gerçekleştirildi.
Görüşmeler Tel Aviv'deki binaların çatılarında gece saatlerinde kaydedildi.
Katılımcıların kimliklerinin belirlenmesini engellemek amacıyla görüntüleri ve sesleri dijital olarak değiştirildi.
Filmin yapımcıları, içeriğin perşembe günkü galasına kadar sıkı şekilde gizli tutulduğunu belirtti.
Tanıklıklarda öne çıkan konulardan biri, İsrail ordusunun Gazze'de hedef belirlemek için kullandığı yapay zeka destekli sistemler oldu.
Belgeseldeki anlatımlara göre bu sistemler, düşük rütbeli olduğu belirtilen çok sayıda Hamas mensubunu potansiyel hedef olarak belirlemek amacıyla kullanıldı.
İsrailli asker ve istihbaratçıların iddiasına göre belirlenen kişiler daha sonra, ailelerinin de ölebileceği bilinmesine rağmen geceleri evlerinde bombalandı.
Belgeselde, saldırılarda ölebilecek sivillerin sayısını ifade etmek için İsrail ordusunda “NAZA” kısaltmasının kullanıldığı belirtiliyor. Filmin adı da bu askeri terimden geliyor.
TELEFONLARI HACKLEYİP KONUŞMALARI DİNLEDİLER
Belgeselde yer alan bir diğer iddiaya göre İsrail ordusu, hedef olarak belirlediği kişilerin konumlarını tespit etmek amacıyla cep telefonlarını hackledi.
İstihbarat görevlilerinin bu kişilerin eşleri ve çocuklarıyla yaptıkları konuşmaları gizlice dinlediği de öne sürüldü.
Tanıklıklara göre bazı durumlarda aile üyeleriyle yapılan konuşmalar saldırıdan yalnızca birkaç dakika öncesine kadar takip edildi ve ardından evler vuruldu.
Belgeselde ayrıca Gazze'deki bazı mahallelerin geniş çaplı şekilde yıkılmasına ilişkin birinci elden anlatımlar bulunuyor.
Tanıklıklara göre İsrail ordusunun bazı bölgelerde yaşayanların yüzde 25'e kadarının halen evlerinde bulunduğunu tahmin etmesine rağmen yıkım operasyonları gerçekleştirildi.
Filmde sivil evlerin sistematik şekilde yakıldığı ve bir gıda dağıtım noktasında sivillerin öldürüldüğü yönünde de iddialar yer alıyor.
Belgeselde konuşan isimlerden bazılarının, doğrudan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisine bağlı olduğu belirtilen gizli bir istihbarat biriminde görev yaptığı aktarıldı.
Bu birimde çalışan kişilerden biri, birimin görevini “barışı engellemek” sözleriyle tanımladı.
Yönetmenler Abraham ve Szor ise filmi neden çektiklerini açıklarken İsrailli sinemacılar ve gazeteciler olarak Filistinli sivillerin kitlesel ölümünün arkasındaki yöntemleri incelemek zorunda hissettiklerini söyledi.
“MESELE BİRKAÇ ASKERİN İŞLEDİĞİ SUÇLAR DEĞİL”
Yönetmenler, belgeselin tek tek askerlerin eylemlerine odaklanmadığının altını çizdi.
Abraham ve Szor, “Odak noktamız, kontrolden çıkmış askerlerin işlediği münferit savaş suçları değil.” ifadelerini kullandı.
İki yönetmene göre film verilen emirleri, politikaları, kabul görmüş uygulamaları ve bu uygulamaların hayata geçirilmesini mümkün kılan askeri sistemi inceliyor.
Yönetmenler bunu “sistem ve onun çarkları” olarak tanımladı.
NAZA'nın yapımcılığını James Wilson üstlenirken filmin yönetici yapımcılarından biri, Oscar ödüllü “The Zone of Interest” filminin yönetmeni Jonathan Glazer oldu.
Guardian'ın araştırma birimi yöneticisi ve filmin yönetici yapımcılarından Paul Lewis, belgeseli İsrail askeri istihbaratının Gazze'de kullandığı sistemleri ortaya çıkarmak ve doğrulamak için yürütülen yıllarca süren çalışmaların sonucu olarak nitelendirdi.
Venedik Film Festivali Sanat Direktörü Alberto Barbera da gösterim öncesinde filmi “gerçek anlamda çığır açıcı” olarak tanımladı.
Barbera, İsrailli asker ve istihbarat görevlilerinin konuşmaya ikna edilmesinin üç yıl sürdüğünü belirterek tanıklıkları “sarsıcı” olarak nitelendirdi.
GAZZE'DE 73 BİNDEN FAZLA FİLİSTİNLİ ÖLDÜ
İsrail'in 2023'ten bu yana Gazze'ye düzenlediği saldırılarda 73 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 174 binden fazla kişi yaralandı.
Ölenlerin çoğunluğunun siviller olduğu belirtilirken ölü ve yaralıların toplamı, Gazze'nin savaş öncesindeki nüfusunun yüzde 10'undan fazlasına karşılık geliyor.
İsrail'in gıda sevkiyatlarına yönelik kısıtlamaları geçen yaz bölgeyi kıtlığa sürükledi. Gazze'deki evlerin dörtte üçünden fazlasının ise yıkıldığı veya hasar gördüğü belirtiliyor.
Hayatta kalan çok sayıda Filistinli, temiz su ve sanitasyona sınırlı erişimin bulunduğu çadır kamplarında yaşamını sürdürüyor.
“NO OTHER LAND” FİLMİ İLE OSCAR KAZANDILAR
NAZA'nın yönetmenleri Abraham ve Szor, 2025 yılında En İyi Belgesel dalında Oscar kazanan “No Other Land” filminin de dört yönetmeni arasında yer alıyordu.
İki yönetmen, önceki filmlerinde Batı Şeria'daki Filistinlilerin evlerinin yıkılmasının arkasındaki sistemi incelemişti. NAZA'da ise benzer şekilde Gazze'deki askeri sistemin parçalarını bir araya getirmeye çalıştıklarını vurguluyorlar.
.JPG)
